I SA/Wa 592/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-08-03

Skład orzekający: Aneta Wirkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeśli strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku uiszczania tych kosztów?
Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ich uiszczania, ponieważ rozpoznanie wniosku staje się zbędne. W przypadku trudnej sytuacji materialnej strony, uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
M.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wnioskodawca opiekuje się niepełnosprawną matką, a jego jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek dla opiekuna. Sąd stwierdził, że wnioskodawca jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy, a jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. M.S. wnioskiem z dnia [...] lipca 2017 r., złożonym na urzędowym formularzu, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z akt sprawy wynika, że wnioskodawca opiekuje się niepełnosprawną matką. Źródłem jego utrzymania jest zasiłek dla opiekuna w wysokości [...] miesięcznie. Skarżący wskazał, że nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Zaznaczył, że nie posiada papierów wartościowych i innych praw majątkowych, ani wierzytelności. Uzyskiwane świadczenie przeznacza zaś na koszty związane z utrzymaniem. Wnioskodawca oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). W myśl natomiast art. 249a powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy, zgodnie z którym, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do treści art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się natomiast do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata stwierdzić trzeba, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające jego uwzględnienie. W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wskazanej części. Sytuacja majątkowa wnioskodawcy jest trudna i z posiadanych środków pieniężnych nie jest on w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego - ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło