I SA/Wa 591/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie : NSA Anna Łukaszewska-Macioch WSA Monika Nowicka Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2007 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o zwrocie nieruchomości oddala skargę. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, położonej w obrębie wsi B. W uzasadnieniu decyzji Minister Budownictwa wskazał, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. orzekł w pkt 1 o zwrocie własności nieruchomości, stanowiącej obecnie działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, położonej na terenie miasta [...] na rzecz S. M. s. A., w wysokości [...] udziału, T. M. w wysokości [...] udziału, A. M. w wysokości [...] udziału, W. M. w wysokości [...] udziału, S. M. s. F. w wysokości [...] udziału, E. K. wysokości [...] udziału, Z. G. w wysokości [...] udziału oraz w pkt 2 o zobowiązaniu każdego ze współwłaścicieli do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa - Starostwa Powiatowego w [...] określonych kwot pieniężnych, na które składają się zwaloryzowane odszkodowanie pomniejszone o kwotę równą różnicy wartości ustalonej na dzień wywłaszczenia i zwrotu. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2006 r., po rozpatrzeniu odwołania S. M. s. A., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. S. M. pismem z dnia 9 listopada 2006 r. zwrócił się z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r. Jako podstawę wznowienia postępowania podał art. 145 § 1 pkt 1 kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. wznowił na żądanie S. M. postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r. w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obrębie wsi B., gmina [...] Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. odmówił uchylenia wskazanej ostatecznej decyzji z dnia [...] października 2006 r. S. M. w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. wskazał, że nie zgadza się na zapłatę kwoty stanowiącej zwaloryzowane odszkodowanie pomniejszone o kwotę równą różnicy wartości ustalonej na dzień wywłaszczenia i zwrotu. Minister Budownictwa rozpoznając sprawę uznał, że decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem. Organ odwoławczy wskazał, że S. M. podając we wniosku z dnia [...] listopada 2006 r. jako podstawę wznowienia postępowania art. 145 § 1 pkt 1 kpa, nie powołał żadnych istotnych dla sprawy dowodów, które miałyby okazać się fałszywe. W ocenie wnioskodawcy to sama wydana w sprawie decyzja jest fałszywa, jako oparta na ustaleniach niezgodnych z rzeczywistym stanem faktycznym, tj. na ustaleniach dotyczących kwestii, czy [...] zostało wybudowane, czy też nie. Nie można zatem uznać, aby S. M. powołał jakiekolwiek dowody w rozumieniu art. 75 kpa, które mogłyby być oceniane jako fałszywe. Minister Budownictwa zaznaczył, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa ograniczone jest łącznym wystąpieniem warunków: po pierwsze w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu, po drugie sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Warunek ten uzasadniony jest ustawowym podziałem kompetencji organów państwowych, następstwem czego jest wyłączenie możliwości orzekania organów właściwych w sprawie wznowienia postępowania o przestępstwie, jakim jest fałsz dowodów (wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1999 r., sygn. akt 989/99, LEX nr 485710). Organ odwoławczy podkreślił, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym za fałszywe dowody uznaje się między innymi fałszywe dokumenty, tzn. podrobione lub o zafałszowanej treści, ale w sytuacji, gdy fałszywość dowodu stwierdzono uprzednio orzeczeniem sądu lub innego organu. Natomiast przez istotne okoliczności faktyczne, o których mowa w przepisie art. 145 § 1 kpt 1 kpa, należy rozumieć fakty, które dotyczą bezpośrednio danej sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. W związku z tym, że S. M. nie wskazał żadnego dokumentu, którego fałszywość stwierdzona byłaby orzeczeniem sądu, tym samym - zdaniem Ministra Budownictwa - nie można uznać, iż została spełniona przesłanka do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Organ odwoławczy zaznaczył ponadto, że wprawdzie organ pierwszej instancji nie dokonał w uzasadnieniu swojej decyzji oceny zaistnienia w sprawie powołanej przez stronę przesłanki do wznowienia postępowania, zajmując się oceną zaistnienia przesłanek zwrotu przedmiotowej nieruchomości oraz kwestią rozliczeń z tytułu zwrotu, do czego - wobec niezaistnienia przesłanki wznowienia nie było podstaw - jednakże wydane przez organ wojewódzki rozstrzygniecie jest prawidłowe. Błędne uzasadnienie nie może mieć wpływu na ostatecznie zgodne z prawem rozstrzygniecie danej sprawy administracyjnej (wyrok NSA z dnia 26 lutego 2002 r., sygn. akt V SA 162/01, LEX nr 109330). Odnosząc się zaś do podniesionych w odwołaniu zarzutów dotyczących kwestii rozliczeń z tytułu zwrotu, Minister Budownictwa wskazał, że nie mają one znaczenia dla oceny zaistnienia przesłanki do wznowienia postępowania. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S. M. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zaskarżoną decyzję uważa za "biurokratyczną nierozstrzygąjącą merytorycznie sprawy". S. M. zarzucił nieprawidłowości w ustaleniu wartości nieruchomości. Przedstawił ponadto swoją trudną sytuację życiową. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Budownictwa z dnia [...] lutego 2007 r. nie narusza prawa. Przedmiotowa decyzją Minister Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r., utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., orzekającą o zwrocie na rzecz spadkobierców dawnych właścicieli własności nieruchomości, wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1953 r. o wywłaszczeniu nieruchomości i przyznaniu odszkodowania, oznaczonej ówczesnym nr [...], o powierzchni [...] ha, położonej w obrębie wsi B. (pkt 1) oraz zobowiązującą każdego ze współwłaścicieli do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa - Starostwa Powiatowego w [...] zwaloryzowanego odszkodowania pomniejszonego o kwotę równą różnicy wartości nieruchomości ustalonej na dzień wywłaszczenia i zwrotu, stosownie do posiadanych udziałów (pkt 2). Odmawiając uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r. organ uznał, że S. M., występując z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa, nie powołał jakichkolwiek istotnych dla sprawy dowodów, które miałyby okazać się fałszywe. Tym samym - zdaniem Ministra Budownictwa - w sprawie nie została spełniona przesłanka do wznowienia postępowania określona w powołanym art. 145 § 1 pkt 1 kpa. W ocenie Sądu stanowisko organu jest prawidłowe. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. W orzecznictwie podkreśla się, że aby skutecznie wykazać zaistnienie podstawy wznowienia z powołanego artykułu muszą łącznie wystąpić trzy przesłanki, tj. 1) w decyzji ostatecznej organ administracyjny rzeczywiście poczynił ustalenia faktyczne z powołaniem się na sfałszowany dowód, 2) sfałszowanie musi zostać stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu (chyba, że zajdą okoliczności, o których mowa w art. 145 § 2 lub § 3 kpa, tzn. można wznowić postępowanie przed wydaniem orzeczenia sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu jest oczywiste lub wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo szkody dla interesu społecznego, a także wówczas, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa), 3) na sfałszowanym dowodzie oparte zostało takie ustalenie, które miało wpływ na rozstrzygnięcie decyzją ostateczną. Podkreślić należy, że wszystkie wskazane przesłanki musza wystąpić łącznie. Jeżeli zatem nawet jedna z nich nie wystąpi, nie można mówić o zaistnieniu podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 kpa (wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1811/05, LEX nr 204790). Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że S. M. występując z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa, jako okoliczność, która miałaby stanowić podstawę wznowienia postępowania wskazał decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r., podnosząc, że "decyzja w części waloryzacji jest całkowicie fałszywa". Zdaniem skarżącego niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym są ustalenia dotyczące realizacji celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu tj. budowy [...] i towarzyszącej infrastruktury, bowiem wbrew tym ustaleniom cel został zrealizowany - [...] zostało wybudowane. W ocenie Sądu powołane przez S. M. okoliczności nie wypełniają przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Skarżący - jak słusznie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - nie wskazał żadnych dowodów, których fałszywość stwierdzona zostałaby orzeczeniem sądu lub innego organu i które byłyby podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Podkreślić należy, że za fałszywe dowody uznaje się między innymi fałszywe dokumenty, tj. podrobione, przerobione lub poświadczające nieprawdę. Z całą pewnością za taki fałszywy dowód - wbrew twierdzeniom skarżącego - nie można uznać decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r., której dotyczył wniosek o wznowienie postępowania. W związku z powyższym stwierdzić należy, że w sprawie nie zostały wykazane przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Zaskarżona decyzja Ministra Budownictwa z dnia [...] lutego 2007 r. nie narusza zatem prawa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.