I SA/Wa 620/18

PostanowienieWSA w Warszawie2018-05-23

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich – Gruszczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, samotnie wychowująca dwóch synów i opiekująca się niepełnosprawnym bratem, której dochody pochodzą z pomocy społecznej, zasiłków rodzinnych i alimentów, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że jej trudna sytuacja materialna, wynikająca z konieczności sprawowania opieki nad synami i niepełnosprawnym bratem, uniemożliwia jej ponoszenie kosztów profesjonalnej reprezentacji prawnej. Z tego względu przyznano jej prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Jednocześnie, ze względu na ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umorzono.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawczyni samotnie wychowuje dwóch synów i jest rodziną zastępczą dla niepełnosprawnego brata, co uniemożliwia jej podjęcie pracy zarobkowej. Jej dochody pochodzą z pomocy społecznej, zasiłków rodzinnych i alimentów, a miesięczne wydatki są wysokie. Wnioskodawczyni nie posiada majątku.
Rozstrzygnięcie
Przyznano A. W. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata oraz umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy - Justyna Wtulich – Gruszczyńska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia I. przyznać A. W. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego. Z nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawczyni jest matką samotnie wychowującą dwóch synów w wieku [...] i [...] lat. Wnioskodawczyni po śmierci jest rodziną zastępczą dla swojego brata, który posiada orzeczenie o niepełnosprawności i wymaga stałej opieki. W związku z powyższym wnioskodawczyni oświadczyła, że nie może podjąć pracy zarobkowej, gdyż opiekuje się bratem i pomaga mu w codziennej egzystencji. Wnioskodawczyni utrzymuje siebie i rodzinę z pomocy otrzymywanej z Wojewódzkiego Centrum Pomocy Rodzinie w wysokości [...] zł, zasiłków rodzinnych w wysokości [...] zł, alimentów zasądzonych na synów w wysokości [...] i [...] zł, renty z ZUS przyznanej bratu w wysokości [...] zł oraz zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości [...] zł. W sumie miesięczny dochód wnioskodawczyni wynosi [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni wskazała, że z uzyskiwanego dochodu ponosi miesięczne wydatki stałe związane z czynszem za mieszkanie w wysokości [...] zł, opłatami za gaz - [...] zł, energię elektryczną - [...] zł, opłatami za TV i internet - [...] zł, co w sumie stanowi kwotę w wysokości – [...] zł. Wnioskodawczyni podała, że oprócz mieszkania komunalnego o powierzchni [...] m ² nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości rolnych i innych nieruchomości, oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych oraz w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5.000 zł. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 P.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 t.j.) zwanej dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Uznano, że sytuacja majątkowa wnioskodawczyni jest na tyle trudna, że nie jest ona w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Ze względu na fakt, iż wnioskodawczyni wniosła o ustanowienie radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego dokonano wyboru i ustanowiono w niniejszej sprawie adwokata. Wyjaśnić należy, że dla zapewnienia stronie należytej reprezentacji przed sądem administracyjnym wystarczające jest ustanowienie jednego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z treścią art. 205 § 2 P.p.s.a. niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika obejmują wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego. Jednocześnie ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawczyni, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zbędne stało się rozpoznawanie wniosku wnioskodawczyni w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 249 a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu, umorzono postępowanie w zakresie wniosku wnioskodawczyni o zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249 a w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło