I SA/Wa 606/17

WyrokWSA w Warszawie2017-10-18

Skład orzekający: Jolanta Dargas, Bożena Marciniak, Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umowa sprzedaży przedsiębiorstwa, która obejmuje m.in. zbycie nieruchomości, skutkuje nieodwracalnymi skutkami prawnymi uniemożliwiającymi stwierdzenie nieważności wcześniejszej decyzji uwłaszczeniowej, jeśli nieruchomości te zostały przeniesione do odrębnej księgi wieczystej i nadal figuruje w niej pierwotny użytkownik wieczysty?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że umowa sprzedaży przedsiębiorstwa nie skutkuje nieodwracalnymi skutkami prawnymi uniemożliwiającymi stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej, jeśli sporne działki gruntu zostały wyłączone ze sprzedaży i przeniesione do odrębnej księgi wieczystej, w której nadal jako użytkownik wieczysty figuruje pierwotny podmiot. W związku z tym organ nadzoru błędnie zastosował art. 156 § 2 k.p.a., co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa, która uchyliła decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody dotyczącej uwłaszczenia K. w W. w części dotyczącej konkretnych działek. Minister Infrastruktury i Budownictwa stwierdził wydanie decyzji Wojewody z naruszeniem prawa, uznając, że umowa sprzedaży przedsiębiorstwa przez K. na rzecz P. spowodowała nieodwracalne skutki prawne, co wyklucza stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne uznanie, że nastąpiło zbycie spornych działek i nieodwracalne skutki prawne.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa oraz zasądził od Ministra na rzecz W. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Bożena Marciniak WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2017 r. ze skargi W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz W. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Infrastruktury i Budownictwa, decyzją z [...] lutego 2017 r. nr [...], uchylił w całości decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] sierpnia 2015 r. nr [...]; stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2006 r. nr [...] dotyczącej uwłaszczenia K. w W. szeregiem działek położonych w R., w części dotyczącej działek nr [...] i nr [...] i stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2006 r. w tej części. Z ustaleń organu nadzoru wynika, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 200 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, decyzją z [...] maja 2006 r. stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez K. w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w R., obejmującego m.in. działki nr [...] i nr [...]. Pismem z [...] lipca 2011 r. W. w W. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej z [...] maja 2006 r. w zakresie działek nr [...] i nr [...]. Minister Infrastruktury i Rozwoju ustalił, że W. przejęła majątek po [...] Oddziale W. w K., a tym samym legitymowała się prawem zarządu do działek nr [...] i nr [...] co wynika, z decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w W. z dnia [...] czerwca 1986 r., znak: [...] i z dnia [...] kwietnia 1989 r., znak: [...], ustalających roczne opłaty za użytkowanie ww.działek. W świetle zgormadzonego materiału dowodowego nie ma wątpliwości, iż opłata z tytułu zarządu ww.gruntem ustalona została z uwagi na przekazanie, w formie prawem przewidzianej, użytkowania (późniejszego zarządu) ww.gruntu poprzednikowi prawnemu W.. Ponadto w aktach sprawy znajduje się decyzja Rejonowego Zarządu Gospodarki Terenami nr [...] z dnia [...] czerwca 1980 r. stwierdzająca wygaśnięcie użytkowania terenu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w W., przy ul. [...], k.m. obręb R., zabudowanego budynkiem łaźni stanowiącym własność K., obejmującego parcele nr [...], nr [...] oraz [...] na rzecz K. oraz orzekająca o oddaniu w użytkowanie na rzecz Wojewódzkiej Spółdzielni Pracy w K. Oddział Nr [...] w W. ww.teren wraz ze znajdującym się na nim budynkiem na czas nieoznaczony. Do akt załączono również protokół zdawczo- odbiorczy spisany w dniu [...] czerwca 1980 r., w którym K. w W. przekazała Wojewódzkiej Spółdzielni Pracy w K. Oddział nr [...] teren stanowiący własność Skarbu Państwa położony w W., przy ul. [...], k.m. obręb [...], zabudowany budynkiem łaźni stanowiącym własność K., obejmującego parcele nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (Tom II k 55) oraz nr [...] (Tom III k 83) o łącznej pow. [...] ha. Organ stwierdził również, że w aktach sprawy znajduje się pismo W. z [...] grudnia 1995 r. zawierające wniosek o ustalenie prawa wieczystego użytkowania i budynków położonych w W. ul. [...] oznaczonych jako działki nr [...],[...] i [...]. Została więc spełniona przesłanka wynikająca z art. 204 ust 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami złożenia wniosku przed dniem 31 grudnia 1996 r. W związku z powyższym organ stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r., naruszyła prawa W. w części dotyczącej działek nr [...] i nr [...], a zatem decyzja uwłaszczeniowa w części dotyczącej ww. działek rażąco naruszyła prawo tj. art. 200 ust.4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Organ nadzoru podkreślił, iż umową sprzedaży przedsiębiorstwa z dnia [...] kwietnia 2016 r., Rep. A nr [...] nastąpiło zbycie przedmiotowego przedsiębiorstwa na rzecz P. z siedzibą w K.. Zgodnie z art. 55 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r.- Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380 ze zm.) czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. Skutkiem czynności prawnej dotyczącej przedsiębiorstwa, w tym w szczególności sprzedaży przedsiębiorstwa, nie jest sukcesja uniwersalna, ponieważ przedmiotem transakcji jest przedsiębiorstwo, a nie majątek przedsiębiorcy. W związku z powyższym organ uznał, iż na skutek ww. czynności prawnej mającej za przedmiot przedsiębiorstwo nastąpiły nieodwracalne skutki prawne. Skutki te zaistniały z chwilą ujawnienia w księdze wieczystej nr [...] praw wynikających z umowy zawartej [...] kwietnia 2016 r. dotyczącej sprzedaży przedsiębiorstwa w tym również składników majątkowych w postaci przedmiotowych nieruchomości. Mając na względzie, iż odwrócenie skutków prawnych zawartej umowy sprzedaży nie jest możliwe w postępowaniu administracyjnym wykluczone jest – stosownie do art. 156 § 2 k.p.a. – wyeliminowanie z obrotu prawnego przez organ nadzorczy wadliwej decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2006 r. W skardze na decyzję Ministra infrastruktury i Budownictwa, W. w W. zaskarżonej decyzji zarzuciła: - naruszenie przepisów postepowania, mający istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a. , 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności nienależyte zbadanie treści księgi wieczystej KW nr [...] i faktu przeniesienia spornych działek gruntu warz z budynkiem do odrębnej księgi wieczystej KW nr [...] gdzie jako właściciel figuruje Skarb państwa reprezentowany przez Starostę [...], zaś użytkowaniem wieczystym jest K.. w K.; - naruszenie przepisów postępowania, mający istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez przyjęcie, ze na wskutek sprzedaży przedsiębiorstwa umową z dnia [...] kwietnia 2016 r. rep. A nr [...] nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa, w tych spornych działek na rzecz P. w K., co nie stanowi sukcesji uniwersalnej a świadczy o sukcesji singularna, w związku z tym należało uznać, że na wskutek w/w czynności prawnej mającej za przymiot przedsiębiorstwo nastąpiły nieodwracalne skutki prawne, przy jednoczesnym przyjęciu, że w miejsce dotychczasowej strony postępowania jaką była K. w K. wstąpiła P.. w K., mimo że na rzecz P.. w K. nie przeniesiono praw do spornych działek. Mając powyższe na uwadze Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Minister Infrastruktury i Budownictwa rozpoznając wniosek K. w K. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] sierpnia 2015 r. ustalił, że po wydaniu tej decyzji wystąpiły nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. co uniemożliwia stwierdzenie nieważności kontrolowanej decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2006 r. a jedynie możliwe jest stwierdzenie wydania tej decyzji z naruszeniem prawa. Nieodwracalnym skutkiem prawnym w ocenie organu nadzoru, w tej sprawie, jest umowa sprzedaży z [...] kwietnia 2016r. Rep .A Nr [...] mocą, której nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa K. z siedzibą w K. na rzecz P. z siedzibą w K.. Organ nadzoru uznał, że umową tą zostały zbyte również przedmiotowe nieruchomości i wobec tego za stronę postępowania administracyjnego uznał P. zaś pominął jako stronę K.. Analizie poddał dział II księgi wieczystej nr [...], w której jako użytkownik wieczysty została wpisana P. w K.. Tym samym uznał, że umowa z [...] kwietnia 2016 r. obejmuje także przeniesienie przedmiotowych w sprawie działek nr [...] i [...]. Z załączonej do skargi kopii pisma P. z [...] października 2016 r. skierowanego do W. (k.16) wynika, że sporne działki gruntu nr [...] i [...] wraz z budynkiem zostały przeniesione do odrębnej księgi wieczystej nr [...] i praw do nich nie przeniesiono na rzecz polskiej G.. umową z [...] kwietnia 2016 r. Sąd dopuścił i przeprowadził dowód z tego pisma na rozprawie w dniu [...] października 2017 r. Fakt ten, dotyczący stanu prawnego przedmiotowych działek, potwierdza także treść księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w W.. W dziale II księgi jako użytkownik wieczysty wpisana jest K.. K. a nie P.. Natomiast w dziale I księgi dotyczącym oznaczenia nieruchomości pod poz. [...] i [...], przy działkach nr [...] i [...] podany jest numer księgi wieczystej, z której te działki odłączono i jest to księga nr [...]. Powyższe ustalenia wskazują na to, że przedmiotowe działki gruntu nie zostały przeniesione umową sprzedaży z [...] kwietnia 2016 r., zostały z tej sprzedaży wyłączone i przeniesione do nowej księgi wieczystej nr [...], w której nadal jako ich użytkownik wieczysty figuruje K. w K.. Wobec tego nie zachodzi w sprawie ujemna przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji o jakiej stanowi art. 156 § 2 k.p.a. gdyż nie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne. Organ nadzoru nie wyjaśnił więc sprawy w sposób wyczerpujący i błędnie uznał, że nastąpiło zbycie umową z [...] kwietnia 2016 r. przedmiotowych działek gruntu i w konsekwencji nieprawidłowo zastosował art. 156 § 2 k.p.a. co skutkowało uchyleniem decyzji stwierdzającej nieważność decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z [...] maja 2006 r. i stwierdzeniem wydania tej decyzji z naruszeniem prawa. Zapewne wynika to z tego, że organ ograniczył się tylko do zbadania części księgi wieczystej nr [...] a mianowicie tylko działu II tej księgi dotyczącego własności, gdyż w aktach sprawy znajduje się tylko ten dział. Gdyby organ zbadał całą księgę to zapewne dostrzegłby, że przedmiotowe działki zostały z niej odłączone i przeniesione do nowej księgi wieczystej nr [...]. Zaskarżona decyzja zapadła więc z naruszeniem art. 156 § 2 k.p.a. oraz art. 7,77 § 1 i 80 k.p.a. a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. W sprawie zachodzi również przesłanka wznowieniowa, gdyż organ nadzoru uznał za stronę P. w K., która żadnych praw do spornych działek gruntu nie posiada, natomiast wyeliminował jako stronę K.. w K., a która winna być stroną postępowania z uwagi na wpis w dziale II księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w W. i tym samym naruszył art. 28 k.pa. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło