I SA/Wa 590/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-05-26

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, której sytuacja materialna i rodzinna wskazuje, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W przypadku spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej strona jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy ustawy.
Stan faktyczny
T. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odmawiającą przyznania zasiłku celowego. Skarżąca wykazała, że jej sytuacja materialna, obejmująca dochód z renty i zasiłku rodzinnego, nie pozwala na pokrycie kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy jako strona w sprawie z zakresu pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W. T. G. wnioskiem z dnia 23 maja 2009 r. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Z danych zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z uczącym się synem. Źródłem utrzymania dwuosobowej rodziny jest renta skarżącej w kwocie [...] złotych oraz uzyskiwany przez syna zasiłek rodzinny w kwocie [...] złotych i świadczenie alimentacyjne w kwocie [...] złotych. Skarżąca podniosła, iż nie stać jej na wiele podstawowych rzeczy dnia codziennego. Posiadane mieszkanie jest zadłużone. Dlatego też prosi o przyznanie do jej sprawy prawnika z urzędu, gdyż dodatkowe koszty zubożyłyby życie rodziny i nadwyrężyły i tak bardzo skromne środki finansowe. Skarżąca nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosowanie zaś do art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). W świetle wykazanej przez skarżącą sytuacji materialnej i rodzinnej stwierdzić należy, że T. G. znajduje się w sytuacji ekonomicznej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Niewątpliwie w sytuacji gdy łączny dochód dwuosobowej rodziny wynosi [...] złotych miesięcznie ([...] złotych na osobę) poniesienie kosztów ustanowienia z wyboru adwokata, nie tylko prowadziłoby do uszczerbku koniecznego utrzymania rodziny, ale wykracza wręcz poza jej możliwości ekonomiczne. Spełniona zatem została przesłanka przyznania prawa pomocy określona w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Jednocześnie wskazać należy, że podejmując niniejsze rozstrzygnięcie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem skarżąca zwolniona jest z obowiązku ich uiszczania z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. "a" powołanej wyżej ustawy, w myśl którego strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, o czym skarżąca informowana była pismem Sądu z dnia 6 maja 2009 r. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło