I SA/Wa 610/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Łukasz Trochym, Protokolant referent stażysta Magdalena Biadoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2024 r. sprawy ze J. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 stycznia 2024 r. nr DAP-WOSR.7280.97.2023.AP w przedmiocie prawa do rekompensaty oddala skargę. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z 9 stycznia 2024 r. nr DAP-WOSR.7280.97.2023.AP utrzymał w mocy decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z 23 października 2023 r. nr WSPN.III.7541.124.2018.MR odmawiającą J. B. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Z. S. nieruchomości w miejscowości H. gmina M. , powiat [...] , województwo [...] , poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: M. R. , reprezentujący J. B. , wnioskiem z 22 sierpnia 2014 r. zwrócił się do Wojewody Kujawsko-Pomorskiego o potwierdzenie prawa do rekompensaty za majątki pozostawione poza obecnymi graniami RP przez A. i Z. S . 10 stycznia 2018 r. wniesiono o wycofanie wniosku o rekompensatę za majątek A. S. , że względu na fakt, że z dokumentu pozyskanego z Archiwum Państwowego w B. wynika, że Z. S. był jedynym właścicielem majątku H. o pow. 593,45 ha na dzień 1 września 1939 r. Wojewoda Kujawsko-Pomorski decyzją z 23 października 2023 r. odmówił J. B. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Z. S. nieruchomości poza obecnymi granicami RP wskazując, że w sprawie nie została spełniona przez właściciela nieruchomości przesłanka wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium RP. J.B. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozpoznając sprawę wskazał, że kwestie rekompensat za mienie zabużańskie reguluje obecnie ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2097 ze zm.). Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 23 października 2012 r. sygn. akt SK 11/12 orzekł, że art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. w zakresie, w jakim uzależnia prawo do rekompensaty od zamieszkiwania w dacie 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W dniu 27 lutego 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Na podstawie art. 1 tej ustawy dokonano zmiany art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Stosownie do znowelizowanego art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: 1) był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów: a) art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych (Dz. U. Nr 101, poz. 580) lub b) art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego (Dz. U. z 1932 r. Nr 112, poz. 934), lub c) § 3-10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu co do § 2 ust. 3-5, z Ministrem Spraw Wojskowych co do § 20, 21, 22, 24 ust. 3, § 49 ust. 1 i 2, § 55 i § 56 oraz z Ministrem Spraw Zagranicznych co do § 18 ust. 1 i 2, § 51 i § 55, o meldunkach i księgach ludności (Dz. U. Nr 54, poz. 489) d) oraz opuścił byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić; 2) posiada obywatelstwo polskie. Znowelizowany art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. wskazuje przedwojenne przepisy, na podstawie których należy badać przesłankę miejsca zamieszkania. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych (Dz. U. Nr 101, poz. 580): "Miejscem zamieszkania (...) jest miejsce na obszarze Polski, gdzie obywatel polski mieszka z zamiarem stałego pobytu. Jeżeli ma kilka miejsc zamieszkania - właściwe jest prawo miejsca, w którem skupia się główny i przeważający zakres jego działalności". Zgodnie z art. 3 pkt 2 tej ustawy: "Mężatka sądownie nie rozłączona idzie co do miejsca zamieszkania za mężem (...)". Stosownie do art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego (Dz. U. z 1932 r. Nr 112, poz. 934): "Miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której pozwany przebywa z zamiarem stałego pobytu. Jeżeli pozwany ma zamieszkanie w kilku miejscach, powód może wytoczyć powództwo według któregokolwiek z tych miejsc." W myśl § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu co do § 2 ust. 3-5, z Ministrem Spraw Wojskowych co do §§ 20, 21, 22, 24 ust. 3, § 49 ust. 1 i 2, § 55 i § 56 oraz z Ministrem Spraw Zagranicznych co do § 18 ust. 1 i 2, § 51 i § 55, o meldunkach i księgach ludności (Dz. U. Nr 54, poz. 489): "Przez zamieszkanie w gminie rozumie się fakt zajmowania w obrębie gminy mieszkania wśród okoliczności, wskazujących na ześrodkowanie tam stosunków osobistych i gospodarczych". Natomiast zgodnie z § 9 rozporządzenia z dnia 23 maja 1934 r.: "za miejsce zamieszkania osoby, zwykle mieszkającej w dwóch lub więcej miejscowościach, będzie uważana stosownie do okoliczności jedna z tych miejscowości, a mianowicie ta, w której osoba interesowana posiada siedzibę główną, lub w której wykonywa główny swój zawód lub urząd, lub gdzie znajduje się jej majętność albo - o ile chodzi o małoletnich i niewłasnowolnych - gdzie znajduje się ich prawne miejsce zamieszkania". Od tak rozumianego zamieszkania odróżnić należy pojęcie czasowego pobytu, które zgodnie z § 3 pkt 3 ww. rozporządzenia obejmuje stan przebywania w jakimkolwiek domu bez zamiaru obrania sobie tam miejsca zamieszkania. Natomiast stosownie do treści § 5 lit. c) ww. rozporządzenia do czasowo nieobecnych w miejscu swego zamieszkania zalicza się m.in. osoby, przebywające w innej gminie dla wypoczynku, kuracji itp., albo w szpitalach i innych tym podobnych zakładach publicznych lub prywatnych dla poprawy zdrowia. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zaznaczył, że w rozumieniu przedwojennych przepisów, o których mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. w brzmieniu nadanym art. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, możliwa była sytuacja, w której dana osoba posiadała więcej niż jedno miejsce zamieszkania. Niezależnie jednak od liczby posiadanych miejsc zamieszkania, każde z nich powinno spełniać kryteria określone w jednym ze ww. przepisów. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy osoby, które nie złożyły wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 31 grudnia 2008 r., mogą wystąpić o potwierdzenie prawa do rekompensaty, jeżeli wykażą, że na ocenę spełnienia przez nie wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mają wpływ zmiany dokonane ustawą z dnia 12 grudnia 2013 r. Powyższa zmiana sprowadza się do tego, że w miejsce dotychczasowego wymogu zamieszkiwania na byłym terytorium RP w dniu 1 września 1939 r. wprowadzona została przesłanka miejsca zamieszkania na wymienionych terenach, której spełnienie oceniane jest z uwzględnieniem ww. przepisów obowiązujących w dacie 1 września 1939 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że wnioskiem z 22 sierpnia 2014 r. M. R. , reprezentujący J. B. , zwrócił się do Wojewody Kujawsko-Pomorskiego na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o potwierdzenie prawa do rekompensaty za majątki pozostawione poza obecnymi graniami Polski przez A. i Z. S , podnosząc m.in., że wnioskodawczyni nie złożyła wniosku o rekompensatę za majątki w ustawowym terminie do końca 2008 r., ponieważ była przekonana, iż głównym miejscem zamieszkania na dzień 1 września 1939 r. A. i Z. S był przed wojną K. , ul. [...] . Następnie pełnomocnik strony w piśmie z 10 stycznia 2018 r. ograniczył zakres wniosku jedynie do majątku pozostawionego przez Z. S. . Do pisma z 10 stycznia 2018 r. załączono m.in. oświadczenie J. B. z 18 grudnia 2017 r. z podpisem poświadczonym notarialnie. Poza ww. oświadczeniem strona postępowania nie załączyła do akt sprawy innych dokumentów, z których wynikałoby, że Z. S. zamieszkiwał w K. . Organ zaznaczył, że oświadczenie J. B. , osoby bezpośrednio zainteresowanej wynikiem postępowania, nie może stanowić głównego dowodu na okoliczność zamieszkiwania Z. S. w K. . J.B. urodziła się 30 maja 1935 r., a zatem informacje dotyczące początku lat 30-ych XX wieku nie mogą pochodzić z jej osobistych obserwacji, natomiast w momencie wybuchu II wojny światowej strona miała zaledwie 4 lata. Oświadczenie strony może stanowić zatem jedynie dowód posiłkowy, uzupełniający w przedmiotowym postępowaniu. Organ odwoławczy podniósł, że do akt postępowania strona załączyła ponadto dokumenty o charakterze urzędowym, w których wskazano ostatnie stałe miejsce zamieszkania (przebywania) Z. S. . Z postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia 5 lipca 2016 r. sygn. akt [...] , stwierdzającego zgon A. S. , A. S. i Z. S. , wynika, że Z. S. , syn A. i Adeli ostatnio stale zamieszkały w P. i J. , zmarł 22 stycznia 1943 r. w J. . Z postanowienie Sądu Rejonowego w R. z dnia 16 września 2020 r. sygn. akt [...] , stwierdzającego nabycia spadku po A. S. , A. S. i Z. S. wynika, że Z. S. , ostatnio stale przebywający w P. i J. , zmarł 22 stycznia 1943 r. w J. . Minister podkreślił, że Wojewoda Kujawsko-Pomorski w celu pozyskania materiału dowodowego pismem z 30 stycznia 2023 r. wystąpił do Sądu Rejonowego w R. o przesłanie kserokopii dokumentów, na podstawie których zostało wydane postanowienie Sądu Rejonowego w R. z dnia 5 lipca 2016 r. stwierdzające m.in. zgon Z. S. . Sąd Rejonowy w R. przy piśmie z 2 sierpnia 2023 r. przesłał kserokopie całości akt sprawy o sygnaturze [...] . W aktach tych znajduje się wniosek z 2 lipca 2015 r. radcy prawnego I. P. , reprezentującego J. B. , skierowany do Sądu Rejonowego dla W. o stwierdzenie zgonu Z. S. . Ani we wniosku z 2 lipca 2015 r., ani w pozostałych dokumentach przekazanych przez Sąd Rejonowy w R. nie ma wzmianki o zamieszkiwaniu Z. S. w K. . Następnie pismem z 29 listopada 2022 r. organ I instancji wystąpił do Archiwum Akt Nowych w W. oraz pismami z 21 lutego 2023 r. do Archiwum Narodowego w K. i do Archiwum Państwowego w B. o odszukanie dokumentów, z których będą wynikały miejsca zamieszkania Z. S. od lat 30-tych ubiegłego wieku do chwili śmierci, tj. do 1943 r. oraz dokumentów dotyczących nieruchomości pozostawionej przez Z. S. w miejscowości H. . W instytucjach archiwalnych nie odnaleziono dokumentów, które potwierdzałyby fakt zamieszkiwania Z. S. w K. . Archiwum Akt Nowych w W. przy piśmie z 15 maja 2023 r. przekazało natomiast uwierzytelnione kopie odnalezionych w zespole akt [...] , dokumentów dotyczących majątku H. tj. wystawiony przez P. Bank Spółdzielczy w P. z ograniczoną odpowiedzialnością "Rejestr imienny wierzytelności i ich zabezpieczeń, wyodrębnionych w oddzielną masę w majątku kredytobiorcy, służących na zabezpieczenie kredytu akceptacyjnego", na którym widnieje data 6 grudnia 1934 r., wśród dłużników figuruje Z. S. . Organ odwoławczy wskazał, że strona załączyła do akt sprawy dokumenty o charakterze urzędowym wytworzone w latach 30-ch XX wieku, dotyczące Z. S. , tj. wyciąg z wykazu hipotecznego księgi wieczystej folwarków [...] z uroczyskiem "[...] " i [...] z uroczyskiem "[...] ", w gminie [...] , w powiecie [...] m, wydany 31 lipca 1930 r. Z. S. , z którego wynika, że Z. S. został właścicielem ww. folwarków w 1930 r.; wystawiony przez Państwowy Bank Rolny Oddział w P. w 1934 r. "Rejestr imienny wierzytelności i ich zabezpieczeń wyodrębnionych w oddzielną masę w majątku kredytobiorcy, służących na zabezpieczenie kredytu akceptacyjnego", w którym jako dłużnik figuruje Z. S. , nazwa nieruchomości i jej obszar - majątek H. powiat [...] , 700 ha oraz orzeczenie Starosty Powiatowego [...] z 10 grudnia 1938 r. Nr [...] , z którego wynika, że Z. S. na dzień 1 grudnia 1938 r. był właścicielem majątku H. o powierzchni 593,45 ha. Zdaniem Ministra w żadnym z załączonych do akt sprawy dowodów - zarówno w ogólnodostępnej publikacji o charakterze naukowym ("Lista strat ziemiaństwa polskiego 1939-1956“ K. J. , Archiwum Wschodnie, Instytut Historii PAN, Instytut Studiów Politycznych PAN), jak i ww. dokumentach o charakterze urzędowym wytworzonych w latach 30-ch XX wieku dotyczących Z. S. nie ma jakiejkolwiek wzmianki, że Z. S. mieszkał w K. . Organ wskazał, że strona przedłożyła do akt postępowania także kserokopię fragmentu książki Reginy Domańskiej "Pawiak Więzienie Gestapo Kronika 1939-1944", gdzie wśród więźniów wywiezionych z Pawiaka wymieniony jest Z. S. , co nie dowodzi jednak, że zamieszkiwał on na obecnych terenach RP. W świetle powyższego Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że z przedłożonych do akt sprawy dowodów wynika, iż Z. S. urodził się w 1900 r. w P. , poza obecnymi granicami RP, posiadał wyższe wykształcenie rolnicze, był ziemianinem, właścicielem majątku H. gmina [...] , powiat [...] , województwo [...] , poza obecnymi granicami RP, figuruje jako dłużnik w dokumentach wystawionych przez Państwowy Bank Rolny Oddział w P. oraz P. Bank Spółdzielczy w P. z ograniczoną odpowiedzialnością, ostatnio stale zamieszkiwał (przebywał) w P. i J. , zmarł 22 stycznia 1943 r. w J. , poza obecnymi granicami RP. W aktach sprawy brak jest natomiast dowodu, z wyjątkiem oświadczenia wnioskodawczyni z 18 grudnia 2017 r. z podpisem notarialnym, które może stanowić jedynie dowód o charakterze posiłkowym, potwierdzającego twierdzenia wnioskodawczyni, że Z. S. na stałe mieszkał od początku lat 30-ych XX wieku w K. oraz że w dniu 1 września 1939 r. również tam zamieszkiwał. Ponadto w oświadczeniu z 29 marca 2022 r. z podpisem notarialnym wnioskodawczyni nie wskazała już, jak uprzednio w oświadczeniu z 18 grudnia 2017 r., że Z. S. zamieszkiwał od początku lat 30-ych XX wieku w K. , ale stwierdziła, że zamieszkiwał w K. od połowy lat trzydziestych ubiegłego wieku. Z powyższego wynika, że oświadczenia strony postępowania, co do okresu zamieszkiwania Z. S. w K. nie są spójne. Tym samym- w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji - organ I instancji prawidłowo odmówił J. B. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Z. S. nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Skarżąca nie spełniła przesłanki wynikającej z art. 2 ust 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, warunkującej potwierdzenie prawa do rekompensaty, ponieważ nie wykazała, że na ocenę spełnienia przez Z. S. wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mają wpływ zmiany dokonane ustawą z dnia 12 grudnia 2013 r. Z wniosku J. B. z 22 sierpnia 2014 r. złożonego na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. wynika, że strona nie złożyła wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty w terminie do dnia 31 grudnia 2008 r. ponieważ była przekonana, że głównym miejscem zamieszkania Z. S. na dzień 1 września 1939 r. był K. , ul. [...] . W oświadczeniu z dnia 18 grudnia 2017 r. z podpisem notarialnym L. B. oświadczyła, że Z. S. nie prowadził swojego majątku położonego na Kresach osobiście, na stałe mieszkał od początku lat 30-ych ubiegłego wieku w K. . Strona postępowania nie udowodniła jednakże faktu zamieszkiwania Z. S. w K. na dzień 1 września 1939 r., albo chociażby w ogóle w latach 30-ych ubiegłego wieku w K. . Decyzja organu I instancji jest więc prawidłowa. J.B. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając zaskarżonej decyzji: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 2 ust. 2 w zw. z ust. 3 i art. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez przyjęcie, że strona miała wykazać zamieszkiwanie w określonym miejscu w dniu 1 września 1939 r., podczas gdy wymóg zamieszkiwania na byłym terytorium Polski w dniu 1 września 1939 r. został usunięty z ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2012 r. sygn. akt SK 11/12; - art. 7 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej i art. 2 ust. 2 w zw. z ust. 3 ustawy nowelizującej poprzez przyjęcie, że wykazanie wpływu nowelizacji na ocenę wymogu miejsca zamieszkania na byłym terytorium Polski jest warunkiem potwierdzenia prawa, którego niespełnienie skutkuje odmową potwierdzenia prawa do rekompensaty, podczas gdy jest to wymóg wniosku. 2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak oceny materiału dowodowego, z którego wynika, że strona nie była w stanie przedstawić dowodów na zamieszkiwanie właściciela 1 września 1939 r. na byłym terytorium Polski, co oznacza, że wpływ nowelizacji na ocenę tego wymogu został wykazany. W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także zwrot kosztów postępowania, według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r. poz. 195). Zgodnie z jego treścią w terminie określonym w ust. 1 (czyli do dnia 27 sierpnia 2014 r.) osoby, które nie złożyły wniosku w terminie, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 (czyli do dnia 31 grudnia 2008 r.), mogą wystąpić o potwierdzenie prawa do rekompensaty, jeżeli wykażą, że na ocenę spełnienia przez nie wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mają wpływ zmiany dokonane niniejszą ustawą. Powołana ustawa o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej miała na celu dostosowanie systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt SK 11/12 , stwierdzającego niezgodność art.2 pkt. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418, z późn. zm.; dalej jako: ustawa o rekompensacie) z Konstytucją. Dokonana zmiana sprowadza się do tego, że w miejsce dotychczasowego wymogu zamieszkiwania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 1 września 1939 r. wprowadzona została uściślona przesłanka miejsca zamieszkania na wymienionych terenach, której spełnienie jest oceniane z uwzględnieniem przepisów obowiązujących we wskazanej wyżej dacie, tj. przedwojennych przepisów dopuszczających posiadanie kilku miejsc zamieszkania: art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych, § 3-10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r. (...) o meldunkach i księgach ludności, a ponadto art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego z 1932 r. W następstwie nowelizacji zakresem podmiotowym ustawy o rekompensacie zostały objęte zatem także te osoby, które na kresach wschodnich miały kilka miejsc zamieszkania. Aby można było skorzystać z treści powołanej regulacji, muszą zostać kumulatywnie spełnione następujące warunki: 1) wnioskodawca nie złożył wniosku o rekompensatę w terminie, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, czyli do dnia 31 grudnia 2008 r., 2) złożył omawiany wniosek na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, do dnia 27 sierpnia 2014 r., a ponadto 3) wykazał, że na ocenę spełnienia wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mają wpływ zmiany dokonane ustawą z dnia 12 grudnia 2013 r., czyli zmiany w zakresie rozumienia przesłanki domicylu. Niespełnienie któregokolwiek z podanych wyżej warunków powoduje po stronie organu orzekającego obowiązek negatywnego rozpoznania wniosku. Brzmienie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej zakłada, że osoby występujące z wnioskiem na tej podstawie są obowiązane wykazać (ciężar dowodu spoczywa z woli ustawodawcy na wnioskodawcy), że na ocenę uprawnień do otrzymania rekompensaty ma wpływ zmiana w zakresie przesłanki domicylu. Nie chodzi tu wobec tego o badanie przyczyn niezłożenia wniosku zgodnie z art. 5 ust.3 ustawy o rekompensacie (w aspekcie ewentualnej motywacji zainteresowanego, czyli czynnika subiektywnego), a o stwierdzenie, czy wraz ze zmianą ustawy zmieniła się sytuacja prawna wnioskodawcy, np. czy na kresach wschodnich miał "dodatkowe" miejsce zamieszkania w rozumieniu właściwych przepisów. Ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nie wyjaśnia jednak, co należy rozumieć pod pojęciem "zamieszkiwanie", lecz odsyła w tym zakresie poprzez art. 2 pkt 1 lit. a-c do przepisów art.3 ustawy z 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych (Dz. U. Nr 101, poz. 580) lub art.24 Kodeksu Postępowania Cywilnego (Dz. U. z 1932 r. Nr 112, poz. 934), lub też § 3 -10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu co do § 2 ust. 3-5, z Ministrem Spraw Wojskowych co do §§ 20, 21, 22, 24 ust. 3, § 49 ust. 1 i 2, § 55 i § 56 oraz z Ministrem Spraw Zagranicznych co do § 18 ust. 1 i 2, § 51 i § 55, o meldunkach i księgach ludności (Dz. U. Nr 54, poz. 489). I tak, zgodnie z art. 3 ustawy z 2 sierpnia 1926 r. miejscem zamieszkania jest miejsce na obszarze Polski, gdzie obywatel polski mieszka z zamiarem stałego pobytu, jeżeli ma kilka miejsc zamieszkania - właściwe jest prawo miejsca, w którym skupia się główny i przeważający zakres jego działalności. Stosownie natomiast do art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego, powództwo wytacza się przed sąd pierwszej instancji, w którego okręgu pozwany ma zamieszkanie. Miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której pozwany przebywa z zamiarem stałego pobytu. Jeżeli pozwany ma zamieszkanie w kilku miejscach, powód może wytoczyć powództwo według któregokolwiek z tych miejsc. Zgodnie zaś z § 9 ww. rozporządzenia z 23 maja 1934 r. za miejsce zamieszkania osoby, zwykle mieszkającej w dwóch lub więcej miejscowościach, będzie uważana stosownie do okoliczności jedna z tych miejscowości, a mianowicie ta, w której osoba interesowana posiada siedzibę główną, lub w której wykonywa główny swój zawód lub urząd, lub gdzie znajduje się jej majętność albo - o ile chodzi o małoletnich i niewłasnowolnych - gdzie znajduje się ich prawne miejsce zamieszkania. W myśl powołanych przepisów miejscem zamieszkiwania obywatela polskiego jest miejscowość, w której mieszka on z zamiarem stałego pobytu. Zamieszkiwanie jest prawną kwalifikacją określonego stosunku danej osoby do danego miejsca, na którą składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości (corpus) oraz wola, zamiar stałego pobytu (animus). Oba te elementy muszą występować łącznie. Nie stanowi zatem o miejscu zamieszkania w rozumieniu powyższego przepisu to, że następuje jedna z wymienionych wyżej przesłanek polegająca tylko na zamieszkaniu w określonym miejscu w sensie fizycznym, jednak bez zamiaru stałego pobytu. Poza sporem jest, że w rozpatrywanej sprawie Skarżąca nie złożyła przedmiotowego wniosku o rekompensatę w terminie do dnia 31 grudnia 2008 r. oraz że złożyła ten wniosek na podstawie 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. do dnia 27 sierpnia 2014 r., wyjaśniając, że złożenie wniosku wynika z faktu usunięcia z ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej - w wyniku nowelizacji - przesłanki zamieszkania właściciela nieruchomości na dzień 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co umożliwiło jej ubieganie się o rekompensatę. Przyczyną odmowy przyznania Skarżącej prawa do rekompensaty za pozostawione przez jej poprzednika prawnego nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej była okoliczność, że nie udowodniła ona w toku postępowania faktu zamieszkiwania przez Z. S. w K. na dzień 1 września 1939r. ani także od początku lub też od połowy lat 30 – tych XX wieku. Tym samym nie wykazała zatem, że na ocenę spełnienia przez niego ustawowej przesłanki zamieszkania w wymienionej dacie na byłym terytorium RP, mają wpływ zmiany dokonane ustawą z 12 grudnia 2013r. Z analizy akt wynika bowiem, że jedynymi dokumentami wskazującymi, że Z. S. w dniu wybuchu II wojny światowej zamieszkiwał w K. są oświadczenia strony - J. L. B. złożone w dniach 18 grudnia 2017r. oraz 29 marca 2022r. Pomijając nieistotną, zdaniem Sądu, okoliczność, że pierwsze z nich wskazuje na zamieszkiwanie przez niego w tym mieście od początku lat 30- tych XX wieku a drugie od połowy lat 30- tych XX wieku , zauważyć należy, że nie znajduje ta okoliczność potwierdzenia w jakimkolwiek innym materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Organ bezskutecznie poszukiwał także informacji w tym przedmiocie zwracając się do Archiwów w W. , K. i B. . Przeciwnie do intencji Skarżącej zarówno treść wniosku o stwierdzenie zgonu Z. S. z dnia 2 lipca 2015r. jak i treść postanowienia stwierdzającego jego zgon wydanego przez Sąd Rejonowy w R. w dniu 5 lipca 2016r. sprawie sygn. [...] potwierdzają odpowiednio, że zmarły " ostatnio zamieszkiwał na terenie Polski w P. i J. " oraz, że " ostatnio stale zamieszkiwał w P. i J. , zmarł 22 stycznia 1943r. w J. ". Zasadnie zatem organ odwoławczy ocenił, że oświadczenia złożone przez wnioskodawczynię, że mogą być uznane za jedyny i przesądzający dowód w sprawie skoro pochodzą od osoby zainteresowanej korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem. Uznać należy, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż na ocenę spełnienia przez jej poprzednika prawnego wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wpływ mają zmiany dokonane ustawą z dnia 12 grudnia 2013 r. Skarżąca nie wykazała bowiem, że Z. S. w relewantnej dla rozstrzygnięcia sprawy dacie zamieszkiwał w K.. Skoro zaś nie została spełniona jedna z przesłanek art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r., organ zobowiązany był do wydania decyzji odmawiającej potwierdzenia prawa do rekompensaty. W konsekwencji powyższego organ nie naruszył przywołanych w skardze ani przepisów procedury, ani przepisów prawa materialnego. Organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, a następnie ocenił go w zgodzie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. Uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji zostało skonstruowane w sposób zgodny z art. 107 § 3 k.p.a. Organ rzeczowo wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Nie można zatem uznać, że naruszył art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.).