I SA/Wa 615/06

WyrokWSA w Warszawie2006-05-17

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Mirosław Gdesz, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwrot nadpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych powinien być uwzględniany przy ustalaniu dochodu rodziny na potrzeby przyznania zasiłku rodzinnego?
Ratio decidendi
Zwrot nadpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych nie powinien być uwzględniany przy ustalaniu dochodu rodziny na potrzeby przyznania zasiłku rodzinnego. Do dochodu rodziny wlicza się przychody podlegające opodatkowaniu, pomniejszone o należny podatek dochodowy, składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych i rozporządzenia wykonawczego. Należny podatek to podatek, który ma być uiszczony, po uwzględnieniu należnych ulg.
Stan faktyczny
Skarżący K. S. złożył wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków do niego na dzieci. Organy administracji odmówiły przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny przekracza kryterium ustawowe. Skarżący kwestionował sposób ustalenia dochodu, wskazując, że nie uwzględniono zwrotu nadpłaconego podatku dochodowego, co obniżyłoby jego dochód netto i uprawniało do świadczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie asesor WSA Mirosław Gdesz asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim - Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2006 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [....] stycznia 2006 roku nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. S. od decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] listopada 2001 roku, odmawiającej przyznania: zasiłku rodzinnego na G. S., M. S. i K. S., dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na K. S., dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na G. S., M. S. i K. S. oraz dodatku z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania na G. S. i M. S. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy: W dniu 29 września 2005r. K. S. złożył w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w P. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci: G., M. i K. S. Z wniosku oraz załączonych do wniosku dokumentów wynika, że w 2004 r. K. S. i jego żona M. S. osiągnęli dochód netto podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości [...] zł. Średni miesięczny dochód wyniósł zatem [...] zł., z czego na jednego członka rodziny przypada [...] zł. Podniesiono ponadto, że do dochodu nie powinien być wliczony dochód z tytułu posiadania nieruchomości rolnej o pow. [...] ha fizycznego, w tym [...] ha przeliczeniowego, bowiem w myśl art.2 ust. l ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 1993r. Nr 94, poz. 431 ze zm.) za gospodarstwo rolne należy rozumieć obszar gruntów sklasyfikowanych jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy. Organ II instancji ustalił, że zgodnie z art.4 ust. 1 i 2 oraz art.5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), zasiłek rodzinny, mający na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka, przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu oraz osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza [...] zł. Jeżeli dochód przekracza kwotę uprawniającą rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym (art.5 ust.3 powołanej ustawy). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. stwierdziło zatem w oparciu o powyższe przepisy, że zasiłek rodzinny skarżącemu nie przysługuje i decyzja organu I instancji w tym przedmiocie jest prawidłowa. Dochód skarżącego w przeliczeniu na osobę w kwocie [...] zł. przekracza kryterium dochodowe wynoszące [...] zł. Również dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą rodzinę do zasiłku rodzinnego o więcej niż [...] zł. A zatem skarżący nie mógł również skorzystać z prawa, o którym mowa w art.5 ust.3 ustawy o świadczeniach rodzinnych . Stosownie do art.3 ust. 1 pkt a ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochód oznacza, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Sposób ustalania dochodu uprawniającego do świadczeń rodzinnych określa rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz.881 ze zm.). Zgodnie z § 2 ust.2 tego rozporządzenia, dochód ten ustala się między innymi na podstawie zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, jeżeli dochody te podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych. W rozpoznawanej sprawie dochód rodziny K. S. ustalono na podstawie zaświadczenia Naczelnika I Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] września 2005r., pomniejszając stosownie do § 16 rozporządzenia wykazany w nim dochód brutto w kwocie [...] zł. o podatek należny ([...] zł.), składki na ubezpieczenie społeczne ([...] zł.) oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne ([...] zł), przy czym wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne obliczona została według wzoru określonego w § 16 ust.2 rozporządzenia. W świetle powyższego organ II instancji za nietrafny uznał wyrażony w odwołaniu pogląd, że podatek należny wykazany w zaświadczeniu Urzędu Skarbowego powinien być zwiększony o kwotę, która została skarżącemu zwrócona z tytułu [...], odliczeniu od dochodu podlega bowiem wyłącznie podatek wykazany przez Urząd Skarbowy w zaświadczeniu wystawionym według ściśle określonego wzoru. Uwzględniając powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. uznało, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa i dlatego należało ją utrzymać w mocy. Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. S. Zdaniem skarżącego nieprawidłowo ustalono dochód netto jego rodziny na kwotę [...] zł, a nie jak winno być prawidłowo według niego -na kwotę [...] zł. Różnica w ustalonym dochodzie rodzinny wynika stąd, że w 2005 roku otrzymał z Urzędu Skarbowego zwrot podatku z tytułu [...], stąd w zaświadczeniu należny podatek został podany w kwocie [...] zł, a nie jak winno być [...] zł. Ta różnica w wykazanym w zaświadczeniu podatku dochodowym sprawia, że według skarżącego jego dochód netto winien wynosić [...] zł , która ta kwota daje mu prawo do otrzymania świadczeń rodzinnych na troje dzieci. Podniósł ponadto, że wysokość tych świadczeń jest wyższa, niż zwrot z tytułu podatku, który otrzymał z Urzędu Skarbowego. Skarżący w konkluzji skargi domagał się zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania prawa do świadczeń rodzinnych na troje dzieci od 1 września 2005 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga w przedmiotowej sprawie nie może zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie należy podkreślić, że ocena działalności organów administracji publicznej jest dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny przez kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia, będącego przedmiotem tej oceny, pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Sądy administracyjne nie mają zatem uprawnień do merytorycznego rozpoznawania zgłoszonych wniosków, których rozpoznanie należy do wyłącznej kognicji organów administracji. Wniosek K. S. z dnia [...] września 2005 roku dotyczył ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego świadczenia na dzieci: G., M. i K. S. Do wniosku załączył m.in. zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w R. o wysokości uzyskanych dochodów w 2004 roku przez K. S. i M. S. Z tych dokumentów wynika, że dochód roczny za 2004 rok rodziny S. (liczącej pięć osób) wyniósł [...] zł. Natomiast miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie, po odliczeniu obciążeń wymienionych w art. 3 pkt 1 ppkt a ustawy o świadczeniach rodzinnych-[...] zł . Skarżący do wniosku dołączył również pismo z Urzędu Skarbowego w R. informujące o pomniejszeniu należnego podatku za 2004 rok o kwotę [...] zł tytułem ulgi z tytułu [...] budynku mieszkalnego poniesionych w 2004 roku. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny przyznaje się na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka, warunkiem jego otrzymania jest jednak uzyskanie określonego kryterium dochodowego. W tym miejscu należy przywołać ustawową definicję dochodu, wynikającą z treści art. 3 ust. 1 ppkt a ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228 poz. 2255 z późń. zm.), która określa, że dochód oznacza przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w tej ustawie wydane zostało Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, w dacie złożenia wniosku przez skarżącą obowiązywało rozporządzenie z dnia 2 czerwca 2005 roku (Dz. U. Nr 105 poz. 881 ze zm.). §15 ust. 1 tego rozporządzenia określa, że dochód członka rodziny pomniejsza się o: należny podatek, składki na ubezpieczenie zdrowotne i składki na ubezpieczenie społeczne. Zdaniem sądu podatek należny to podatek , który ma być uiszczony , po uwzględnieniu zatem należnych ulg podatkowych o ile podatnik zdecydował się na skorzystanie z nich. W rozpoznawanej sprawie koniecznym jest ustalenie prawidłowej wykładni przepisu art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z treścią tego artykułu prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął prawidłowy wniosek z dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Ustawodawca szczegółowo określa sposób postępowania w sprawach przyznawania i wypłaty świadczeń rodzinnych. Jednym z niezbędnych zaświadczeń wymienionych w art. 23 ust. 4 jest zaświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych każdego członka rodziny, wydane przez właściwy urząd skarbowy. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w precyzyjny sposób określają jak ustala się dochód rodziny i o jakie należności winien być pomniejszony. Powyższe przepisy określają, że chodzi o dochód uzyskany w roku poprzedzającym złożenie wniosku o świadczenie rodzinne. Okoliczność, że w zaświadczeniu urzędu skarbowego za 2004 rok wykazany jest należny podatek w kwocie [...] zł, pomniejszony o kwotę [...] zł z tytułu zwrotu podatku, nie ma znaczenia dla sprawy Ustawodawca bowiem w sposób kategoryczny określił warunki i sposób ustalania prawa do świadczeń rodzinnych i w tym zakresie nie dopuścił żadnych odstępstw. Z tego powodu należy uznać , że sposób wyliczenia dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, zastosowany przez organ w decyzjach obu instancji jest zgodny z prawem. Analiza akt postępowania administracyjnego i wydana w tej sprawie decyzja wskazują, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie, w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej, jak również przepisy prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło