I SA/Wa 604/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie NSA Anna Łukaszewska - Macioch NSA Cezary Pryca (spr.) Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2005r. sprawy ze skargi L. B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz L. B. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 604/05 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] listopada 2004 roku numer [...] Prezydenta miasta W. o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za część nieruchomości zajętej pod drogę publiczną-drogę wojewódzką numer [...] – [...] w W., stanowiącej działkę numer [...] oznaczoną jako "[...] hip. [...] (dawny numer [...]) pierwotny [...]" o powierzchni [...] m², dla której to nieruchomości w Sądzie Rejonowym dla W. jest urządzony zbiór dokumentów Zd. [...]. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ administracji publicznej podniósł, że w dniu 20 września 2002 roku pełnomocnik L. B., adwokat J. J. wystąpił z wnioskiem o wypłatę na rzecz L. B. odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną, a stanowiący nieruchomość położoną w W., objętą treścią zbioru dokumentów Zd. [...]. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2002 roku numer [...] Prezydent W. działając z urzędu zawiesił postępowanie w sprawie odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną [...], oznaczony jako działka Nr.[...] "[...] hip.[...] (dawny [...]) pierwotny [...]" o powierzchni [...] m². Postanowieniem z dnia [...] marca 2003 roku znak [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie z [...] grudnia 2002 roku numer [...] Prezydenta W.. Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 roku numer [...] Wojewoda [...], działając w oparciu o przepis art.73 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku-Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (dz. U. 133/98, poz.872 ze zmianami) stwierdził nabycie przez Województwo [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku prawa własności części nieruchomości zajętej pod drogę wojewódzką numer [...] – [...] w W., stanowiącej działkę numer [...] oznaczoną jako "[...] hip.[...] (dawny numer [...]) pierwotny [...]" o powierzchni [...] m², dla której to nieruchomości w Sądzie Rejonowym dla W. jest urządzony zbiór dokumentów Zd.[...]. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] lutego 2004 roku. W dniu 28 stycznia 2004 roku pełnomocnik L. B. wystąpił z wnioskiem o podjęcie postępowania administracyjnego zawieszonego postanowieniem Prezydenta W. z [...] grudnia 2002 roku. Postanowieniem z dnia [...] października 2004 roku numer [...] Prezydent W. podjął zawieszone, postanowieniem z [...] grudnia 2002 roku numer [...] Prezydenta W., postępowanie administracyjne w sprawie odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną położony w W. – [...], działka numer [...] o powierzchni [...] m². Postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 roku numer [...] Prezydent W., działając w oparciu o przepis art.97 § 1 pkt.4 k.p.a. w związku z art.73 ust.3 ustawy z dnia 13 października 1998 roku-Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. 133/98 poz.872 ze zmianami) postanowił z urzędu zawiesić postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za część nieruchomości zajętej pod drogę wojewódzką numer [...] – [...] w W., stanowiącej działkę numer [...] oznaczona jako "[...] hip.[...] ( dawny [...]) pierwotny [...]" o powierzchni [...] m², dla której to nieruchomości w Sądzie Rejonowym dla W. jest prowadzony zbiór dokumentów Zd.[...]. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie z [...] listopada 2004 roku numer [...] Prezydenta W.. Na postanowienie z dnia [...] stycznia 2005 roku numer [...] Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł L. B.. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a zwłaszcza art.73 ust.1 ustawy z 13 października 1998 roku-Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. 133/98, poz.872 ze zmianami) poprzez jego celowe niezastosowanie oraz art.73 ust.3 tejże ustawy poprzez jego błędne zastosowanie i absurdalną interpretację przeczącą zdrowemu rozsądkowi, a także art.128 ust.1 i art.130 ust.1 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 46/2000, poz.543 ze zmianami) poprzez celowe niezastosowanie tych przepisów prawa, a także zarzut naruszenia art.97 § 1 pkt.4 k.p.a. poprzez jego oczywiście błędne zastosowanie oraz obrazę przepisów art.7 k.p.a., art.8 k.p.a., art.9 k.p.a., art.12 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że organy administracji publicznej właściwe do przeprowadzenia postępowania o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę pod drogę publiczną uzależniają przeprowadzenie tegoż postępowania od dokonania wpisu prawa własności w księdze wieczystej i jednocześnie uznają, że nie przeprowadzenie postępowania o wpis prawa własności w księdze wieczystej stanowi podstawę do zawieszenie postępowania o ustalenie odszkodowania . Stanowisko to należy uznać za błędne z następujących przyczyn. Po pierwsze z treści art.73 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku-Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. 133/98, poz.872 ze zmianami) wynika, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 roku we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 roku stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Oczywistym więc jest, że przepis art.73 ust.1 i ust.2 powołanej wyżej ustawy nakłada na wskazane w tym przepisie prawa podmioty, władające w dniu 31 grudnia 1998 roku nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne, obowiązek wypłaty dotychczasowym właścicielom odszkodowań. Przepis ten wiąże uwłaszczenie gmin i Skarbu Państwa z obowiązkiem wypłaty odszkodowań. Jednocześnie przepis art.73 ust.4 powołanej wyżej ustawy stanowi, że odszkodowanie, o którym mowa w ust.1 i ust.2 tegoż przepisu prawa, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości. Ustawa z 13 października 1998 roku- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie zawiera regulacji prawnych odnoszących się do zasad i trybu ustalania i wypłacania odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości. W dacie podejmowania zaskarżonego postanowienia takie regulacje zawierała ustawa z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 261/04, poz.2603 ze zmianami). Po drugie poza sporem winna pozostawać okoliczność, że skutek prawnorzeczowy, o jakim mowa w art.73 ust.1 ustawy z 13 października 1998 roku-Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, w postaci przejścia prawa własności na rzecz Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego następuje z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku ( oczywiście przy spełnieniu pozostałych ustawowych przesłanek). Tak więc decyzja administracyjna, o jakiej mowa w art.73 ust.3 w/w ustawy ma charakter decyzji deklaratoryjnej, stwierdzającej nabycie prawa własności ex lege i jednocześnie decyzja ta jest dokumentem stanowiącym podstawę do dokonania wpisu prawa własności w dziale drugim księgi wieczystej. Oznacza to, że tylko ostateczna decyzja administracyjna, stwierdzająca nabycie prawa własności ex lege, stanowi wyłączny dowód nabycia własności konkretnej nieruchomości. Przepis art.73 ust.3 w/w ustawy wprowadza jedynie zasadę, że w księdze wieczystej można ujawnić przejście prawa własności nieruchomości opisanej w ust.1 tegoż przepisu prawa, wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji wojewody. Z żadnego przepisu ustawy z 13 października 1998 roku-Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną nie wynika, aby ustawodawca uzależniał przeprowadzenie postępowania o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną od wpisu prawa własności do księgi wieczystej. Oznacza to, że obowiązek wypłaty odszkodowania, o którym mowa w art.73 ust.1 w/w ustawy powstaje nie z chwilą wpisu prawa własności do księgi wieczystej, a z chwilą wydania ostatecznej decyzji potwierdzającej przejście tegoż prawa na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Na marginesie można jedynie dodatkowo zauważyć, że legitymację do wszczęcia postępowania o wpis prawa własności w księdze wieczystej posiada właściciel nieruchomości, a nie dotychczasowy właściciel tej nieruchomości. W tym stanie rzeczy bark było podstaw do zawieszenia z urzędu postępowania o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.a i lit.c , art.152, art.200 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.