I SA/Wa 587/18

WyrokWSA w Warszawie2018-09-28

Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Magdalena Durzyńska, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta pozostający w bezczynności w wykonaniu prawomocnego wyroku zobowiązującego go do rozpoznania wniosku w określonym terminie, może zostać obciążony grzywną, obowiązkiem wypłaty sumy pieniężnej oraz stwierdzeniem rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może wymierzyć organowi grzywnę, stwierdzić rażące naruszenie prawa oraz przyznać sumę pieniężną na rzecz strony w przypadku niewykonania przez organ prawomocnego wyroku zobowiązującego go do rozpoznania wniosku w określonym terminie. Spełnione muszą być przesłanki z art. 154 § 1 i § 2 PPSA, w tym pisemne wezwanie organu do wykonania wyroku przez stronę. Długotrwała bezczynność organu, trwająca ponad 7 lat od doręczenia prawomocnego wyroku, uzasadnia wymierzenie grzywny i stwierdzenie rażącego naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Skarżący wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o rozpoznanie sprawy dotyczącej niewykonania przez Prezydenta miasta wyroku z dnia 27 maja 2010 r., który zobowiązywał go do rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Skarżący domagali się wymierzenia grzywny, przyznania sumy pieniężnej, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa oraz zwrotu kosztów. Prezydent miasta wniósł o oddalenie skargi, wyjaśniając, że zawiesił postępowanie z powodu braku postanowień o nabyciu spadku.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi grzywnę w wysokości 5000 zł, stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznał skarżącym od Prezydenta sumę pieniężną w kwocie po [...] zł oraz zasądził od Prezydenta na rzecz skarżących koszty postępowania w kwocie 680 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant specjalista Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2018 r. sprawy ze skargi A. L. i E. B. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2010 r. sygn. akt I SAB/Wa 213/09 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje na rzecz skarżących A. L. i E. B. od Prezydenta [....] sumę pieniężną w kwocie po [...] ([...]) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz A. L. i E. B. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] marca 2018 r. E. B. i A. L., reprezentowane przez adwokata, wystąpiły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na podstawie art. 55 § 2 w zw. z art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako: p.p.s.a., o rozpoznanie sprawy na podstawie nadesłanego odpisu skargi. W dniu [...] maja 2018 r. Prezydent [...] nadesłał do Sądu odpowiedź na skargę wraz z oryginałem skargi E. B. i A. L. z dnia [...] lipca 2017 r. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt I SAB/Wa 213/09 i dlatego też Sąd rozpoznał skargę na rozprawie. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem wniosku w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...][...]. Skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w maksymalnej ustawowej wysokości, przyznanie od organu dla skarżących sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i nierozpatrywanie sprawy w trybie uproszczonym. Wyjaśnił, że z uwagi na brak postanowień o nabyciu spadku postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie rozpatrzenia wniosku M. i R. małżeństwa B. z dnia [...] października 1949 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości do czasu przedłożenia przez strony postanowień właściwych sądów stwierdzających nabycie praw do spadku lub aktów poświadczenia dziedziczenia po nieżyjących następcach prawnych. Nadmienił, że strony zostały wezwane tym postanowieniem do dostarczenia prawomocnych postanowień sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po nieżyjących następcach prawnych F. R., L. R., S. K. oraz po J. R. i F. F. oraz ich nieżyjących następców prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako: p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z kolei w myśl art. 154 § 2 p.p.s.a sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Przed wniesieniem rozpoznawanej skargi na niewykonanie wyroku z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt I SAB/Wa 213/09, skarżący pismem z dnia [...] lutego 2017 r. wezwali Prezydenta [...] do jego wykonania. Tym samym procesowy warunek wniesienia skargi został spełniony. Zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Odpis prawomocnego wyroku z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt I SAB/Wa 213/09, zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomość w terminie jednego miesiąca oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczony został organowi w dniu [...] sierpnia 2010 r. Termin załatwienia sprawy upłynął bezskutecznie w dniu [...] września 2010 r. (poniedziałek). Do dnia wydania niniejszego orzeczenia Prezydent [...] nie rozpoznał przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...], wydanym po złożeniu skargi na niewykonanie wyroku, organ zawiesił z urzędu postępowanie do czasu przedłożenia przez strony postanowień właściwych sądów stwierdzających nabycie praw do spadku lub aktów poświadczenia dziedziczenia po nieżyjących następcach prawnych F. R., L. R., S. K. oraz po J. R. i F. F. oraz ich nieżyjących następców prawnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] uchyliło ww. postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uchylenie postanowienia o zawieszeniu postępowania powoduje, że nadal biegną terminy załatwienia sprawy, a organ w dalszym ciągu pozostaje w bezczynności co do wykonania wyroku. Tym samym skoro Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt I SAB/Wa 213/09, nie załatwił sprawy, to wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest zasadny. Stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę okres niewykonania przez organ prawomocnego wyroku z dnia 27 maja 2010 r. (ponad 7 lat), Sąd uznał, że dla realizacji represyjnej i dyscyplinującej funkcji adekwatna będzie grzywna w wysokości [...] zł, która mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zgodnie z art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (zob. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt I SAB/Wa 213/09, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia to, że organ przez okres ponad 7 lat od otrzymania w dniu [...] sierpnia 2010 r. prawomocnego wyroku Sądu z dnia 27 maja 2010 r. wraz z aktami administracyjnymi sprawy nie wydal decyzji merytorycznej rozpoznającej wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości. Tak długi okres niezałatwienia sprawy w sposób oczywisty świadczy o rażącym naruszeniu prawa strony do załatwienia sprawy administracyjnej w terminach określonych w przepisach k.p.a. Oceny tej nie zmienia skomplikowany i historyczny charakter sprawy oraz okoliczność wpływu do organu dużej ilości spraw dotyczących gruntów [...]. Mając na względzie okoliczności niniejszej sprawy Sąd uznał, że zasadny jest wniosek skarżących o przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej, co skutkowało przyznaniem sumy pieniężnej w wysokości po [...] zł na rzecz każdej ze skarżących. Kwota ta stanowi formę rekompensaty dla skarżących za oczekiwanie na rozpoznanie i zakończenie ich sprawy Z powyższych względów w pkt 1, 2 i 3 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6, art. 154 § 2 i art. 154 § 7 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) ([...] zł tytułem wpisu od skargi, [...] zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło