I SA/Wa 591/05
WyrokWSA w Warszawie2006-03-02
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Emilia Lewandowska, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności orzeczenia administracyjnego, która nie zapewniła udziału w postępowaniu wszystkim współwłaścicielom nieruchomości lub ich następcom prawnym, jest wadliwa i podlega uchyleniu?Ratio decidendi
Decyzja o stwierdzeniu nieważności orzeczenia administracyjnego, która dotyczy współwłasności nieruchomości, musi zapewnić udział w postępowaniu wszystkim współwłaścicielom lub ich następcom prawnym. Brak udziału jednej ze stron, bez jej winy, stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uzasadnia uchylenie decyzji wydanych w postępowaniu nadzorczym.Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy w W. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2004 r., która uchyliła własną decyzję z dnia [...] października 1996 r. stwierdzającą nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lutego 1952 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów kpa, w tym art. 10 § 1 kpa (niezapewnienie udziału stronom), art. 156 § 1 pkt 2 kpa (nieuzasadnione stwierdzenie nieważności) oraz art. 66 § 1 kpa (rozstrzygnięcie w nieprzewidzianej formie). Sąd rozpoznał sprawę ze skargi Prokuratora Okręgowego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 1996 r. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2006 r. z udziałem prokuratora Prokuratury Okręgowej w W. M. Z. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [..] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 1996 r., nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
I SA/Wa 591/05
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...], uchyliło w całości własną decyzję z dnia [...] października 1996 r., nr [...] stwierdzającą, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lutego 1952 r., [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], os. [...], oznaczonej nr hip. [...], zostało wydane z naruszeniem prawa, jednakże wywołało nieodwracalne skutki prawne i orzekło w tym zakresie:
1) stwierdzić na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. nr [...] z dnia [...] lutego 1952 r. w części gruntu stanowiącego obecnie działkę nr [...] z obrębu [...], której właścicielem jest W. (KW [...]),
2) na podstawie art. 65 §1 kpa przekazać sprawę Wojewodzie [...] w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie działkę nr [...] z obrębu [...], której właścicielem jest Skarb Państwa.
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, iż przedmiotowa nieruchomość była w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 25 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) uregulowana w księdze wieczystej pn. "[...]". Obecnie teren tej nieruchomości wchodzi w skład działki nr [...] z obrębu [...], której właścicielem jest W. (KW [...]) oraz działki nr [...] z tego samego obrębu, której właścicielem jest Skarb Państwa. Kolegium jest właściwe rzeczowo do rozpoznania wniosku skarżących jedynie w zakresie gruntu należącego obecnie do W.
Zaskarżona decyzja Kolegium z dnia [...] października 1996 r. jako wydana w stosunku do innej nieruchomości podlega uchyleniu.
Zaskarżone orzeczenie Prezydium Rady Narodowej W. nr [...] z dnia [...] lutego 1952 r. jako przyczynę odmowy wskazuje niezgodność z opracowywanym planem zagospodarowania przestrzennego. Stanowi to rażące naruszenie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 25 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), który wspomina jedynie o istniejącym, a nie opracowywanym planie. Potwierdza to wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 1082/99, gdzie wskazano, że art. 7 dekretu z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy dopuszczał możliwość wydania decyzji odmownej, gdy korzystanie z gruntu pozostawałoby w sprzeczności z planem zabudowy, a nie projektem planu.
Ponadto z posiadanej przez Kolegium dokumentacji wynika, iż przedmiotowa nieruchomość w dacie wydania zakwestionowanej decyzji była objęta jedynie Ogólnym Planem Zabudowania W., zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. (nr [...]), a wydanym na podstawie art. 23-28 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1939 r., Nr 34, poz. 216). Zgodnie z zapisami tego planu przedmiotowa nieruchomość nie była przeznaczona pod inwestycje wykluczające ich realizację przez inwestora prywatnego, co potwierdza kopia wypisu z planu w aktach. Tym samym Prezydent W. wydając zaskarżone orzeczenie rażąco naruszył art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Stwierdzenie nieważności dotyczy gruntu stanowiącego obecnie działkę nr [...] z obrębu [...], której właścicielem jest W. (KW [...]). Pozostała część przedmiotowej nieruchomości to obecnie działka nr [...] z tego obrębu, która stanowi własność Skarbu Państwa i nie podlega komunalizacji.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł Prokurator Okręgowy w W. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
a) naruszenie art. 10 § 1 kpa polegające na niezapewnieniu udziału w postępowaniu wszystkim jego stronom,
b) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa polegające na stwierdzeniu przez organ nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] lutego 1952 r. mimo niewykazania, iż orzeczenie to naruszało prawo w sposób rażący,
c) naruszenie art. 66 § 1 kpa polegające na rozstrzygnięciu, w pkt 2 decyzji, w nieprzewidzianej w tym przepisie formie decyzji i przekazaniu sprawy w zakresie nie należącym do właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. innemu organowi.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 1996 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z treścią odpisu z księgi wieczystej nr [...], wydanego przez Państwowe Biuro Notarialne w dniu [...] września 1990 r. nieruchomość położona w W. przy ul. [...], objęta zaskarżoną decyzją, stanowiła współwłasności następujących osób:
1) F. C. w 3/4 części,
2) H. C. w 1/16 części,
3) R. B. w 1/16 części,
4) R. J. w 1/16 części,
5) L. N. w 1/16 części.
W postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenie Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lutego 1952 r., które dotyczyło odmowy przyznania prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości, winni brać udział wszyscy współwłaściciele tej nieruchomości bądź ich następcy prawni. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż postępowanie to dotyczy interesu prawnego wszystkich współwłaścicieli.
Z materiału dokumentacyjnego wynika, iż postępowanie nadzorcze zostało wszczęte przez spadkobiercę F. C. – F. C. i tylko z jego udziałem toczyło się postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] października 1996 r. Natomiast postępowanie prowadzone w wyniku wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy toczyło się już z udziałem spadkobierców pozostałych współwłaścicieli z wyjątkiem L.N. Odnośnie tej współwłaścicielki nie poczyniono żadnych ustaleń czy żyje, ewentualnie kto jest jej następcą prawnym. Nie zapewniono więc udziału w postępowaniu nadzorczym, jako stronie, jednej ze współwłaścicielki nieruchomości. Brak udziału w postępowaniu administracyjnym jednej ze stron bez jej winy stanowi powód do wznowienia takiego postępowania, określony w art. 145 § 1 pkt. 4 kpa. Już tylko to uchybienie procesowe uzasadnia uchylenie obu decyzji zapadłych w postępowaniu nadzorczym, gdyż oba postępowania są dotknięte tą wadą. Wobec tego Sąd nie badał zasadności pozostałych zarzutów zawartych w skardze.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit b i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło