I SA/Wa 584/19
WyrokWSA w Warszawie2019-08-13
Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Dorota Apostolidis, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który nie wykazał tytułu prawnego do nieruchomości, może skutecznie żądać wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej?Ratio decidendi
Podmiot, który nie wykazał tytułu prawnego do nieruchomości, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym, a w konsekwencji nie może skutecznie żądać wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a dopiero ustalenie, że wnioskodawca ma uprawnienie do żądania stwierdzenia nieważności decyzji, czyni zasadnym badanie przez organ nadzorczy istnienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody o komunalizacji nieruchomości. Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, twierdząc, że posiadała interes prawny do nieruchomości, ponieważ była ona w zarządzie Ministra Obrony Narodowej i faktycznie wykorzystywana przez nią. Organy administracji uznały, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony, ponieważ nie wykazała ona tytułu prawnego do nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent stażysta Aleksandra Cymerska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...].
Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U Nr 32 poz. 191, ze zm.) stwierdził nabycie przez Dzielnicę Gminę [...] z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...], jako działka ewidencyjna nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r., wystąpiła [...].
W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r.
Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] wystąpiła [...].
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu komunalizacji, tj. 27 maja 1990r., skomunalizowana nieruchomość znajdowała się w zarządzie Ministra Obrony Narodowej i była wykorzystywana faktycznie przez [...] na podstawie przyznanych jej uprawnień do tej nieruchomości. Zdaniem wnioskującej zgodnie z przepisami art. 11 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. mienie to nie podlegało komunalizacji. Wnioskodawczyni nie podzieliła również stanowiska organu, że nie posiada interesu prawnego w przedmiotowej sprawie. Posiadanie interesu prawnego w postępowaniu nieważnościowym odwołująca wywodzi m.in. z przepisu art. 54a u.w.s.w., który to przepis wszedł w życie 1 stycznia 1998 r. Regulacja zawarta w przywołanym przepisie powoduje bowiem, że odwołujący na jej podstawie stałby się użytkownikiem wieczystym nieruchomości, gdyby na dzień 1 stycznia 1998r. nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa ".
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...].
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa jako dotychczasowy właściciel mienia oraz właściwa miejscowo gmina. Inny podmiot może być uznany za stronę postępowania komunalizacyjnego tylko wówczas, gdy wykaże się tytułem prawnym do mienia będącego przedmiotem komunalizacji takim, który stałby na przeszkodzie komunalizacji z tego powodu, że przekreślałby tytuł Skarbu Państwa do mienia lub uniemożliwiałby komunalizację z przyczyn przewidzianych w art. 11 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające (...). Postępowanie komunalizacyjne nie dotyczy jednak interesu prawnego użytkownika, najemcy, użytkownika wieczystego przedmiotu objętego komunalizacją lub innego podmiotu posiadającego to mienie bez tytułu prawnego. Komunalizacja (której wynikiem jest zmiana podmiotu, któremu przysługuje prawo własności) nie ma bowiem wpływu na zmianę zakresu uprawnień tych osób. Wszystkie zobowiązania związane z komunalizowanym mieniem przejmuje od Skarbu Państwa gmina.
Wskazano, że z karty inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część ww. decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r., wynika, że Skarb Państwa stał się właścicielem nieruchomości ozn. jako działka nr [...] z obrębu [...] na podstawie [...] z dnia [...] marca 1921 r. Stan prawny ww. nieruchomości został uregulowany w księdze wieczystej nr [...].
Ponadto w toku prowadzonego postępowania organ nadzoru wystąpił o stanowisko w przedmiotowej sprawie do Ministerstwa Obrony Narodowej. W odpowiedzi wpłynęło pismo Stołecznego Zarządu Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2017 r., Nr [...], w którym wyjaśniono, że skomunalizowana nieruchomość na dzień 27 maja 1990 r. wchodziła w skład kompleksu wojskowego [...] i znajdowała się w posiadaniu resortu obrony narodowej. W piśmie tym wskazano na użytkowanie ww. kompleksu przez [...]. Wyjaśniono, że "w związku z procesem uwłaszczenia [...] zostały one protokólarnie przekazane Akademii. Zgodnie z zapisami tego protokołu formalne przejęcie gruntu w użytkowanie wieczyste i obiektów budowlanych na własność miało nastąpić z chwilą wygaszenia zarządu na wniosek Ministra Obrony Narodowej". Wskazano ponadto, że w aktach sprawy znajduje się pismo nr [...] z dnia [...] lutego 1995 r. Jednostki Wojskowej Nr [...] do Szefa Zarządu i Sztabu Generalnego WP w sprawie wyrażenia opinii dotyczącej przekazania nieruchomości zajmowanych przez [...] na rzecz tej uczelni, w tym kompleksu wojskowego [...].
Ponadto pismem z dnia [...] września 1995 r., znak: [...]. skierowanym do Wojewody [...] Minister Obrony Narodowej wniósł "o wygaśnięcie prawa zarządu Ministerstwa Obrony Narodowej nad nieruchomościami zabudowanymi, położonymi w [...] z jednoczesnym oddaniem [...] - gruntów w użytkowanie wieczyste budynków (obiektów) na własność, z zachowaniem kryterium przeznaczenia tej nieruchomości na cele obronności Państwa (...)".
Natomiast protokołem przejęcia - przekazania z dnia [...] września 1995 r., komisyjnie przekazano nieruchomości będące w użytkowaniu [...] w zarządzie Szefostwa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...]. W protokole wskazano, że "przejęcie nieruchomości/gruntów w użytkowanie wieczyste obiektów budowlanych i infrastruktury na własność nastąpi z chwilą wygaszenia prawa zarządu przez Wojewodę [...], na wniosek Ministra Obrony Narodowej przesłany przy piśmie nr [...] z dnia [...] września 1995 r.".
Ponadto wskazano, że w aktach sprawy znajdują się fragmenty protokołu rozformowania Wojskowej Administracji Koszar nr [...] wg stanu na dzień [...] grudnia 1995 r., dotyczącego m.in. kompleksu [...], do którego jako załącznik nr [...] dołączono protokół z ustalenia linii rozgraniczeniowych terenu [...] wraz z załączonymi mapami. We wskazanym załączniku wyjaśniono, że "w celu określenia podstaw stanu prawnego przekazanych nieruchomości do protokołu przekazania - przejęcia z dnia [...] września 1995 r., komisja ustaliła w dniu [...] marca 1996r. linie rozgraniczające dla poszczególnych kompleksów przekazywanych do [...]."
Minister wskazał także, że ze zgromadzonej dokumentacji pomiędzy Kierownikiem Urzędu Rejonowego w [...] a [...] wynika, że zawarta została, w formie aktu notarialnego z dnia [...] marca 1998 r. rep. A nr [...], umowa ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu oraz przeniesienia prawa własności budynków. Bezspornym w sprawie jest fakt, że akt ten nie wymieniał skomunalizowanej działki nr [...].
Wskazano , że wszystkie wymienione powyżej dokumenty zostały wydane po dacie komunalizacji tj. 27 maja 1990 r. i żaden z nich nie odnosi się w sposób jednoznaczny do stanu prawnego jak i faktycznego zaistniałego we wskazanej dacie, jak również - nie potwierdza prawa zarządu MON w dacie komunalizacji lub faktu korzystania z przedmiotowej nieruchomości przez [...].
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał ponadto, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest postępowaniem nadzwyczajnym i ma charakter nadzorczy. Oznacza to, że organ, który je prowadzi nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej decyzją objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Rolą organu nadzoru winno być ustalenie, czy dana decyzja dotknięta została jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. Nie oznacza to jednak, że w postępowaniu tym nie obowiązują zasady ogólne postępowania administracyjnego, czy też pozostałe regulacje kodeksu postępowania administracyjnego określające tryb postępowania. Jednym zaś z zasadniczych elementów procedury administracyjnej, warunkujących w ogóle dopuszczalność wszczęcia postępowania administracyjnego, jest pozytywna weryfikacja, iż wniosek pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Wskazano, że poza sporem pozostaje fakt, że wnioskodawczyni nie brała udziału w dotychczasowych postępowaniach, zatem winna wykazać przymiot strony wynikający z interesu prawnego. Interes prawny lub obowiązek, jakie muszą dotyczyć tego postępowania albo żądanie czynności organu ze względu na interes prawny lub obowiązek, zasadza się na przesłankach zawartych w art. 28 k.p.a., a więc winien mieć oparcie w przepisie prawa materialnego, z którego wynika uprawnienie do spornej nieruchomości. Tymczasem wnosząca go nie wykazała. Nie udowodniła bowiem żadnego tytułu, zwłaszcza prawno-rzeczowego do przedmiotowej działki. Pomimo podjętych czynności wyjaśniających również organ nadzoru nie znalazł z urzędu przesłanek pozwalających na uznanie legitymacji wnioskodawczyni do posiadania przymiotu strony.
Odnosząc się do pozostałych wyjaśnień przedstawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdzono, że chybionym argumentem jest doszukiwanie się interesu prawnego w niniejszym postępowaniu na podstawie art. 54a ustawy z dnia 31 marca 1965 r. o wyższym szkolnictwie wojskowym (Dz. U. z 1992 r. Nr 10 poz. 40, ze zm.), dodanego przez art. 236 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.1997.115.741) z dniem 1 stycznia 1998 r. Przepis ten stanowił, że "z dniem 1 stycznia 1998 r. 1) grunty stanowiące własność Skarbu Państwa, pozostające w zarządzie Ministerstwa Obrony Narodowej i zajęte na siedziby akademii wojskowych, stają się przedmiotem użytkowania wieczystego tych akademii, 2) budynki, inne urządzenia trwale z gruntem związane i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w pkt 1, stają się własnością akademii wojskowych" (ustęp 1). Norma ta w żaden sposób nie kreuje po stronie wnioskodawczyni tytułu prawnego do skomunalizowanej nieruchomości zarówno obecnie, jak i na dzień wydania decyzji komunalizacyjnej, czy też na dzień komunalizacji, tj. 27 maja 1990 r. Konstrukcja tej normy wskazuje na szereg warunków, które nie zostały nawet uprawdopodobnione przez wnoszącą, w tym m. in., że na przedmiotowej działce znajdowała się w dacie 1 stycznia 1998 r. siedziba akademii wojsko[...]wej, czy też, że w dacie tej ustanowiony był na rzecz Ministerstwa Obrony Narodowej zarząd.
Skargę na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 13 lutego 2019 r. wniosła [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) przepisu art. 7, 77 i 80 k.p.a. w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r. poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i to zarówno dokumentów przedstawionych przez skarżącą - [...], jak i dostarczonych przez Ministerstwo Obrony Narodowej i w związku z tym błędne ustalenie, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie można wywnioskować czy na dzień 27 maja 1990 r. Minister Obrony Narodowej sprawował zarząd nad nieruchomością, której dotyczy decyzja komunalizacyjna, a także czy skarżąca -[...] władała tą nieruchomością, podczas gdy należyta ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego winna doprowadzić organ do wniosku, że można z niego wywnioskować, że w dacie 27 maja 1990 r. zarówno Ministerstwo Obrony Narodowej sprawowało zarząd nad nieruchomością, jak i [...] nią władała;
2) przepisu art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie i w konsekwencji bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji o umorzeniu postępowania, podczas gdy prawidłowym rozstrzygnięciem winna być decyzja uchylająca zaskarżoną decyzję organu I instancji, co byłoby równoznaczne z wszczęciem postępowania nieważnościowego na wniosek skarżącej;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) przepisów art. 28 k.p.a. w związku z art. 54a ustawy z dnia 31 marca 1965r. o wyższym szkolnictwie wojskowym (t.j. Dz. U. z 1992 r. Nr 10, poz. 40 ze zm. - dalej u.w.s.w.) oraz w związku z art. 157 § 2 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, iż skarżącej nie przysługuje interes prawny w złożeniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, albowiem;
- nie wykazała ona tytułu prawnego do nieruchomości będącej przedmiotem tej decyzji;
- postępowanie komunalizacyjne nie dotyczy jednak interesu prawnego użytkownika, najemcy, użytkownika wieczystego przedmiotu objętego komunalizacją lub innego podmiotu posiadającego to mienie bez tytułu prawnego. Komunalizacja (której wynikiem jest .zmiana podmiotu, któremu przysługuje prawo własności) nie ma bowiem wpływu na zmianę zakresu uprawnień tych osób. Wszystkie zobowiązania związane z komunalizowanym mieniem przejmuje od Skarbu Państwa gmina, podczas gdy prawidłowa wykładnia powołanych przepisów winna doprowadzić organ do wniosku, że skarżąca wykazała swój tytuł prawny do Nieruchomości, a fakt, że była jedynie jej użytkownikiem nie może stanowić przeszkody do uznania jej interesu prawnego w postępowaniu komunalizacyjnym, a to ze względu na fakt, że taki tytuł prawny stanowił podstawę do uwłaszczenia skarżącej na podstawie przepisów o wyższym szkolnictwie wojskowym;
- przepisu art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r. Nr 32 poz. 191 ze zm., dalej jakop.w.u.s.t ) poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zaszła negatywna przesłanka komunalizacyjna, podczas gdy prawidłowa wykładnia powołanego przepisu winna doprowadzić organ do wniosku, że komunalizacja nieruchomości nie powinna była mieć miejsca.
Mając powyższe na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi w II instancji.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.,dalej jako p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2018 r. wydane zostały zgodnie z prawem.
Zaskarżoną decyzją Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy własną decyzję z [...] stycznia 2017 r., którą umorzone zostało postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. stwierdzającej nabycie przez Dzielnicę Gminę [...] z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...] -działka numer [...]. Istota sprawy w ocenie organów obu instancji sprowadziła się do braku po stronie skarżącego przymiotu strony. Natomiast w skardze podniesiono, że organy powinny były badać nie tylko interes prawny skarżącej do bycia stroną w niniejszym postępowaniu ale obowiązane były przejść do oceny tego, czy decyzja komunalizacyjna została wydana zgodnie z przepisami prawa.
Na wstępie podnieść należy, że pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym ma charakter zarówno procesowy jak i materialny. Charakter procesowy pojęcia strony w postępowaniu administracyjnym będzie miał miejsce wtedy, gdy osoba fizyczna lub prawna uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym i wtedy stronie tej służą odwoławcze środki jak i wniesienie skargi do sądu. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 1 grudnia 1994 r. III ARN 64/94 - OSNAPU 1995 nr 10 poz. 118 stwierdził, że zdolność występowania w konkretnym postępowaniu uzyskuje kto wystąpi z odpowiednim żądaniem. Natomiast zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że interes prawny o którym mowa w art. 28 k.p.a., a na którym oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, należy do prawa materialnego. W przepisach prawa materialnego musi znajdować się norma czy normy prawne przewidujące w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania decyzji administracyjnej. Z przepisu art. 28 k.p.a. wynika, że może to być norma uprawniająca jak i zobowiązująca określony podmiot. W orzeczeniu z dnia 30 maja 1984 r. II SA 789/84 Naczelny Sąd Administracyjny powiedział "interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie jej za stronę".
Na gruncie przedmiotowej sprawy podnieść należy, że w osnowie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji zawarte jest rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania o stwierdzeniu nieważności decyzji komunalizacyjnej, które oznacza, że organ prawidłowo nie przystąpił do badania istnienia przesłanek nieważnościowych, bowiem prowadzenie postępowania na wniosek osoby nieuprawnionej w zakresie istnienia bądź nieistnienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji stanowi naruszenie prawa. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera zaś argumentację, z której wynika, że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony tego postępowania. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia lipca 2017 r. nr [...] wskazuje bowiem, że organ uznał, że skarżącej nie przysługuje tytuł prawno-rzeczowy do skomunalizowanej nieruchomości. Organ stwierdził, że [...] nie przedstawiła żadnych dokumentów świadczących o tym, że dniu 27 maja 1990 r. przysługiwał jej tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości, w szczególności aby zostało potwierdzone prawo użytkowania czy zarządu.
Wskazać przy tym należy – co słusznie podniosły organy obu instancji, że stronami postępowania prowadzonego w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) są Skarb Państwa i właściwa gmina. Aby uznać inny podmiot za stronę przedmiotowego postępowania niezbędne jest wskazanie jego interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu. Inny podmiot może być uznany za stronę postępowania komunalizacyjnego tylko wówczas, gdy wykaże się tytułem prawnym do mienia będącego przedmiotem komunalizacji takim, który stałby na przeszkodzie komunalizacji z tego powodu, że przekreślałby tytuł Skarbu Państwa do mienia lub uniemożliwiałby komunalizację z przyczyn przewidzianych w art. 11 powołanej ustawy. Podmiot nie posiadający przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją komunalizacyjną nie może skutecznie żądać wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Stosownie bowiem do art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Dopiero ustalenie, że wnioskodawca ma uprawnienie do żądania stwierdzenia nieważności decyzji, czyni zasadnym badanie przez organ nadzorczy istnienie przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
W tej sytuacji, skoro Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji prawidłowo uznał, że skarżącej nie przysługuje tytuł prawny do skomunalizowanej nieruchomości, w sposób zgodny z prawem postępowanie umorzył. Tytułu prawnego nie można i nie sposób go domniemywać. Na marginesie dodać jedynie można, że przymiot strony do wszczęcia niniejszego postępowania -przy teoretycznym założeniu spełnienia przesłanki uniemożliwiającej komunalizację (art.11 ustawy) mógłby wykazać Minister Obrony Narodowej. Sąd podkreśla, że kwestia zbadania zdolności do bycia stroną postępowania winna poprzedzać merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, które może nastąpić jedynie na skutek wniosku złożonego przez uprawnionego.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło