I SA/Wa 616/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-05-27

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która jest ustanowiona rodziną zastępczą dla wnuczka z niepełnosprawnością i ponosi wysokie koszty związane z jego leczeniem i rehabilitacją, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, mimo że jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, która jest ustanowiona rodziną zastępczą dla wnuczka z niepełnosprawnością i ponosi wysokie koszty związane z jego leczeniem i rehabilitacją, wykazała trudną sytuację materialną kwalifikującą ją do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Mimo zwolnienia z kosztów sądowych z mocy ustawy, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
E.K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. dotyczącą pomocy rodzinie zastępczej. Wnioskodawczyni jest rodziną zastępczą dla wnuczka z niepełnosprawnością, a jej dochody przeznacza na jego leczenie i rehabilitację. Wskazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia pomocy rodzinie zastępczej postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W. E.K. wnioskiem z dnia 19 maja 2009 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia pomocy rodzinie zastępczej. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z wnuczkiem K.. Łączny miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że jest ustanowiona rodziną zastępczą dla wnuczka, który jest dzieckiem ze znaczną niepełnosprawnością. Uzyskiwany dochód przeznacza na zakup lekarstw, rehabilitację wnuczka oraz na dojazdy do lekarzy. Wnioskodawczyni podniosła, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Oświadczyła ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że E.K. wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Sytuacja majątkowa skarżącej jest trudna i z posiadanych środków pieniężnych nie jest ona w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawczyni zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło