I SA/Wa 608/17

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. K. i H. Z. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości postanawia: 1. przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...]; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wraz z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2017 r. sygn. I SA/Wa 608/17 oddalającego skargę A. K. i H. Z. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości skarżący A. K. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia wynika, że wnioskodawca prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe wraz z żoną i pełnoletnią córką. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi [...] zł, z czego, wyłączając dwa świadczenia emerytalne, [...] zł pochodzi z dochodów skarżącego z wynagrodzenia za pracę. Córka skarżącego, zgodnie z przedłożonymi wyjaśnieniami, jest bezrobotna. Pozostaje na utrzymaniu skarżącego, a jej majątek został postawiony, jak określono, w stan upadłości. Wnioskodawca podał, że posiada mieszkanie o pow. [...] m² (w którym zamieszkuje), mieszkanie o pow. [...] m² oraz nieruchomość ([...] m2) o wartości [...] mln, obciążoną roszczeniami spółki S. Sp. z o.o. Wnioskodawca wyjaśnił, że jego córka jest dodatkowo właścicielką mieszkania ([...] m²) o wartości [...] zł, zadłużonego na kwotę [...] zł (zadłużenie banku i ZUS). Skarżący posiada zobowiązanie z tytułu kredytu - rata [...] zł i ponosi stałe wydatki na utrzymanie, obejmujące czynsz ([...] zł), podatek od nieruchomości ([...] zł), opłaty za energię elektryczną i działkę ([...] zł), leczenie i rehabilitację ([...] zł), tv ([...] zł), telefon ([...] zł), pocztę ([...] zł), paliwo ([...] zł) oraz wyżywienie ([...] zł). Do wniosku skarżący załączył m.in. kopie dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów i dokumentację lekarską wskazującą na stan zdrowia wymagający ponoszenia wydatków wskazanych we wniosku. Skarżący wniósł o uwzględnienie wniosku, zaznaczając jednocześnie, że zostało mu dotychczas przyznane prawo pomocy w postępowaniach prowadzonych pod sygn. I SAB/Wa 310/17, I SAB/Wa 1498/16 i I SA/Wa 1956/16. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Wniosek A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jego sytuacja materialna została oceniona jako zasługująca na objęcie wnioskodawcy uprawnieniem polegającym na przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Oceniając zdolność skarżącego do ponoszenia kosztów postępowania przyjąć zatem należało, że o ile skarżący ze względu na ograniczone dochody nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o tyle jego sytuacja finansowa nie jest na tyle trudna, by nie pozwalała mu częściowo partycypować w kosztach postępowania, przez co uznać należało, że wnioskodawca może we własnym zakresie pokryć koszty sądowe wynikające z konieczności uiszczenia opłaty kancelaryjnej (100 zł) oraz uiszczenia (ewentualnego) wpisu od skargi kasacyjnej (100 zł). Ocenę tę potwierdza fakt, iż w dotychczasowym postępowaniu skarżący samodzielnie ponosił koszty sądowe (wpis sądowy od skargi - 200 zł, k. 108), przeznaczając na ten cel uzyskiwane bieżące dochody. Powyższa sytuacja musi być traktowana jako równoważna ustaleniu, że strona występująca o przyznanie prawa pomocy, właściwie rozporządzając budżetem, jest w stanie wygospodarować środki, by uiścić zarówno opłatę kancelaryjną, jak i wpis od skargi kasacyjnej - jeżeli ten środek prawny miałby zostać w przyszłości złożony. Mieć na uwadze w tym przypadku bowiem trzeba, że wysokość obciążenia fiskalnego (100 zł) dotyczącego wskazanych środków prawnych jest niższa od wysokości uiszczonego samodzielnie wpisu sądowego od skargi, toteż trudno przyjąć, by podobnie, a więc efektywnie gospodarując środkami, skarżący nie był w stanie pokryć zobowiązania w wysokości nieprzekraczającej jednorazowo kwoty 100 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego oświadczenia nie wynika, by od daty pokrycia kosztów wpisu sądowego od skargi sytuacja materialna rodziny zmieniła się istotnie na niekorzyść, stąd w ramach wskazanego przez stronę dochodu rodziny ([...] zł) skarżący tak powinien gospodarować środkami pieniężnymi, by znaleźć pokrycie również tego wydatku w kwocie 100 zł, który ma związek z ponoszeniem zobowiązania publicznoprawnego wynikającego z prowadzenia postępowania sądowego. Powyższa ocena nie odnosi się jednakże do wydatku związanego z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru, albowiem jego wysokość jest na tyle znaczna, że źródłem jego pokrycia nie mogły być dochody pochodzące z obu świadczeń emerytalnych. Uwzględnić przy tym należało, że dodatkowe dochody, jakie skarżący uzyskuje z zatrudnienia w związku z jego zaplanowanym ustaniem ze względu na stan zdrowia mają się w niedługim czasie wyczerpać, wobec czego trudno je traktować za stały element budżetu rodziny. Sytuacja osobista skarżącego i członków jego rodziny, a także wykazany w postępowaniu stan zdrowia wymagający ponoszenia wydatków w wysokości przekraczającej średnie wydatki na ten cel w innych gospodarstwach domowych, wpływa na ocenę możliwości wymagania od skarżącego, by koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru poniósł on we własnym zakresie. Nie zmienia jej okoliczność, że skarżący pozostaje właścicielem kilku nieruchomości, albowiem ich stan prawny usprawiedliwia stwierdzenie, że strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy może mieć uzasadnione trudności w znalezieniu środków finansowych, pomimo że dysponuje majątkiem nieruchomym. W tych warunkach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.