I SA/Wa 601/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) asesor WSA Anna Milicka-Stojek Protokolant specjalista Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2024 r. sprawy ze skargi E. W. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SAB/Wa 61/22 1. wymierza Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz E. W. sumę pieniężną w kwocie 2000 (dwa tysiące) złotych; 4. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz E. W. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 12 lutego 2024 r. [...] (dalej jako "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta m. st. Warszawy wyroku tut. Sądu z 22 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SAB/Wa 61/22. Powołanym wyrokiem Sąd zobowiązał Prezydenta m. st. Warszawy do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...] (d. ul. [...]), ozn. nr hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznał od organu na rzecz [...] sumę pieniężną w kwocie 1.000 złotych. Jak wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 61/22 akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 13 lipca 2022 r. Zatem wyznaczony termin załatwienia sprawy upływał z dniem 13 września 2022 r. Pismem z 2 lutego 2024 r. skarżąca wezwała organ do wykonania wyroku Sądu o sygn. akt I SAB/Wa 61/22. Następnie skarżąca złożyła do tut. Sądu skargę na niewykonanie powyższego wyroku, w której wniosła o wymierzenie, na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. Prezydentowi m. st. Warszawy grzywny w wysokości według uznania Sądu, zasądzenie od organu, na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a., na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 30.000 złotych oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że pomimo znaczącego upływu czasu przedmiotowe postępowanie nadal nie zostało zakończone, a organ nie podejmuje żadnych działań w sprawie. Uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej skarżąca podniosła, że brak wykonania wyroku z 22 kwietnia 2022 r. przez okres ponad dwóch lat wskazuje, że organ nie chce zastosować się do niekorzystnego dla siebie orzeczenia, a zasądzona na rzecz skarżącej powołanym wyrokiem kwota nie spełniła swojej roli dyscyplinująco - represyjnej. Skarżąca jest zmęczona trwającym od wielu lat postępowaniem i nie rozumie dlaczego, pomimo zgromadzenia wszelkich koniecznych dowodów już ponad dekadę temu, organ nie chce nadal wydać w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia, i to mimo jednoznacznego wyroku sądu. Wskazała, że bezczynność organu od 2022 r. powoduje u niej poczucie bezsilności i podważa zaufanie do organów administracji publicznej, a w szczególności Prezydenta m. st. Warszawy. Mimo bowiem zobowiązania organu przez Sąd do wydania decyzji merytorycznej organ nie podejmuje żadnych działań w sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezydent m. st. Warszawy wniósł o jej oddalenie w całości. Wskazał, że w toku postępowania podejmował czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji, m. in. gromadził dokumentację geodezyjną. Ponadto, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., przed wydaniem decyzji, pismem z 16 lutego 2024 r. organ poinformował strony o przysługującym uprawnieniu do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organ wskazał także, że skarżąca nie wykazała, że bezczynność organu spowodowała u niej jakikolwiek wymierny uszczerbek wymagający zadośćuczynienia poprzez przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej. Prezydent dodał, że skarżąca jest aktualnie współwłaścicielką gruntu położonego w Warszawie przy ul. [...], wchodzącego w skład działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 906m2, z obrębu [...], pochodzącego z części gruntu nieruchomości warszawskiej ozn. nr hip. [...] Pismem procesowym z 20 sierpnia 2024 r. Prezydent m. st. Warszawy poinformował, że decyzją Prezydenta m. st. Warszawy nr 477/SD/2024 z 18 czerwca 2024 r. (załączoną do pisma), po rozpatrzeniu wniosku [...] z 5 czerwca 2014 r. o rozpatrzenie wniosku dekretowego z 9 lutego 1949 r. w zakresie dotyczącym nieruchomości przy ul. [...] nr KW [...] (stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...]) i wniosku [...] z 18 sierpnia 2014 r. o kontynuowanie postępowania zainicjowanego powyższym wnioskiem dekretowym w stosunku do działek [...] w obrębie [...], umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkować musiało wymierzeniem Prezydentowi m. st. Warszawy grzywny. Wniesienie skargi nastąpiło w trybie art. 154 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej zwanej "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie powyższe przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z 22 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SAB/Wa 61/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...] (d. ul. [...]), ozn. nr hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Odpis prawomocnego wyroku z 22 kwietnia 2022 r. wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi doręczono Prezydentowi m. st. Warszawy 13 lipca 2022 r., co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 61/22. Zatem termin załatwienia sprawy wyznaczony powołanym wyrokiem upłynął 13 września 2022 r. (por. art. 57 § 3 i § 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako "k.p.a."). Następnie pismem z 2 lutego 2024 r. skarżąca wezwała organ do wykonania powołanego wyroku. Wobec powyższego Sąd uznał, że obie przesłanki, o których mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione, a skarga na niewykonanie przez Prezydenta m. st. Warszawy wyroku sądu jest zasadna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w przedmiotowym stanie faktycznym na organie administracji publicznej ciążył obowiązek wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie rozpoznania wniosku dekretowego. Nie zostało ono jednak wydane w przepisanym terminie, a okoliczności powołane przez organ w odpowiedzi na skargę nie mogły zostać uznane za uzasadniające bezczynność w wykonaniu wyroku z 22 kwietnia 2022 r. Z akt sprawy wynika, że po wniesieniu w dniu 12 lutego 2024 r. przedmiotowej skargi na niewykonanie wyroku organ rozpoznał wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...] (d. ul. [...]), ozn. nr hip. [...] (vide: decyzja Prezydenta m. st. Warszawy nr 477/SD/2024 z 18 czerwca 2024 r. nadesłana do akt sądowych przy piśmie organu z 20 sierpnia 2024 r.) Jak jednak stanowi art. 154 § 3 p.p.s.a., wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1 tego przepisu, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Stąd podstaw do oddalenia skargi nie można upatrywać w wydaniu przez organ, po wniesieniu skargi, decyzji rozpoznającej wniosek. Z podanych przyczyn, nie wchodząc obecnie w samą ocenę zasadności decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 18 czerwca 2024 r. (służą bowiem ku temu odrębne środki prawne) samo żądanie wymierzenia organowi grzywny z tytułu zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku z 22 kwietnia 2022 r. Sąd uznał za zasadne. Zważywszy zaś na okres jaki upłynął od daty zwrotu organowi akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem uwzgledniającym skargę na bezczynność oraz, że po wniesieniu skargi organ wydał decyzję rozpoznającą wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego skład orzekający ocenił, że w tych okolicznościach sprawy adekwatną sankcją będzie grzywna w wysokości 2000 złotych. Rozpoznając sprawę Sąd stwierdza jednocześnie, stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a., czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13, Lex nr 1612000). W ocenie Sądu, taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika bowiem,że po zwrocie w dniu 13 lipca 2022 r.przez sąd akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem uwzględniającym skargę na bezczynność pierwszą czynność w sprawie organ podjął dopiero 16 lutego 2024 r. informując strony, w trybie art. 10 § 1 k.p.a., o przysługującym im uprawnieniu do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Nastąpiło to już po otrzymaniu wezwania do wykonania wyroku oraz skargi na bezczynność organu w wykonaniu wyroku z 22 kwietnia 2022 r. Dlatego też Sąd uznał, że Prezydent prowadził postępowanie opieszale, co skutkowało stwierdzeniem, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku z 22 kwietnia 2022 r. miała charakter rażącego naruszenia prawa. Powyższe uzasadnia również uwzględnienie zawartego w skardze wniosku o przyznanie sumy pieniężnej, choć w innej niż oczekiwana przez skarżącą wysokości, co skutkowało przyznaniem tej sumy w kwocie 2000 zł. Określając wymiar sumy pieniężnej Sąd uwzględnił, że ten środek prawny nie ma charakteru stricte odszkodowawczego, ale stanowi swego rodzaju zadośćuczynienie dla stron za pomijanie ich uzasadnionego interesu w załatwieniu sprawy w terminie wyznaczonym przez Sąd. Mając powyższe na uwadze, a także okoliczność, że po wniesieniu skargi organ wydał decyzję rozpoznającą wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego, Sąd uznał za wystarczający wymiar tej sumy w wysokości 2000 zł. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a.,orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 3 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 964).