I SA/Wa 619/10
WyrokWSA w Warszawie2010-12-16
Skład orzekający: Agnieszka Miernik, Emilia Lewandowska, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, gdy egzekucja alimentów stała się skuteczna?Ratio decidendi
Dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego za okres, w którym egzekucja alimentów była bezskuteczna. Po skutecznej egzekucji organ powinien uchylić decyzję o przyznaniu świadczeń i zaprzestać ich wypłaty. Przepisy dotyczące zwrotu nienależnie pobranych świadczeń nie mają zastosowania, gdy świadczenia były wypłacane zgodnie z ustawą w okresie bezskutecznej egzekucji.Stan faktyczny
W.D. otrzymał decyzję o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dziecko J.D. za okres od listopada 2008 do września 2009 r. Egzekucja alimentów była bezskuteczna do marca 2009 r., kiedy to stała się skuteczna. Organ uchylił decyzję o przyznaniu świadczeń z dniem skutecznej egzekucji i zażądał zwrotu wypłaconych świadczeń wraz z odsetkami. W.D. zaskarżył decyzję, twierdząc, że uregulował należności alimentacyjne i powołując się na wyrok WSA we Wrocławiu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę; przyznał koszty nieopłaconej pomocy prawnej adwokatowi R.B. w kwocie 292,80 zł ze środków budżetowych WSA w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi W.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata R.B., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z [...] stycznia 2010 r.
nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W.
z [...] lipca 2009 r. nr [...] orzekającą o obowiązku zwrotu przez W.D. kwoty [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami, stanowiącej należność z tytułu otrzymanych przez uprawnioną J.D. świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że ze względu na skuteczność egzekucji z dniem [...] marca 2009 r. została uchylona decyzja przyznająca J.D. świadczenia
z funduszu alimentacyjnego. Zadłużenie z tytułu wypłaconych świadczeń wynosi [...] zł. Organ uznał zatem, że na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z 07 września 2002 r.
o pomocy osobom uprawnionym do alimentów do zwrotu wypłaconych świadczeń zobowiązany jest dłużnik alimentacyjny, którym w niniejszej sprawie jest W.D..
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uzupełnionej
na rozprawie w dniu 07 grudnia 2010 r. przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, W.D. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 2 pkt 7 lit. d, art. 23 i art. 27 ustawy z 7 września 2002 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 i art. 77 § 1 kpa. W uzasadnieniu skargi, skarżący powołał się na fakt, że w dniu [...] lutego 2009 r. uregulował należności alimentacyjne w całości i powołał się na stanowisko zaprezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 16 grudnia 2009 r. sygn. IV SA/Wa 416/09.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło
o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest bezzasadna, ponieważ zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.
Z materiału dokumentacyjnego wynika, że pismem z 04 grudnia 2008 r. W.D. został zawiadomiony przez Prezydenta W., o wydaniu decyzji przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego na dziecko J.D.
w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] listopada 2008 r. do [...] września 2009 r. Natomiast decyzją z [...] kwietnia 2009 r. została uchylona z dniem [...] marca 2009 r. decyzja w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wobec tego, że egzekucja alimentów stała się skuteczna.
Stosownie do treści art. 27 ust. 1 ustawy z 07 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2007 Nr 1, poz. 7 ze zm.) dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Przepis ten stanowi podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji.
Świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje tylko w sytuacji,
gdy postępowanie egzekucyjne jest bezskuteczne (art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów). Z istoty tego świadczenia wynika, że jest
to świadczenie wypłacane zamiast alimentów, ale tylko w sytuacji, gdy osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny nie wywiązuje się z tego obowiązku. W rozpoznawanej sprawie egzekucja alimentów zasądzonych od skarżącego na rzecz jego córki J.D. była bezskuteczna i dlatego została wydana decyzja przyznająca
jej świadczenia alimentacyjne. Z chwilą, gdy egzekucja alimentów stała się skuteczna, co wynika z zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowego
w P. z [...] marca 2009 r., organ decyzją z [...] kwietnia 2009 r. uchylił decyzję
w sprawie przyznania świadczeń alimentacyjnych i z dniem [...] marca 2009 r. zaprzestał wypłacania tych świadczeń. Zatem, za okres, w jakim świadczenia alimentacyjne były wypłacane tj. od [...] listopada 2008 r. do [...] lutego 2009 r., stosownie do powołanego art. 27 ust. 1 ustawy z 07 września 2007 r. W.D., jako dłużnik alimentacyjny zobowiązany jest do zwrotu należności w wysokości wypłaconych świadczeń, łącznie
z ustawowymi odsetkami. Prawidłowo więc organ zastosował ten przepis ustawy
i zarzut jego naruszenia nie znajduje uzasadnienia. Stan faktyczny w sprawie nie budzi wątpliwości- świadczenia alimentacyjne były wypłacane uprawnionej w sytuacji, gdy egzekucja alimentów była bezskuteczna, gdy egzekucja stała się skuteczna, organ zaprzestał wypłaty tych świadczeń wydając stosowną decyzję.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 2 pkt 7 lit. d i art. 23 ustawy
z 07 września 2007 r., gdyż przepisy te nie znajdują zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Art. 2 pkt 7 lit. d stanowi, że nienależnie pobrane świadczenie oznacza świadczenie wypłacone z funduszu alimentacyjnego w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty. Do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, stosownie do art. 23 ust. 1 powołanej ustawy, obowiązana jest osoba, która to nienależne świadczenie pobrała. W rozpoznawanej sprawie
nie występuje nienależnie pobrane świadczenie z funduszu alimentacyjnego.
Określona w art. 2 pkt 7 lit. d sytuacja miałaby miejsce wówczas, gdyby uprawniona do alimentów, J.D., otrzymywała alimenty od skarżącego
i jednocześnie pobierała świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Inaczej rzecz ujmując, sytuacja taka miałaby miejsce wówczas, gdyby egzekucja alimentów była skuteczna i jednocześnie uprawniona pobierałaby świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Wobec powyższego niezasadnie skarga zarzuca również naruszenie powołanych w niej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Powoływany przez skarżącego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 16 grudnia 2009 r. odnosi się właśnie do problematyki nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca.
Z powyższych względów, Sąd, na zasadzie art. 151 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło