I SA/Wa 6/06
WyrokWSA w Warszawie2006-08-10
Skład orzekający: Anna Łukaszewska - Macioch, Joanna Banasiewicz, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomości zajęte pod drogi, które nie zostały zaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych przed 1 stycznia 1999 r., mogły zostać nabyte z mocy prawa przez gminę na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?Ratio decidendi
Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. jest uzależnione od łącznego spełnienia przesłanek, w tym zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną. Droga publiczna musi być zaliczona do jednej z kategorii dróg określonych w ustawie o drogach publicznych, a fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. Jeśli droga nie została zaliczona do kategorii dróg publicznych przed tą datą, nie można stwierdzić nabycia własności z mocy prawa.Stan faktyczny
Skarżący W. T. wniósł skargę na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa utrzymującą w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Gminę P. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości zajętych pod ulicę. Organ odwoławczy uznał, że droga ta nie była drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych w dniu 31 grudnia 1998 r., ponieważ nie została zaliczona do żadnej z kategorii dróg publicznych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. oraz ustaw dotyczących dróg, gruntów i nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) sędzia WSA Maria Tarnowska Protokolant Rafał Puścian po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] listopada 2005r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez gminę z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. własności nieruchomości oddala skargę.
I SA/Wa 6/06
Uzasadnienie
Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania W. T. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia przez Gminę P. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości o łącznej powierzchni [...] m², położonej we wsi N. gmina P., zajętych pod ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr [...] o powierzchni [...] m², nr [...] o powierzchni [...] m ², nr [...] o powierzchni [...] m², nr [...] o powierzchni [...] m² i nr [...] o powierzchni [...] m² w obrębie ewidencyjnym N. , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy:
Wojewoda [...] działając na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] maja 2005 r. odmówił stwierdzenia nabycia przez Gminę P. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności wyżej wymienionych działek.
Od powyższej decyzji złożył odwołanie W. T.
Rozpatrując odwołanie Minister Transportu i Budownictwa stwierdził, że zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie powołanego art. 73 ust. 1 uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek: zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego i braku przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego.
W niniejszej sprawie szczególnie istotna jest kwestia zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną. Nie jest to bowiem zajęcie pod jakąkolwiek drogę istniejącą na gruncie, lecz jedynie pod drogę publiczną istniejącą w dniu 31 grudnia 1998 r., a zatem drogę publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 z późn. zm.). Zgodnie z art. 1 tej ustawy, za drogę publiczną może być uważana droga spełniająca łącznie dwa wymienione w tej normie warunki. Po pierwsze musi to być droga zaliczona na podstawie ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg publicznych, a po drugie - z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Brak zaliczenia drogi do jednej z kategorii dróg publicznych oznacza, że dana droga nie jest drogą publiczną, lecz drogą wewnętrzną (art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Nie każda droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną, aby uzyskała taki status musi zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy.
Z akt sprawy wynika, iż w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowe działki zostały zajęte pod drogę - ulicę [...], jednakże droga ta nie stanowiła w tym dniu drogi publicznej w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 27 marca 1985 r. o drogach publicznych, gdyż droga ta nie była zaliczana do żadnej z kategorii dróg wskazanych w art. 2 powołanej ustawy. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie jest dokumentem ustanawiającym dla danej drogi kategorię drogi publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Na powyższą decyzję W. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucając decyzji naruszenie szeregu przepisów prawa, w szczególności art. 10 § 1, art. 6 i 7 oraz art. 107 kpa, a ponadto naruszenie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i ustawy o gospodarce nieruchomościami skarżący domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Minister Transportu i Budownictwa w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie przedstawione w zaskarżonej decyzji. Stwierdził ponadto, że skarżący nie był w postępowaniu ograniczony w przedstawianiu swojego stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] nie naruszają przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób określony w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Jedynie zaś w przypadkach tam wskazanych możliwe jest uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji, stwierdzenie jej nieważności lub wydania decyzji z naruszeniem prawa.
Zaskarżoną decyzją, która utrzymała w mocy poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. odmówiono stwierdzenia nabycia przez Gminę P. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności opisanych w tej decyzji nieruchomości. Podstawę decyzji stanowił przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Przepis ten określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty niestanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Wyjaśniając pojęcie drogi publicznej, należy odwołać się do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 71, poz. 838 z późn. zm.). Definicję drogi publicznej zawiera art. 1 tej ustawy. W rozumieniu tego przepisu za drogę publiczną może być uważana droga spełniająca dwa warunki - musi to być droga zaliczona na podstawie omawianej ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg, a ponadto z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych.
Oznacza to, że zawarte w art. 73 ust. 1 cytowanej ustawy z 13 października 1998 r. sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, które następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. Takie rozumienie omawianego przepisu przyjęte zostało w zaskarżonej decyzji.
W świetle dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania administracyjnego, na podstawie którego to materiału sąd zgodnie z art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wydaje wyrok nie budzą wątpliwości ustalenia dokonane przez organy, iż nie zostało wykazane, że przedmiotowe działki przed dniem 1 stycznia 1999 r. zaliczone zostały w przewidziany prawem sposób do kategorii dróg publicznych. Zauważyć przy tym należy, że materiał ten zgromadzony i oceniony został bez naruszenia w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy reguł określonych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, w tym wskazanych w skardze art. 6, 7 i 107 kpa. Akta sprawy nie potwierdzają również stawianego zarzutu rażącego naruszenia art. 10 § 1 kpa poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się na wniosek skarżącego, W. T. brał aktywny udział w tym postępowaniu, złożył szereg dokumentów uzasadniających swoje stanowisko w sprawie.
O uzupełnianiu materiału dowodowego w postępowaniu odwoławczym skarżący był informowany (pisma z dnia 2 sierpnia 2005 r. i 12 września 2005 r.), zaś decyzja odwoławcza wydana została dopiero w dniu [...] listopada 2005 r. Zarzut, że skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się co do tych materiałów nie został wykazany jako uzasadniony.
Zauważyć należy, że podniesiona przez W. T. w odwołaniu okoliczność, iż Rada Gminy P. w dniu [...] listopada 1994 r. uchwałą nr [...] zatwierdziła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy P., gdzie pod pozycją [...] ulica [...] została uznana za drogę publiczną i zaszeregowano ją do kategorii drogi gminnej lokalnej została prawidłowo oceniona przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jako nie mająca znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej.
Podnieść także należy, że bez znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji jest również fakt nadania uchwałą Rady Gminy P. nazwy drogi - ulica [...]. Ponadto zauważyć trzeba, że zaskarżona decyzja nie została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ani przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami (których naruszenie zarzucono w skardze), lecz zgodnie z wnioskiem na podstawie
art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło