I SA/Wa 602/10

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. T. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych na realizację projektu badawczego postanawia: odmówić przyznania P. T. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą, P. T. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wyjaśnił, że wydatek rzędu [...] zł (w tym [...] złotych wpisu i [...] zł opłaty za uzasadnienie wyroku) jest dosyć poważną pozycją w budżecie domowym, przy trójce studiujących dzieci. Zaznaczył, że nie jest to jego pierwsza sprawa w Sądzie. Wnioskodawca wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i trójką dzieci. Źródłem dochodu rodziny jest wynagrodzenie skarżącego w wysokości [...] zł, jak również wynagrodzenie ze stosunku pracy małżonki w wysokości [...] zł, co łącznie stanowi kwotę [...] zł. Skarżący ujawnił, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ocenie referendarza sądowego przedstawiona przez P. T. sytuacja majątkowa nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku o zwolnienie go od kosztów sądowych. Zauważyć należy, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ustawodawca nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny. Strona domagając się uwzględnienia takiego wniosku w całości czy też w części musi wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Tylko zatem te osoby, które wykażą, iż ich sytuacja materialna jest ciężka mogą oczekiwać, że zostaną zwolnione z kosztów sądowych. Uwzględniając informacje wynikające ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie może być uznana za trudną. Skarżący ma zapewnione potrzeby bytowe, ponadto uzyskuje dochód w wysokości około [...] zł miesięcznie. Nie można więc zgodzić się z nim, że nie jest on w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych. Podkreślić przy tym należy, że koszty sądowe są rozłożone w czasie, nie wymaga się od skarżącego, aby opłacił od razu wpis od skargi, opłatę za doręczenie mu uzasadnienia wyroku czy pozostałe koszty. Zatem nie jest tak, że jest on zmuszony w dniu rozpoznania wniosku wygospodarować kwotę [...] zł. Jak zaznaczono już wcześniej na obecnym etapie postępowania zasadniczym składnikiem kosztów jest wpis od skargi, którego wysokość z uwagi na charakter decyzji wyniesie 200 zł (por. § 2 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 24 grudnia 2003 r., nr 221, poz. 2193). Kwestia poniesienia innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) będzie zależna od przebiegu sprawy. Reasumując nie można uznać, że dochód skarżącego sytuuje go w grupie osób ubogich, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.