I SA/Wa 601/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor Iwona Kosińska Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia przez Skarb Państwa z mocy prawa 1) uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2003 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. kwotę 440 ( czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 601/04 UZASADNIENIE Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2004 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Dróg Wojewódzkich w K., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2003 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, przez Województwo [...] własności nieruchomości położonej w T., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), zgodnie z którym nabycie własności nieruchomości z mocy prawa uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek: - zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, - pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego, - brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego. W postępowaniu przed organem wojewódzkim uznano, iż nie została spełniona przesłanka pozostawania nieruchomości we władaniu publicznym. Zarząd Dróg Wojewódzkich mimo żądania dostarczenia dokumentów świadczących o władaniu przedmiotową nieruchomością nie przekazał żadnych dokumentów, z których mogłoby wynikać władanie przedmiotową nieruchomością przyznając przy tym, że nie posiada takich dokumentów. Właścicielka przedmiotowej nieruchomości A. K. zaprzeczała przy tym jakoby w dniu 31 grudnia 1998 r. wnioskodawca władał przedmiotową nieruchomością. Wobec nie wykazania spełnienia przesłanki władania brak było podstaw do stwierdzenia nabycia własności przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. i dlatego Minister Infrastruktury uznał rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji za prawidłowe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. zarzucając naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. oraz naruszenia przepisów proceduralnych art. 6, 7, 8, 11, 75 § 1, 77, 78, 80 i 107 § 3 kpa. Zdaniem skarżącego przedmiotowa nieruchomość stanowiąca część jezdni publicznej i charakter jej zagospodarowania determinuje i bezspornie dowodzi wykonywania względem niej aktów władztwa publicznego, tj. sprawowania faktycznych czynności przez zarządcę terenu związanych w funkcją administratora drogi. Organy naruszyły zasadę prawdy obiektywnej, nie ustaliły stanu faktycznego i nie przeprowadziły uzupełniającego postępowania dowodowego, a także przekroczyły zasadę swobodnej oceny dowodów. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem jej zarzuty są zasadne. W myśl art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych zaliczenie do kategorii dróg krajowych i przebieg dróg krajowych następuje w drodze rozporządzenia Rady Ministrów. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 2 i 3 tej ustawy zaliczenie do kategorii dróg wojewódzkich następuje w drodze uchwały sejmiku województwa, zaś przebieg dróg wojewódzkich ustala sejmik województwa w planie regionalnym po zasięgnięciu opinii zarządów powiatów bądź prezydentów miast. Dokumenty te są ogólnie dostępne i organ stosownie do treści art. 75 § 1 kpa winien był dopuścić dowód z tych dokumentów, aby stwierdzić czy została spełniona przesłanka władania przez skarżącego tą nieruchomością. Postępowanie administracyjne zostało wszczęte w związku z wnioskiem właściciela A. K. o wydanie decyzji stwierdzającej przejęcie z mocy prawa jej własności zajętej pod drogę publiczną i to właśnie składająca ten wniosek posiadała tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, a zatem Skarb Państwa ani jednostka samorządu nie była właścicielem terenu. Jak trafnie zarzuca skarżący decyzję odmowną Zarząd Dróg Wojewódzkich w K., art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nie mówi jakie dokumenty są wyłącznym dowodem władztwa nad drogą. Jeżeli organ administracji miał wątpliwości co do stanu faktycznego winien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające wszechstronnie stan sprawy. Natomiast, jeżeli organy nie przeprowadziły uzupełniającego postępowania dowodowego trudno mówić o dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego i wyczerpującym zebraniu materiału dowodowego. Zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżącego, że w postępowaniu administracyjnym ustalenie stanu faktycznego sprawy jest obowiązkiem organu administracyjnego, a organ odwoławczy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i zasadą swobodnej oceny dowodów, dokonuje oceny materiału dowodowego. Jeżeli więc stwierdzi, że organ pierwszej instancji nie dysponował wystarczającymi dowodami, winien uchylić decyzję wydaną w pierwszej instancji, zaś jeżeli postępowanie wymaga uzupełnienia, organ odwoławczy jest obowiązany przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe bądź uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy nie wyjaśnił, dlaczego przypisuje większe znaczenie oświadczeniu A. K. niż pisemnemu oświadczeniu Zarządu Dróg Wojewódzkich z dnia [...] maja 2003 r. Trafnie więc podniesiono w skardze, iż organ przekroczył zasadę swobodnej oceny dowodów. Nadto uzasadnienie decyzji poza przytoczeniem treści art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. i wskazaniem konieczności wystąpienia trzech przesłanek do stwierdzenia przejścia z mocy prawa własności nieruchomości nie zawiera żadnych ustaleń ani rozważań organu drugiej instancji w przedmiocie stanu faktycznego sprawy. Tym samym nie spełnia ono wymogów art. 107 § 3 kpa. Nadto organy administracji naruszając art. 7 kpa nie uwzględniły wniosku o przeprowadzenie dodatkowych dowodów (wizji lokalnej z udziałem gospodarza terenu) celem potwierdzenia stanu faktycznego sprawy, choć wszechstronne zbadanie sprawy i dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz ocena dowodów jest podstawowym obowiązkiem organu administracji (art. 7, 77 i 80 kpa). Reasumując, organy administracji orzekając w sprawie naruszyły liczne przepisy procesowe, tj. art. 7, 75 § 1, 77, 78, 80, 107 § 3 kpa mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, co stanowi podstawę uchylenia decyzji pierwszej i drugiej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 powyższej ustawy, zaś na podstawie art. 152 orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.