I SA/Wa 602/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Iwona Maciejuk Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o. o. w likwidacji z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej A. Sp. z o. o. w likwidacji z siedzibą w W kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia K. G. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] czerwca 1999 r., nr [...] orzekającej o ustaleniu dla G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. odszkodowania za wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonych w K. przy ul. [...], stanowiących działki nr [...] - uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] czerwca 1999 r., nr [...] orzekł o ustaleniu dla G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. odszkodowania za wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonych w K. przy ul. [...], stanowiących działki nr [...]. W ramach odszkodowania przyznano nieruchomość zamienną stanowiącą własność Gminy K., oznaczoną jako działka nr [...], położoną w K. przy ul. [...]. Ponadto zobowiązano Zarząd Miasta K. do wypłaty różnicy między wartością prawa użytkowania wieczystego gruntu a wartością nieruchomości zamiennej opisanej powyżej. Pismem z dnia 29 grudnia 2011 r. K. G. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] czerwca 1999 r., nr [...] wskazując, iż jest spadkobiercą właścicieli wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] i wystąpiła z wnioskiem o zwrot nieruchomości. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] czerwca 1999 r., nr [...] orzekającej o ustaleniu dla G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. odszkodowania za wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonych w K. przy ul. [...], stanowiących działki nr [...]. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła K. G. podnosząc, iż w związku z toczącym się postępowaniem zwrotowym dotyczącym działki nr [...] ma przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia K. G. uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż stronami postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji są zarówno strony postępowania zwykłego, w którym wydano badaną decyzję, jak też inne podmioty, których interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to konsekwencją rozpatrywania przez organ nadzoru nowej sprawy w stosunku do załatwionej kwestionowaną decyzją, dlatego też otwiera się następnie dla wszystkich stron tego postępowania droga weryfikacji takiej decyzji. Konsekwencją zgłoszenia przed właściwym organem wniosku o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości jest zdaniem organu to, że osoba starająca się o odzyskanie praw do nieruchomości staje się stroną we wszystkich postępowaniach administracyjnych, które są prowadzone w stosunku do tegoż gruntu. Dzieje się tak dlatego, że prawo do ubiegania się o zwrot wywłaszczonego gruntu powstaje w chwili zaktualizowania się przesłanek zwrotu określonych w przepisie art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a więc chwili kiedy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel wywłaszczenia, bez względu na to kiedy spadkobierca dawnego właściciela wywłaszczonego gruntu zgłasza roszczenie o jego zwrot. Ponadto wskazano, iż z pisma Prezydenta Miasta K. z dnia [...] stycznia 2012r., nr [...] oraz załączonej do zażalenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] wynika, że w stosunku do działki nr [...] prowadzone jest postępowanie zwrotowe z wniosku spadkobierców poprzednich właścicieli wywłaszczonej nieruchomości, w tym m.in. K. G. W związku z tym uznano, że zgłoszenie roszczenia o zwrot nieruchomości daje K. G. przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa w niniejszym postępowaniu w zakresie dotyczącym działki nr [...]. Organ zauważył również, że wniosek K. G. dotyczy działki nr [...], tj. jedynie części decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] czerwca 1999 r., a zatem rozstrzygnięcie sprawy z wniosku K. G. dotyczyć może ww. decyzji tylko w tym zakresie. Skargę na powyższe postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. spółka z o. o. – K. spółka komandytowa z siedzibą w W. obecnie A. Sp. z o. o. w likwidacji z siedzibą w W. Na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niezastosowanie przepisu art. 7 oraz art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 j.t.). Powołując się na powyższy zarzut, skarżąca wniosła o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia; - utrzymanie w mocy postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r" znak: [...]; W uzasadnieniu skargi wskazano, iż zaskarżone postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zostało błędnie oparte na założeniu, że w dacie jego wydania toczyło się postępowanie o zwrot Nieruchomości z udziałem wnioskodawczyni K. G., bez zweryfikowania tej okoliczności jakimikolwiek dokumentami na datę wydania postanowienia, tymczasem w dacie wydania zaskarżonego postanowienia postępowanie o zwrot nieruchomości w sprawie numer [...] było już prawomocnie zakończone wydaniem przez Prezydenta Miasta K. decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], w sprawie odmowy zwrotu nieruchomości. Powyższa decyzja o odmowie zwrotu Nieruchomości stała się ostateczna z dniem 27 stycznia 2012 r. co potwierdza zaświadczenie z dnia 30 maja 2012 r. wydane przez Prezydenta Miasta K. na wniosek skarżącej. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Według tej zasady organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w orzeczeniu uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 45). Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi. Zgodnie bowiem z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie na gruncie stosowania przepisów art. 7 oraz art. 77 k.p.a., organy administracji orzekają według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania przez nie decyzji, co oznacza, że organ ma obowiązek uwzględniać aktualny stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania decyzji; przy czym obowiązek ten dotyczy także organu II instancji. Niezrealizowanie tego obowiązku łączy się z uchybieniem zasadzie prawdy obiektywnej. Według podglądów doktryny, sformułowana w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej (materialnej) nakłada na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Prawidłowe załatwienie sprawy indywidualnej jest uwarunkowane oparciem rozstrzygnięcia na prawidłowo ustalonych, tzn. obiektywnie istniejących, oraz właściwie ocenionych okolicznościach faktycznych. Dokonując rozstrzygnięcia organ II instancji przywołał treść pisma Prezydenta Miasta K. z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] z których wynika, że w stosunku do działki nr [...] prowadzone jest postępowanie zwrotowe z wniosku spadkobierców poprzednich właścicieli wywłaszczonej nieruchomości, w tym m.in. K. G. Z powyższego Minister wywiódł, że zgłoszenie roszczenia o zwrot nieruchomości daje K. G. w niniejszym postępowaniu przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa. Tymczasem zaznaczyć wypada, że z treści zaświadczenia z dnia [...] maja 2012 r, nr [...] załączonego do skargi wynika, że decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w sprawie odmowy zwrotu nieruchomości położonej w K. przy ul [...], na rzecz M. R. oraz pozostałych współwłaścicieli stała się ostateczna w dniu 27 stycznia 2012 r. i podlega wykonaniu. Oznacza to, że Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wydając postanowienie z dnia [...] stycznia 2013 r. oparł się na informacji, która w tej dacie była nieaktualna. Wobec powyższego, jest bezsprzecznym, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 7 oraz art. 77 k.p.a. z uwagi na ich niezastosowanie. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, bowiem przed wydaniem zaskarżonego postanowienia nie dokonał wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia aktualnego stanu faktycznego sprawy oraz nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, zatem uchybił zasadzie prawdy obiektywnej. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, iż w zaskarżonym postanowieniu organ naruszył przepisy postępowania tj. art. 7 i 77 k.p.a. wyczerpując przesłankę niezbędną do uwzględnienia przedmiotowej skargi. Ponownie rozpatrując sprawę organ dokona niezbędnych ustaleń faktycznych aktualnych w dniu wydawania orzeczenia. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.