I SA/Wa 6/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj Sędziowie: sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) sędzia WSA Jolanta Dargas Protokolant specjalista Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2025 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 13 listopada 2024 r. nr KOC/6551/Fa/24 w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej SKO/organ) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 20 września 2024 r. nr UD-XII-WSS/8320/FA/001347/2024 odmawiającą przyznania K. B. (dalej jako skarżąca) świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla małoletniej M. B. na okres zasiłkowy 2024/2025. W uzasadnieniu organ wskazał, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi 1734,78 zł miesięcznie i przekracza kryterium dochodowe uprawniające do świadczenia, wynoszące 1209 zł zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2023 r., poz. 1341, dalej jako ustawa). Przy obliczaniu dochodu organ wziął pod uwagę otrzymane w 2023 r. alimenty na dziecko w łącznej wysokości 23.485,52 zł, a także dochód uzyskany w 2024 roku z tytułu zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 1512,42 zł netto za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, tj. za lipiec 2024 r. Minister przywołał art. 2 pkt 4 ustawy w związku z art. 3 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 323) i podał, że do dochodu zalicza się w szczególności alimenty na rzecz dzieci w tym dochód uzyskany w roku poprzedzającym okres zasiłkowy. Odnosząc się do zarzutów organ podał, że zgodnie z art. 2 pkt 17 cyt. ustawy: Ilekroć w ustawie jest mowa o utracie dochodu - oznacza to utratę dochodu spowodowaną; a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) utratą zasiłku przedemerytalnego łub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej, renty socjalnej, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1051), lub świadczenia pieniężnego przyznanego na zasadach określonych w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia (Dz. U. poz. 658), e) wykreśleniem z rejestru pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2023 r poz. 208, 337, 641 i 1429) lub art. 36aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230 i 1429), ea) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń, f) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, g) utratą świadczenia rodzicielskiego, h) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, i) utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 209 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742, 1088 i 1234); Wg SKO tylko w przypadkach wymienionych w tym przepisie można brać pod uwagę utratę dochodu. W odniesieniu do alimentów ustawodawca przewidział tylko jedną taką sytuację, a mianowicie śmierć osoby zobowiązanej do alimentów. W konsekwencji żadna inna przeszkoda w uzyskiwaniu alimentów w bieżącym roku nie może być brana pod uwagę przy obliczaniu dochodu. Jeśli zaś chodzi o dochód uzyskany z tytułu zasiłku dla bezrobotnych, to wg SKO ma tu zastosowanie przepis art. 9 ust. 4a ustawy, zgodnie z którym: w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Decyduje zatem kwota osiągniętego dochodu za miesiąc (a nie "w miesiącu’') następujący po miesiącu uzyskania dochodu. W niniejszej sprawie skarżąca uzyskała dochód w czerwcu, w związku z tym organ wziął pod uwagę dochód osiągnięty za lipiec, tj. kwotę 1512,42 zł. W skardze na ww. decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 9a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że skarżącej nie przysługuje świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Podniosła, że dłużnik alimentacyjny nie wywiązuje się ze swoich obowiązków a dochód uzyskany w roku poprzedzającym okres świadczeniowy – aktualnie nie jest utrzymywany na tym samym poziomie. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 13 listopada 2024 r. (KOC/6551/Fa/24) oraz poprzedzającej ją decyzji wydanej przez Prezydenta m.st. Warszawy z 20 września 2024 r. (UD-XII-WSS/8320/FA/001347/2024). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organ prawidłowo wyliczył dochód rodziny skarżącej służący za podstawę ustalenia świadczenia alimentacyjnego we wnioskowanym okresie. Do dochodu nie doliczono świadczeń uzyskiwanych w roku poprzedzającym okres świadczeniowy a doliczono jedynie świadczenie pobrane w lipcu i alimenty uzyskane w roku ubiegłym. Z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego w dacie rozpoznawania ww sprawy a także przy uwzględnieniu obowiązującej wówczas wysokości świadczenia określonej na 500 zł i regulacji zawartej w art. 9 ust. 2b ustawy – Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Istotnie, rację ma strona skarżąca, że na skutek zmiany ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego zostały podwyższone. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 1000 zł. (do 12 grudnia 2024 r. było to 500 zł). Nadal świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 1209 zł, zwaloryzowanej zgodnie z ust. 2c-2f ustawy. W przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę 1209 zł o kwotę nie wyższą niż kwota świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługującego danej osobie uprawnionej w okresie świadczeniowym, na który jest ustalane prawo do tego świadczenia, świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje w wysokości różnicy między kwotą świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługującego danej osobie uprawnionej a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie z tym, że świadczenie to nie przysługuje jeśli wysokość świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługującego danej osobie uprawnionej, ustalona zgodnie z ust. 2a, jest niższa niż 100 zł. Podwyższenie świadczeń z funduszu alimentacyjnego do kwoty 1000 zł nastąpiło mocą ustawy z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2024 poz. 1827 dalej jako ustawa zmieniająca). Jak wynika z jej art. 2 i n, w sprawach o świadczenia z funduszu alimentacyjnego (...) za okres do dnia 30 września 2024 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast przepisy ustawy zmienianej w art. 1 (czyli ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów) w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą mają zastosowanie po raz pierwszy przy ustalaniu prawa do świadczeń na okresy świadczeniowe po dniu 30 września 2024 r. Zgodnie z art. 4 ww ustawy zmieniającej z 21 listopada 2024r., decyzje, na mocy których przyznano świadczenia na okres świadczeniowy rozpoczynający się dnia 1 października 2024 r. i kończący się dnia 30 września 2025r., w których wysokość kwot przysługujących świadczeń ustalono na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy zmienia się w zakresie wysokości tych kwot na ustalony w tych decyzjach okres z uwzględnieniem art. 10 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Oznacza to, że począwszy od 1 października 2024r. świadczenie alimentacyjne z Funduszu wynosi maksymalnie 1000 zł, a nie jak dotychczas 500 zł. Postępowanie w sprawie zmiany decyzji przyznającej świadczenia (na wyższe) wszczyna się z urzędu, a zmiana decyzji nie wymaga zgody strony. Zmiana wysokości świadczenia czy weryfikacja dotychczasowej decyzji dotyczącej przyznania świadczeń alimentacyjnych następuje w osobnym postępowaniu niż miało to miejsce przed wejściem w życie ustawy zmieniającej ustawę o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Z tego powodu domaganie się przez stronę skarżącą zweryfikowania w niniejszym postępowaniu zaskarżonej decyzji zapadłej 13 listopada 2024r. a więc przed wejściem w życie ustawy zmieniającej – nie znajduje podstaw prawnych. Sąd jest związany stanem prawnym obowiązującym w tej dacie, a organ orzekający w sprawie nie naruszył przepisów prawa. Skutkowało to oddaleniem skargi (art. 151 ppsa).