I SA/Wa 597/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Monika Sawa sędzia WSA Bożena Marciniak asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi E. G., G. Z., E. W., K. M., M. M., M. M. na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 maja 2022 r. sygn. akt I SAB/Wa 44/21 1. wymierza Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 3 000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz E. G., G. Z., E. W., K. M., M. M., M. M. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. E. G., G. Z., E. W., M. M., M. M., K. M. pismem z 26 lutego 2024 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Sądu z 16 maja 2022 r., sygn. akt I SAB/Wa 44/21. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku z dnia 6 lutego 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...] oznaczonej jako "[...]", nr rej. hip. [...], dz. nr [...] lit. [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 i 3 wyroku). Skarżący w złożonej skardze wnieśli o wymierzenie organowi grzywny w wysokości 5.000 zł w oparciu o art. 154 § 1 p.p.s.a., przyznanie na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w kwocie po 3.000 zł w oparciu o art. 154 § 7 p.p.s.a., stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 p.p.s.a. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazali, że prawomocnym wyrokiem z 16 maja 2022 r., sygn. akt I SAB/Wa 44/21 Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Pomimo upływu terminu wyznaczonego przez Sąd organ nie podjął czynności w celu zakończenia niniejszej sprawy. Z tego względu pismem z 16 lutego 2024 r. skarżący wezwali Prezydenta m.st. Warszawy do wykonania wyroku. Skarżący podnieśli, że przedmiotowe postępowanie trwa od momentu złożenia wniosku ponad 10 lat, z kolei od momentu zwrotu akt przez Ministra, tj. od 7 sierpnia 2019 r., ponad 4 lata. Sam wyrok WSA w Warszawie zobowiązujący do wydania decyzji w sprawie w terminie 3 miesięcy zapadł natomiast dwa lata temu. Zdaniem skarżących, mając na uwadze powyższe, nałożenie grzywny na Prezydenta m.st. Warszawy we wnioskowanej wysokości jest jak najbardziej zasadne, skoro organ od dwóch lat lekceważy prawomocny wyrok Sądu zobowiązujący do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość. Ponadto, pomimo wyznaczenia Prezydentowi m.st. Warszawy przez Sąd terminu na załatwienie sprawy, organ nie tylko bez żadnej uzasadnionej przyczyny nie wydaje decyzji w sprawie, ale również uchybia dyspozycji art. 36 k.p.a. nie podając przyczyn zwłoki oraz nie wskazując nowego terminu załatwienia sprawy. Zdaniem Skarżących, przyznanie na ich rzecz sumy pieniężnej jako zadośćuczynienia za oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy ma szanse zdyscyplinować organ i doprowadzić do załatwienia sprawy, bardziej niż uczyni to wysoka grzywna. Podnieśli, że wymierzając grzywnę i sumę pieniężną, oraz rozstrzygając w przedmiocie proporcji ich wymiaru, należy mieć na względnie, iż wymierzenie grzywny jest znacznie mniej dotkliwe dla organu niż przyznanie Skarżącym sumy pieniężnej. Skarżący podnieśli, że Prezydent m.st. Warszawy w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość dopuścił się bezczynności stanowiącej rażące naruszenie prawa. Jednocześnie brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które powyższy stan rzeczy mogłyby w jakikolwiek sposób usprawiedliwiać. Odpowiadając na skargę Prezydent m.st. Warszawy wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że niezwłocznie po otrzymaniu wezwania podjął działania zmierzające do wykonania wyroku z 16 maja 2022 roku, sygn. akt I SAB/Wa 44/21. Decyzją z 23 lutego 2024 r., nr 127/SD/2024 umorzył postępowanie administracyjne w części dotyczącej nieruchomości hipotecznej ozn. jako "[...], nr rej. hip. [...], działka nr [...] lit. [...] i [...], położonej przy dawnej ul. [...], jako bezprzedmiotowe. Natomiast postanowieniem z 23 lutego 2024 r., nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej wniosku E. G. z dnia 7 listopada 2011 roku, ponowionego wnioskiem E. G., G. Z., E. W., K. M., M. M. i M. M. z dnia 6 lutego 2013 r. o odszkodowanie za nieruchomość [...] położoną przy dawnej ul. [...], ozn. jako "[...]", nr rej. [...], działka nr [...] lit. [...]. Prezydent m.st. Warszawy wskazał, że od czasu wpływu do organu prawomocnego wyroku z 16 maja 2022 r. wraz z aktami sprawy, tj. od 27 października 2022 r. podejmował czynności zmierzające do zakończenia postępowania, tj. zlecił wykonanie opracowania fotogrametrycznego polegającego na wkreśleniu nieruchomości hipotecznej na zdjęcie lotnicze z 1945 r. i opisie zdjęć lotniczych z wkreśloną nieruchomością z roku 1945 i 1955. Natomiast pismem z 30 listopada 2022 r. zwrócił się do Biura Geodezji i Katastru z prośbą o przesłanie kopii planu pomiarowo-geodezyjnego obejmującego przedmiotową nieruchomość, na której wskazani byli władający nią na rok 1958, bądź wcześniej. Podał, że opracowanie fotogrametryczne wpłynęło w dniu 30 grudnia 2022 r., natomiast Biuro Geodezji i Katastru udzieliło odpowiedzi pismem z 9 stycznia 2023 r. Organ dodał, że Biuro Spraw Dekretowych przeszukało i przeanalizowało materiały dostępne w swoim zasobie bazy danych, w celu ustalenia stanu faktycznego nieruchomości hipotecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest uzasadniona, co skutkuje wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024, poz. 935) powoływanej dalej jako: "P.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 maja 2022 r., sygn. akt I SAB/Wa 44/21 zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku z 6 lutego 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...] oznaczonej jako "[...]", nr rej. hip. [...], dz. nr [...] lit. [...],[...],[...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezsporne jest, że odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi m.st. Warszawy w dniu 2 listopada 2022 r., co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 44/21 (data stempla wpływu akt do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu 2 lutego 2023 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, organ podjął działania dopiero po wezwaniu przez skarżących do wykonania prawomocnego wyroku Sądu z 16 maja 2022 r. W sprawie zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Ustalenie wysokości grzywny zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Biorąc pod uwagę znaczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z 16 maja 2022 r., terminu na załatwienie sprawy, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 3.000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie ww. wyroku w terminie. Kwota ta mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą. Mając powyższe na uwadze, a także okoliczność, że organ dopiero po upływie roku od wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy wydał decyzję rozpoznającą wniosek skarżących o przyznanie odszkodowania w części dotyczącej działki nr 510 lit. P i R oraz postanowieniem zawiesił postępowanie administracyjne dotyczące działki nr 510 lit. S, Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 3.000 zł., uznając kwotę tą za wystarczający wymiar tego środka. O powyższym Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. (pkt 1 sentencji wyroku). Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z dnia 16 maja 2022 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie odszkodowania - pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość nie została przez organ załatwiona w terminie, a wyznaczony w wyroku z 16 maja 2022 r. termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Natomiast, podniesiona w odpowiedzi na skargę okoliczność wydania przez organ decyzji oraz postanowienia po otrzymaniu wezwania do wykonania wyroku nie może usprawiedliwiać tak długiego okresu niewykonania wyroku. W ocenie Sądu, organ miał wystarczająca dużo czasu by zebrać kompletny materiał dowodowy i wydać rozstrzygnięcie w sprawie. Zaznaczyć należy, że po otrzymanym wyroku z 16 maja 2022 r., sygn. akt I SAB/Wa 44/21 do organu w dniu 30 grudnia 2022 r. wpłynęło opracowanie fotogrametryczne natomiast Biuro Geodezji i Katastru udzieliło odpowiedzi na prośbę o przesłanie kopii planu pomiarowo-geodezyjnego obejmującego przedmiotową nieruchomość przy piśmie z 9 stycznia 2023 r. Organ posiadał zatem kompletny materiał dowodowy by wydać decyzję w sprawie. Dlatego Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 2 zd. 2 P.p.s.a., jak w pkt 2 sentencji wyroku. Wobec faktu, że Prezydent m.st. Warszawy po otrzymaniu wezwania do wykonania wyroku wydał decyzję z 23 lutego 2024 r., nr [...], którą umorzył postępowanie administracyjne w części dotyczącej nieruchomości hipotecznej oznaczonej jako działka nr [...] lit. [...] i [...], oraz postanowienie z 23 lutego 2024 r., nr [...], którym zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej odszkodowanie za ww. nieruchomość [...] w części dotyczącej działki nr [...] lit. [...], Sąd za niezasadny uznał wniosek Skarżących o przyznanie sumy pieniężnej. Podnieść należy, że suma pieniężna powinna być przyznawana, kiedy istnieje uzasadniona obawa, że bez zastosowania tej sankcji organ sprawy nie załatwi. Suma poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, że ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści art. 149 § 2 ppsa oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Podkreślić trzeba, że przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma niejako zrekompensować stratę, jaką poniosła na skutek bezczynności organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona powinna nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Z treści skargi, nie wynika, aby skarżący doznali w związku z bezczynnością krzywdy lub szkody którą należałoby zrekompensować. Z wyżej wskazanych przyczyn Sąd w tej części skargę oddalił (pkt 3 sentencji wyroku). Mając na uwadze wszystkie powyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a.