I SA/Wa 606/05

WyrokWSA w Warszawie2006-02-09

Skład orzekający: Cezary Pryca, Emilia Lewandowska, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nabycie z mocy prawa własności nieruchomości przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać utrzymana w mocy, jeśli jedna ze stron postępowania administracyjnego zmarła przed wydaniem decyzji, a mimo to nie została ona skutecznie doręczona spadkobiercom?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdzając, że postępowanie administracyjne było wadliwe. Kluczowym uchybieniem było niedoręczenie decyzji jednej ze stron, która zmarła przed wydaniem orzeczenia, co stanowiło naruszenie art. 28 k.p.a. i uzasadniało wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Infrastruktury utrzymującej w mocy decyzję Wojewody, która stwierdzała nabycie przez Gminę W. z mocy prawa własności gruntu zajętego pod ulicę. Gmina W. wniosła skargę, podnosząc brak podstaw do założenia księgi wieczystej oraz konieczność określenia granic nieruchomości. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając, że jedna ze stron postępowania, T. S., zmarła przed wydaniem decyzji, a mimo to nie została ona skutecznie doręczona jego spadkobiercom.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...], a także stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Ilona Sułek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia Skarbu Państwa z mocy prawa przez jednostkę samorządu terytorialnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...]czerwca 2004r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 606/05 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2005 roku numer [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2004 roku numer [...] Wojewody [...] stwierdzającą nabycie przez Gminę W. z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 roku prawa własności gruntu zajętego pod ulicę [...] w W., stanowiącego część działki oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] m², dla której to nieruchomości w Sądzie Rejonowym dla [...] jest urządzony zbiór dokumentów [...]. Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że dla niezabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], oznaczonej jako działka gruntu numerem [...] o powierzchni [...] w Sądzie Rejonowym dla [...] był urządzony zbiór dokumentów [...], w którym jako współwłaściciele tej nieruchomości, na prawach wspólności ustawowej, wpisani byli W. F. i H.F. Aktem notarialnym z dnia [...] maja 2000 roku repertorium A Nr. [...] współwłaściciele całej nieruchomości objętej treścią zbioru dokumentów [...], Z. D. i T. S. sprzedali całe swoje udziały do zabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], oznaczonej jako działka numer [...] o powierzchni [...] m² A. Z. Po rozpoznaniu wniosku Z. D., decyzją z dnia [...] czerwca 2004 roku numer [...]Wojewoda [...], działając na podstawie art.73 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku-Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. 133, poz.872 ze zmianami), stwierdził nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 roku prawa własności gruntu zajętego pod ulicę [...] w W., oznaczonego jako część działki numer [...] o powierzchni [...] m², dla której to nieruchomości w Sądzie Rejonowym dla [...] urządzony jest zbiór dokumentów [...]. Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 roku numer [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2004 roku numer [...] Wojewody [...]. Na decyzję z dnia [...] stycznia 2005 roku numer [...] Ministra Infrastruktury skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina W.. Strona skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła, że skoro w ewidencji gruntów i budynków nie jest wyodrębniona nieruchomość oznaczona numerem "[...]" to tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że decyzja organu I instancji i utrzymująca ją w mocy decyzja organu odwoławczego mogą stanowić podstawę do założenia księgi wieczystej dla nieruchomości wskazanej w treści zaskarżonej decyzji. Ponadto strona skarżąca wskazała, że w niniejszej sprawie zachodzi konieczność określenia granic nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest o tyle zasadna, że skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W szczególności należy podkreślić, że postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji, zostało wszczęte i toczyło się w oparciu przepis art.73 ustawy z 13 października 1998 roku- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. 133/98, poz.872 ze zmianami). Stosownie do treści art.73 ust.1 powołanej wyżej ustawy nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 roku we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 roku stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Oznacza to, że nabycie prawa własności następuje z mocy prawa w dacie wskazanej w treści tegoż przepisu, a decyzja administracyjna, o której mowa w/w przepisie prawa stanowi wyłączny dowód nabycia własności nieruchomości i podmiot powołujący się na powstanie skutku prawnego w postaci przejścia prawa własności nieruchomości ma obowiązek wylegitymowania się ostateczną decyzją administracyjną. Nadto przepis art.73 ust.1 w/w ustawy wskazuje, że nabycie prawa własności nieruchomości następuje za odszkodowaniem. Skoro przejście prawa własności następuje ex lege z dniem 1 stycznia 1999 roku, to tym samym odszkodowanie winno być ustalone na rzecz właścicieli nieruchomości. Z treści zaświadczenia Sądu Rejonowego dla [...] w Warszawie z [...] marca 2000 roku wynika, że współwłaścicielami na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej, nieruchomości położonej W. przy ulicy [...], dla której był urządzony zbiór dokumentów [...], byli W. F. i H. F. Natomiast z treści aktu notarialnego z [...] maja 2000 roku repertorium A Nr.[...] wynika, że w oparciu o prawomocne postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] stycznia 1995 roku-sygnatura akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po H. F. oraz postanowienia z [...] lutego 2000 roku-sygnatura akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po W. F., współwłaścicielami nieruchomości położonej w W. i objętej treścią zbioru dokumentów [...] stali się Z. D. w ¾ częściach i T. S. w ¼ części. Jednocześnie wskazanym wyżej aktem notarialnym Z. D. i T. S. sprzedali całe swoje udziały we współwłasności opisanej wyżej nieruchomości A. Z.. Z akt sprawy wynika, że decyzja organu I instancji była doręczana także T. S.. W aktach sprawy znajduje się kserokopia dowodu doręczenia z adnotacją, że adresat zmarł. Oznacza to, że decyzja organu I instancji nie została skutecznie doręczona stronie postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art.73 ust.1 w/w ustawy. Mimo tych okoliczności organ odwoławczy rozpoznał odwołanie i także przesłał zaskarżoną decyzję T. S.. W aktach sprawy znajduje się dowód doręczenia decyzji organu odwoławczego z podpisem "G. S. -żona". Z odpisu skróconego aktu zgonu, wydanego przez Urząd Stanu Cywilnego w D., w dniu [...] stycznia 2006 roku, znajdującego się w aktach sądowych wynika, że T. S. zmarł [...] marca 2001 roku. Tym samym w dacie wydawania decyzji zarówno przez Wojewodę [...] jak i przez Ministra Infrastruktury jedna ze stron postępowania administracyjnego nie żyła. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest ustalenie i prowadzenie postępowania administracyjnego z udziałem wszystkich osób i podmiotów, którym w tym postępowaniu przysługuje przymiot strony w rozumieniu art.28 k.p.a. Zgodnie z treścią art.145 § 1 pkt.4 k.p.a., okoliczność, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym stanowi przesłankę do wznowienia tegoż postępowania. Stwierdzone uchybienia w postępowaniu administracyjnym stanowią podstawę do uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji wydanej przez organ I instancji. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.b i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło