I SA/Wa 612/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-05-23

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, będący osobą schorowaną i w podeszłym wieku, prowadzący wspólne gospodarstwo domowe z niepracującymi członkami rodziny, których dochód jest niewystarczający na pokrycie kosztów utrzymania i leczenia, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, będący osobą schorowaną i w podeszłym wieku, prowadzący wspólne gospodarstwo domowe z niepracującymi członkami rodziny, których dochód jest niewystarczający na pokrycie kosztów utrzymania i leczenia, wykazał trudną sytuację materialną kwalifikującą go do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W związku z tym, że skarżący jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, przyznano mu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
B.G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odmawiającą przyznania pomocy finansowej. Wnioskodawca przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody rodziny, chorobę swoją i syna, bezrobocie drugiego syna oraz konieczność ponoszenia wysokich kosztów utrzymania mieszkania i leczenia. Wnioskodawca nie zatrudnia adwokata ani radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku B.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.. B.G. wnioskiem z dnia 14 maja 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną W. oraz dwójką dorosłych synów J. i H.. Łączny miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł i obejmuje rentę wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym wnioskodawcy w wysokości [...] zł, emeryturę wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym W.G. w wysokości [...] zł oraz rentę J.G. z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w wysokości [...] zł. Posiadany majątek to mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz dziesięcioletni samochód osobowy Daewoo Lanos, zakupiony na kredyt w 2000 r., który – jako jedyny środek transportu do lekarzy - jest niezbędny rodzinie i nie jest możliwa jego sprzedaż. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest osobą schorowaną (inwalida I grupy), w podeszłym wieku. Syn J. jest sparaliżowany, prawie się nie porusza i nie mówi. Syn H. jest natomiast osobą bezrobotną. Sprawuje on opiekę nad pozostałymi członkami rodziny, którzy wymagają pomocy w codziennym życiu. Wnioskodawca zaznaczył, że uzyskiwany dochód w większości przeznaczany jest na opłaty związane z utrzymaniem mieszkania (czynsz – [...] zł, telefon i telewizja – [...] zł, gaz i energia elektryczna – [...] zł, ubezpieczenie – [...] zł) oraz leczeniem ([...] zł). Koszty utrzymania samochodu pokrywa zaś trzeci syn, który prowadzi osobne gospodarstwo domowe i który w razie potrzeby udziela wsparcia rodzinie (wozi do lekarzy, robi zakupy). Skarżący oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie sprawy zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że B.G. wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Sytuacja majątkowa skarżącego jest trudna i z posiadanych środków pieniężnych nie jest on w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem skarżący zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło