I SA/Wa 617/22
WyrokWSA w Warszawie2022-11-29
Skład orzekający: Łukasz Trochym, Joanna Skiba, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Spółdzielnia Mieszkaniowa, która nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości po dacie wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, może domagać się przekształcenia tego prawa w prawo własności, jeśli nieruchomość nie jest zabudowana na cele mieszkaniowe lub garażowe?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że skarżąca Spółdzielnia nabyła prawo użytkowania wieczystego po dacie wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. (13 października 2005 r.), co wyklucza możliwość przekształcenia na podstawie tej ustawy. Dodatkowo, nieruchomość nie spełniała wymogu zabudowy na cele mieszkaniowe lub garażowe, co również stanowiło przeszkodę do przekształcenia.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wystąpiła o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Zarząd Dzielnicy odmówił, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Organ II instancji uzasadnił odmowę tym, że Spółdzielnia nabyła prawo użytkowania wieczystego po dacie wejścia w życie ustawy z 2005 r. oraz że nieruchomość nie była zabudowana na cele mieszkaniowe. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie ustawy z 2018 r.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym, sędzia WSA Joanna Skiba (spr.), sędzia WSA Przemysław Żmich, Protokolant referent Agnieszka Stefańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2022 r. sprawy ze skargi S. "[...]" w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO lub Kolegium) w Warszawie decyzją z dnia 10 stycznia 2022 r., nr KOC/8162/Zs/21 utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...] z 30 listopada 2021 r. nr 38/2021.
Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Wnioskiem z dnia 4 czerwca 2018 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] wystąpiła o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w Warszawie przy [...], oznaczonej jako działki ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. 1374m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...].
Decyzją nr 38/2021 z dnia 30 listopada 2021 r. Zarząd Dzielnicy [...] odmówił Spółdzielni Mieszkaniowej [...] przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w Warszawie przy [...], oznaczonej jako działki ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. 1374m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...].
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia 10 stycznia 20220 r. utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...] 30 listopada 2021 r. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ powołał przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że ustawodawca jako zasadę przyjął możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego istniejącego w dacie wejścia w życie ustawy, to jest 13 października 2005 r. w prawo własności nieruchomości, umożliwiając jednocześnie na zasadzie wyjątku przekształcenie prawa powstałego po tej dacie.
Skarżąca Spółdzielnia prawo użytkowania wieczystego nabyła na mocy umowy zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 6 listopada 2006r. Repertorium A Nr [...], a więc po dacie wejścia w życie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości
Wobec tak ustalonego stanu faktycznego organ II instancji przyjął, iż prawo użytkowania wieczystego zostało nabyte po dacie 13 października 2005r. i ta okoliczność uzasadniła odmowę przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, przedmiotowej nieruchomości.
W końcowej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji SKO wskazała, że w sprawie nie znajdują również zastosowanie przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe, w prawo własności tych gruntów. Przepisy powołanej ustawy znajdują zastosowanie jedynie do użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe (art. 1 ustawy). Jak wynika z akt administracyjnych grunt, którego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawa własności domaga się skarżąca Spółdzielnia, nie jest zabudowany, co wprost potwierdziła Spółdzielnia w złożonym wniosku.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w ocenie organu, niemożliwe jest przekształcenie przedmiotowego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Ze skargą na powyższa decyzję wystąpiła Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w Warszawie.
W skardze zarzuciła naruszenie prawa materialnego polegające na niezastosowaniu w toku postępowania przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w Warszawie w całości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o oddalenie skargi podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie sądu, należy stwierdzić, że organy orzekające w niniejszej sprawie zebrały materiał dowodowy w stopniu umożliwiającym podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia, właściwie go oceniły i wydały decyzje zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...] z 30 listopada 2021r. o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w Warszawie przy [...], oznaczonej jako działki ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. 1374m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...].
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2019 r., poz. 1314 z późn. zm. dalej ustawa przekształceniowa).
Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ww. ustawy osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod zabudowę na cele mieszkaniowe lub pod zabudowę garażami oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na cele inne niż rolne.
Natomiast zgodnie z ust. 2 pkt 2 ustawy o przekształceniu z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, w prawo własności nieruchomości, mogą również wystąpić:
1) osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego;
2) spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży.
Z powyższych przepisów wynika zatem, że wnioski o przekształcenie mogą dotyczyć wyłącznie nieruchomości, co do których prawo użytkowania wieczystego przysługiwało określonym podmiotom 13 października 2005 r. (z wyjątkami wynikającymi z art. 1 ust. 4 ustawy z 29 lipca 2005 r. które nie mają zastosowania w sprawie). Jednocześnie wnioski te mogą dotyczyć wyłącznie nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod zabudowę na cele mieszkaniowe lub pod zabudowę garażami oraz nieruchomości rolnych.
Zatem spółdzielnie mieszkaniowe, będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży, stanowią kategorię podmiotów uprawnionych do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W tym wypadku możliwość przekształcenia dotyczy wyłącznie tych gruntów, na których posadowione są budynki mieszkalne lub garaże stanowiące własność spółdzielni mieszkaniowej.
W niniejszej sprawie, jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu z Księgi wieczystej nr [...], urządzonej dla przedmiotowej nieruchomości, prawo użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w Warszawie wpisane jest do dnia 17 stycznia 2104 roku, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 13 listopada 2006 roku, co oznacza, że powstało ono w tej dacie, a więc po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku. W związku z powyższym należy przyznać rację organom orzekającym, że w dacie wejścia w życie ww. ustawy Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] nie była użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości.
Tak więc skoro skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa uzyskała prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...] o pow. 1374m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], dopiero 9 listopada 2016 r., nabywając je od Miasta Stołecznego Warszawy, w dacie wejścia w życie ustawy o przekształceniu Spółdzielnia nie była użytkownikiem wieczystym ww. nieruchomości. Powyższa zaś okoliczność obligowała organ I instancji do wydania decyzji odmawiającej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Sąd wskazuje także, że brak jest także możliwości przekształcenia prawa użytkowania wieczystego ze względy na przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowe działki są niezabudowane i stanowią od lat 70-ych ubiegłego wieku ciągi komunikacyjne dla użytkowników budynku posadowionego na sąsiedniej działce ewid. nr [...] ( vide: akt notarialny z 9 listopada 2006 r. nr Rep. [...]). Zatem przedmiotowe działki w dniu 13 października 2005r. nie były zabudowane na cele mieszkaniowe lub zabudowane garażami albo przeznaczone pod tego rodzaju zabudowę, co również wyklucza możliwość ich przekształcania na podstawie ustawy z 29 lipca 2005 r.
Skarżąca odwoływała się w uzasadnieniu skargi złożonej do sądu do ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2018. poz. 1716 ze zm.). Przepisy tej ustawy nie stanowiły jednak ani podstawy złożonego w dniu 4 czerwca 2018 r. wniosku ani też podstawy wydania decyzji przez organy obu instancji. Należy również zauważyć, że skarżąca w trakcie postępowania nie zmodyfikowała złożonego wniosku o przekształcenie. Zatem Sąd nie mógł odnieść się do sformułowanej na ich podstawie argumentacji strony skarżącej.
Uwzględniając wszystkie powyższe okoliczności sprawy wskazać należy, że kontrola legalności wydanych w sprawie decyzji dowiodła, iż brak jest podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje, wbrew zarzutom skargi, że organy administracji publicznej prowadziły postępowanie administracyjne w sposób prawidłowy, ustaliły stan faktyczny i prawny w sprawie, a także właściwie zastosowały przepisy prawa. Co więcej, wystarczająco przedstawiły i wyjaśniły w uzasadnieniu wydanych rozstrzygnięć powody podjętych rozstrzygnięć, co odpowiada treści art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło