I SA/Wa 600/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie : NSA Anna Łukaszewska-Macioch WSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2007 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez gminę z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] Minister Budownictwa uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Gminę - Miasto W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości o powierzchni [...] m2, położonej w W. w rejonie ulic [...], [...], [...], stanowiącej część gruntów przejętych na rzecz Skarbu Państwa, z dawnej działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...] - i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące ustalenia faktyczne i oceny prawne: Wojewoda [...] - działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) - decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę - Miasto W. własności opisanej na wstępie nieruchomości, stwierdzając jednocześnie, że została ona przejęta na rzecz Skarbu Państwa zarządzeniem nr [...] Naczelnika Miasta W. z dnia [...] czerwca 1977 r. w sprawie ustalenia terenów pod budownictwo jednorodzinne i ich podziale na działki budowlane, na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192). Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej, na skutek wniesienia odwołania przez T. W. Minister stwierdził, że odwołujący się wystąpił w dniu [...] czerwca 2005 r. z wnioskiem o uregulowanie sprawy należności za grunt zajęty pod ulice usytuowane na terenie [...] o powierzchni [...] m2 w obrębie [...] przy ul. [...] – [...] i [...]. We wniosku odwołujący się podał, iż w dniu [...] grudnia 1998 r. był właścicielem przedmiotowego gruntu. W tych warunkach organ wojewódzki uznał przedmiotowy wniosek jako żądanie strony, aby Wojewoda stwierdził nabycia prawa własności przez gminę - w trybie art. 73 ustawy w/w ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. W ocenie organu odwoławczego jednak, jeśli przyjąć założenie, że przedmiotowy wniosek dotyczył wydania decyzji w trybie wspomnianego art. 73, to organ wojewódzki w swym rozstrzygnięciu wypowiedział się, iż przedmiotowy grunt w [...] r. już stanowił własność Skarbu Państwa, na podstawie zarządzenia nr [...] Naczelnika Miasta W. z dnia [...] czerwca 1977 r. w sprawie ustalenia terenu pod budownictwo jednorodzinne i ich podziale na działki budowlane. W tych warunkach - Minister podkreślił - ponieważ zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu a w myśl art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, wnioskodawca winien wskazać interes prawny do żądania rozstrzygnięcia - w trybie cytowanego art. 73 - odnośnie przedmiotowego gruntu, który w takim przypadku nie mógł stanowić w dniu [...] grudnia 1998 r. własności Skarbu Państwa. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, że - w istocie rzeczy - z wniosku zainteresowanego jak i z treści wniesionego przezeń odwołania wynikało, że wnioskodawcy nie chodziło o stwierdzenie komunalizacji w/w gruntu a raczej o uregulowanie kwestii odszkodowania za tereny przejęte przez dawniej przez Skarb Państwa. O takie odszkodowanie zainteresowany występował jeszcze w latach osiemdziesiątych i sprawa dotąd nie została ostatecznie załatwiona. W tej sytuacji, zdaniem Ministra, należało zatem w szczególności wyjaśnić, jaka jest rzeczywista wola wnioskodawcy. Czy żądał on odszkodowania za grunt przejęty w latach ubiegłych na rzecz Skarbu Państwa, czy też żądał uregulowania sprawy własności w trybie art. 73 powołanej wyżej ustawy. W związku z tym mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy, uznając, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości (art. 138 § 2 k.p.a.), uchylił decyzję Wojewody i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powyższa decyzja stała się z kolei przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która wniósł T. W. W skardze skarżący podniósł, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona w [...], ale nie otrzymał on za nią odszkodowania. Z tego powodu domagał się od sądu administracyjnego wypłacenia mu tychże należności. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny, w odróżnieniu od sądu powszechnego, nie orzeka w sprawie co do jej meritum, tzn. sąd ten ma możliwości wydania wyroku, w którym (przykładowo) nakaże organowi wydanie stronie nieruchomości albo przyzna skarżącemu stosowne odszkodowanie, zasądzając je od organu - jak w tym wypadku domagał się tego skarżący. Sąd administracyjny sprawuje jedynie, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Rola tego rodzaju sądu sprowadza się zatem tylko do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym dokonując - w tym kontekście - oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że nie narusza ona prawa. Jak podkreślił to Minister Budownictwa, postępowanie administracyjne może być wszczęte z urzędu lub na wniosek uprawnionej strony (art. 61 k.p.a.). W tym ostatnim przypadku podstawową rzeczą, którą musi ustalić organ, będący adresatem wniosku, jest wyjaśnienie rzeczywistego żądania strony. Jeśli wniosek nasuwa wątpliwości w tym sensie, że nie jest sprawą oczywistą czego dotyczy roszczenie wnioskodawcy, organ I instancji winien zwrócić się do strony ze stosownym zapytaniem, wyjaśniając jej ewentualnie nawet treść obowiązujących przepisów prawnych, odnoszących się do podniesionych we wniosku kwestii. Do tego rodzaju działania obowiązany jest organ I instancji, gdyż - w myśl zasady dwuinstancyjnego rozpoznawania sprawy (art. 15 k.p.a.) - organ odwoławczy zobligowany jest do ponownego rozpoznania tej samej sprawy, która była rozpoznawana przez organ I instancji. Organ odwoławczy nie może zatem orzekać o innym roszczeniu niż to, które było przedmiotem rozpoznania w I instancji. Odnosząc powyższe do przedmiotowego stanu faktycznego, należy stwierdzić, że na obecnym etapie sprawy, nie została jeszcze ustalona rzeczywista treść roszczenia skarżącego, do czego zaskarżoną decyzją został zobligowany Wojewoda. Podkreślić też trzeba, że decyzja Ministra, w istocie rzeczy korzystna dla skarżącego, bo uchylająca odmowną decyzję Wojewody i nakazująca organowi I instancji ustalenie czego w rzeczywistości domaga się strona, nie przesądziła do tej pory o zasadności żadnego żądania a podyktowana została jedynie dbałością o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy w sposób zgodny z prawem (art. 7 k.p.a.). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie dopatrzył się, aby przedmiotowa decyzja naruszała prawo, co skutkowało oddaleniem skargi - na zasadzie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).