I SA/Wa 597/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-05-28
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest uzasadniona, gdy wnioskodawca nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową?Ratio decidendi
Odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) jest uzasadniona, gdy wnioskodawca nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, który musi wykazać swoją trudną sytuację materialną. Odmowa przedstawienia istotnych informacji i dokumentów, takich jak wyciągi z rachunków bankowych czy dokumenty dochodowe, uniemożliwia ocenę sytuacji ekonomicznej i prowadzi do oddalenia wniosku.Stan faktyczny
L. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów o zawieszeniu postępowania. W uzasadnieniu podał trudną sytuację finansową wynikającą z braku uznania jego doktoratu. Referendarz sądowy wezwał go do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego dochody, wydatki oraz sytuację majątkową jego i małżonki. Skarżący odmówił przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych, tłumacząc to naruszeniem prawa, a pozostałe dokumenty przedłożył częściowo.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi L. K. na postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Wnioskiem z dnia 3 kwietnia 2009 r. L. K. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że z powodu braku uznania przez Centralną Komisję jego australijskiego doktoratu (Phd) otrzymuje nierealne wynagrodzenie od swojego pracodawcy i nie ma możliwości awansu ani podwyżki. Podał on, iż jego wynagrodzenie netto wynosi [...] złotych. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Posiada mieszkanie o pow. [...] m2 (wielka płyta). Wg danych zawartych we wniosku nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
Celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącego, pismem z dnia 8 maja 2009 r., referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał L. K., w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) do nadesłania: zaświadczenia od pracodawcy o uzyskiwanym wynagrodzeniu netto za ostatnie trzy miesiące, odpisów zeznań podatkowych za rok 2008 r (swoich i małżonki), wykazu i wyciągów z posiadanych przez wnioskodawcę oraz jego małżonkę rachunków oraz dokumentów lub oświadczeń wskazujących wielkość ponoszonych wydatków. Ponadto wezwano skarżącego do wyjaśnienia czy małżonka skarżącego uzyskuje jakikolwiek dochód, a jeśli tak przedłożenia dokumentów potwierdzających ten dochód.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 20 maja 2009 r. podniósł, iż mieszka w W. a pracuje w L., stąd potrzebuje więcej czasu na zebranie wymaganych dokumentów, w tym zaświadczenia o zarobkach (w L. pracuje on tylko w niektóre soboty- w pozostałe dni pracuje w różnych miejscowościach w Województwie [...] i [...]). Z tego powodu przedkłada na razie kopię aktualnej umowy o pracę. Wyjaśnił ponadto, iż jest obywatelem [...] oraz stałym rezydentem [...], a tylko czasowo przebywa w Polsce. Nie składał w [...] i na [...] zeznań podatkowych, gdyż ma zarobki poniżej tamtejszych progów podatkowych. Ponieważ w Polsce przebywa dopiero od ubiegłego roku, to nie składał jeszcze zeznań podatkowych, gdyż czeka na wyjaśnienie pod tym względem swojej sytuacji prawnej.
Jednocześnie skarżący odmówił udostępnienia wyciągów z rachunków bankowych swoich oraz żony uznając, że żądanie ich przedstawienia narusza prawo.
Do powyższego pisma skarżący dołączył prócz wspomnianej wyżej umowy o pracę w Wyższej Szkole [...] w L., kopie rachunków dokumentujących bieżące wydatki miesięczne na łączną kwotę [...] złotych (energia elektryczna- [...] złotych, gaz – [...] złotych, usługi telekomunikacyjne –[....] złote) oraz zawiadomienie o wysokości opłat eksploatacyjnych za mieszkanie obowiązujących od maja 2009 r. w łącznej kwocie [...] złotych.
Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje.
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie L. K. wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w rozumieniu art. 245 § 2 powołanej ustawy.
Stosownie zaś stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zważyć należy, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa w takim wypadku na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Skoro bowiem oczekuje on od Państwa pomocy w formie zwolnienia go z obowiązku ponoszenia należnych co do zasady kosztów postępowania sądowego, związanych z swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a), to niewątpliwie musi on wykazać, iż jego sytuacja materialna, jest na tyle trudna, że uniemożliwia mu obecnie partycypowanie w tych kosztach.
W tym stanie rzeczy wnioskodawca, który odmawia przedstawienia informacji i dokumentów istotnych z punktu widzenia oceny jego sytuacji ekonomicznej, pozbawia się możliwości uzyskania prawa pomocy, z powodu braku wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Zważyć bowiem należy, że L. K., w toku prowadzonego postępowania w przedmiocie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przedłożył wszystkich żądanych dokumentów, w oparciu o które można ustalić jego rzeczywistą sytuację majątkową. Przede wszystkim odmówił on przedłożenia wyciągów z posiadanych rachunków bankowych (własnych i małżonki) oraz nie przedłożył wszystkich dokumentów pozwalających określić obecnie uzyskiwane dochody (tłumacząc to ograniczonym czasem i wykonywaniem prac poza miejscem zamieszkania). Skoro zaś skarżący uchyla się od przedstawienia w sposób całościowy i rzetelny własnej sytuacji finansowej, to niewątpliwie jago wniosek o przyznanie prawa pomocy nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło