I SA/Wa 593/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska (spr.) WSA Marta Kołtun - Kulik Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 248/16 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz M. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. S. pismem z dnia 10 lutego 2017 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku tutejszego Sądu z dnia 21 czerwca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 248/16. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 21 września 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Skarżąca w skardze wniosła o wymierzenie organowi grzywny w najwyższym wymiarze zgodnie z art. 154 § 6 P.p.s.a. oraz o przyznanie na jej rzecz od organu sumy pieniężnej do wysokości połowy wymierzonej grzywny, zgodnie z art. 154 § 7 P.p.s.a. Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości prawem przepisanej. W uzasadnieniu skargi wskazała, że prawomocnym wyrokiem z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 248/16, Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Pomimo upływu wyznaczonego terminu organ nie rozpoznał wniosku i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Z tego względu, pismem z dnia 29 grudnia 2016 r. wezwała organ do wykonania prawomocnego wyroku Sądu. Pomimo wezwania organ nie rozpoznał wniosku i nie wydał decyzji w sprawie. Kolejnym pismem z dnia 11 stycznia 2017 r. ponownie wezwała organ do wykonania wyroku Sądu. Pomimo skierowania dwóch wezwań do zakończenia sprawy organ nie rozpoznał wniosku i nie wydał decyzji w sprawie. Skarżąca dodała, że z uwagi na nieprzekazanie w terminie akt do Sądu organ został ukarany grzywną w wysokości 500 zł. Pomimo tego nadal nie wykonuje prawomocnego wyroku i nie podejmuje czynności w sprawie. Skarżąca wniosła o wymierzenie grzywny w najwyższym wymiarze, gdyż jej zdaniem, często wymierzane przez Sądy niskie grzywny w wysokości 500-1.000 zł nie odnoszą żadnego skutku i są przez organ ewidentnie lekceważone. Podniosła, że naganne zachowanie organu zasługuje na nałożenie grzywny oraz przyznanie na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy nałożonej grzywny. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Wskazał, że z uwagi na obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, nie było możliwości zakończenia niniejszego postępowania w terminie określonym w art. 35 Kpa. Wskazał, że waga spraw odszkodowawczych, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Zaznaczył, że pełnomocnik strony został poinformowany o aktualnym stanie sprawy. W dniu 27 czerwca 2017 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęło pismo odnoszące się do odpowiedzi organu na skargę. Skarżąca podniosła, że Prezydent często usprawiedliwia swoją bezczynność koniecznością uzyskania ogólnego planu zabudowy z 1931 r., o który każdorazowo występuje do Archiwum Państwowego. Zaznaczyła, że pomimo tylu prowadzonych spraw i wielu już zakończonych Prezydent utrzymuje, że nie jest w posiadaniu ogólnego planu zabudowy z 1931 r. Wskazała, że plan zabudowy nie jest dokumentem, który dotyczy tylko jednej nieruchomości, ale przedstawia rozplanowanie budynków w granicach przedwojennej W., a co za tym idzie, jest wykorzystywany we wszystkich sprawach dotyczących odszkodowań za grunty wywłaszczone dekretem z 26 października 1945 r. Podniosła, że zgodnie z jej wiedzą w Biurze [...] znajdują się setki egzemplarzy ogólnego planu zabudowy z 1931 r., gdyż w większości spraw organ występował do Archiwum Państwowego o ich nadesłanie. Nie zachodzi zatem konieczność każdorazowego występowania do Archiwum Państwowego o plan zabudowy z 1931 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkuje wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 248/16 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezsporne jest, że odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi W. w dniu 14 września 2016 r., co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 248/16 (data stempla wpływu akt do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu 14 grudnia 2016 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wezwania przez skarżącą organu do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent W. nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Dopiero po wniesieniu skargi do Sądu, pismem z dnia 6 kwietnia 2017 r. poinformował skarżącą, że wystąpił do Wydziału Obrotu Nieruchomościami w [...] o przesłanie akt lokalizacyjnych przedmiotowej nieruchomości, a także do Wydziału Architektury i Budownictwa w [...] o informacje na temat budowy budynków na przedmiotowym gruncie. Skoro więc, Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 21 czerwca 2016 r. sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. Taka sytuacja prowadzi do podważania zaufania jednostek do organów władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W realiach niniejszej sprawy, Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną jak też i dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 1.000 (tysiąca) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia okresu o jaki przekroczono termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez Sąd w wyroku z dnia 21 czerwca 2016 r. Wymierzając grzywnę w powyższej wysokości uwzględniono także kontekst sprawy, w rozpoznaniu której organ pozostaje w zwłoce. Ta zaś dotyczy ustalenia odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami za utraconą nieruchomość [...]. Sądowi z urzędu znana jest okoliczność znacznej ilości tego typu spraw zawisłych przed organem oraz ich stopień skomplikowania spowodowany przede wszystkim historycznym charakterem. Odnosząc się do stanowiska skarżącej zawartego w piśmie z 27 czerwca 2017 r. wskazać należy, że organ w odpowiedzi na skargę nie usprawiedliwia niewykonania wyroku koniecznością pozyskania planu z 1931 r. Jednak wyjaśnić należy, że jedną z przesłanek z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest to, czy przed dniem wejścia w życie dekretu nieruchomość mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Przeznaczenie nieruchomości na określony cel wynika z planu zagospodarowania przestrzennego. Istotne jest więc jakie przeznaczenie było w planie dla terenu na którym położona jest konkretna nieruchomość. Wobec tego organ musi pozyskać z Archiwum fragment planu dla terenu położenia danej nieruchomości, a nie innych terenów lub całego miasta. Dlatego organ zwraca się o nadesłanie planu zabudowy dla konkretnej działki. Rozpoznając sprawę, stosownie do treści art. 154 § 2 P.p.s.a., Sąd ocenia, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zważywszy na 7 miesięczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem terminu i wspomniane wyżej okoliczności, które rzutowały na przedłużanie się postępowania, nie ma w ocenie Sądu wystarczająco uzasadnionych podstaw by zwłokę tę kwalifikować jako przejaw rażącego naruszanie prawa, będącego wynikiem przede wszystkim lekceważącego stosunku do obowiązujących organ norm postępowania, czy też stron, które postępowanie to zainicjowały, bądź Sądu. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o przyznanie sumy pieniężnej, gdyż w ocenie Sądu, wymierzona grzywna stanowi wystarczającą dolegliwość dla organu, mobilizującą go do wydania orzeczenia. Podnieść należy, że suma pieniężna powinna być przyznawana w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. W tej części Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składa się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.