I SA/Wa 599/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-02-22
Skład orzekający: Grzegorz Antas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która zadeklarowała możliwość poniesienia częściowych kosztów postępowania (np. opłaty od skargi kasacyjnej), można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów zastępstwa procesowego?Ratio decidendi
Odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jest uzasadniona, jeśli strona wykazała zdolność do poniesienia częściowych kosztów postępowania, nawet jeśli nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów zastępstwa procesowego. W przypadku, gdy strona samodzielnie poniosła już koszty sądowe (np. wpis od skargi i opłatę kancelaryjną), można przyjąć, że jest w stanie uiścić koszty postępowania kasacyjnego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje jedynie w sytuacji, gdy strona nie jest w stanie ponieść *jakichkolwiek* kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący A.S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą kosztów związanych z podziałem nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Po otrzymaniu uzasadnienia wyroku, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na trudną sytuację materialną i niemożność pokrycia kosztów sporządzenia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika z wyboru. Sąd rozpoznał wniosek, oceniając sytuację materialną strony.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (tj. w zakresie całkowitym).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kosztów związanych ze scalaniem i podziałem nieruchomości postanawia 1. przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 listopada 2012 r. oddalił skargę A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie kosztów związanych ze scalaniem i podziałem nieruchomości. Pismem z dnia 21 listopada 2012 r. skarżący zwrócił się o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem, a następnie wnioskiem z dnia 1 lutego 2013 r., w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca wyjaśnił we wniosku, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z małżonką. Oboje są zatrudnieni na umowę o pracę. Otrzymywane wynagrodzenie wynosi łącznie [...] zł brutto. Skarżący posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Nie posiada oszczędności. Jak wynika z wyjaśnień, skarżący wystąpił o ustanowienie pełnomocnika z wyboru celem sporządzenia przez niego skargi kasacyjnej, jednakże oferowane przez niego wynagrodzenie za powyższą czynność, w ocenie pełnomocników (adwokatów), miało być niewystarczające.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został oceniony jako nieuzasadniony. Wpływ na tę ocenę miało stwierdzenie, że skarżący posiada określone środki, które mógłby przeznaczyć na częściowe przynajmniej opłacenie kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu rodziny. Jak wynika bowiem z uzasadnienia wniosku, skarżący oferował określone środki pieniężne za sporządzenie skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji. Fakt, iż środki te okazały się niewystarczające do ustanowienia pełnomocnika z wyboru nie oznacza, że nie mogłyby one stanowić źródła pokrycia przez stronę kosztów sądowych na nim spoczywających (wpisu od skargi kasacyjnej). Skarżący nie wskazał wprawdzie w swoich wyjaśnieniach, jaką kwotę deklarował jako możliwy do pokrycia przez niego pułap kosztów sporządzenia środka zaskarżenia od wyroku Sądu I instancji, niemniej przyjąć trzeba, że kwota tych środków ma charakter co najmniej równoważny środkom jednorazowo uiszczanym przez skarżącego w toku postępowania sądowego z tytułu obciążenia wpisem od skargi (200 zł) i opłatą kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia wyroku (100 zł). Skarżący bez zwracania się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym powyższe koszty sądowe samodzielnie opłacił, wobec czego uprawdopodobnionym jest uznanie, iż samodzielnie będzie również w stanie uiścić koszty postępowania kasacyjnego wynikającego z zainicjowania postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wpis od skargi kasacyjnej, stosownie do § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wynosi połowę wpisu od skargi (nie mniej jednak niż 100 zł), w związku z czym przyjąć trzeba, że zobowiązania tego rodzaju nie można traktować jako obciążenia nienadmiernego dla skarżącego w kontekście warunków wynikających z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Wniosek skarżącego w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu zasługiwał na uwzględnienie, mając na uwadze, że sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny nie pozwala na równoległe ponoszenie wydatków związanych z obowiązkiem uiszczenia kosztów sądowych, jak i opłaceniem kosztów zastępstwa procesowego. Deklarowane przez skarżącego dochody, jak wynika z przedstawionego we wniosku wyjaśnienia, nie są wysokie (ok. [...] zł netto) i nie pozwalają na wygospodarowanie środków potrzebnych do pokrycia kosztów ustanowienia we własnym zakresie pełnomocnika. Skarżący nie przedstawił szczegółowego wykazu wydatków ponoszonych na utrzymanie, niemniej zakładając, iż koszty te odpowiadają średnim kosztom prowadzenia dwuosobowego gospodarstwa domowego, oświadczenie skarżącego odnośnie do sytuacji majątkowej nie może zostać uznane za wzburzające uzasadnioną wątpliwość w zakresie rzetelności przedstawionych informacji, jak i wynikających z nich wniosków.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło