I SA/Wa 621/10

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.S. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 26 maja 2010 r., uzupełnionym wnioskiem z dnia 22 czerwca 2010 r. K.S. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze swojej skargi na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania od pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 2009 r. dotyczącego wpisania do rejestru zabytków budynku położonego w C. , pow. p., przy ul. [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż za zwolnieniem go z kosztów sądowych przemawia to, że sprawa ma aspekt społeczny, a nie prywatny, gdyż walcząc o uratowanie od zagłady cennego zabytku, jako dziedzictwa narodowego, występuje on w szeroko pojętym interesie społecznym. Z danych zawartych w formularzu wniosku wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwoma córkami. Źródłem utrzymania rodziny są następujące dochody: emerytury skarżącego w kwocie [...] złotych i dochody z tytułu zatrudnienia w kwocie [...] złotych oraz wynagrodzenie żony z tytułu zatrudnienia w kwocie [...] złotych. Skarżący posiada nieruchomość rolną o pow. [...] ha. jest właścicielem domu o pow. [...] m2 (w stanie surowym w budowie), zaś jego żona jest właścicielką gospodarstwa rolnego składającego się z gruntów rolnych i zabudowań – stanowiącego jej majątek odrębny. Posiada ona także samochód osobowy m-ki [...] rocznik [...]. Skarżący podał, że rodzina ponosi następujące wydatki: energia elektryczna-[...] złotych, telefon- [...] złotych, paliwo – [...] złotych, gaz – [...] złotych, woda [...] złotych, koszty nauki dzieci – [...] złotych, ubrania-[...] złotych, wyżywienie-[...] złotych. Skarżący nie posiada oszczędności. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie K.S. wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 powołanej ustawy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. Podkreślić bowiem należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. W badanej sprawie K.S. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez ryzyka wystąpienia uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym rodziny - co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przeciwnie w przedstawionym stanie faktycznym dotyczącym jego sytuacji materialnej nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów sądowych, obejmujących obecnie wpis od skargi wynoszący 100,00 złotych, leżało poza zakresem jego możliwości finansowych oraz stwarzało zagrożenie dla ekonomicznej egzystencji jego czteroosobowej rodziny. Zarówno skarżący jak i jego żona posiadają stałe i regularne źródło dochodów w postaci emerytury oraz wynagrodzeń za pracę w łącznej kwocie [...] złotych miesięcznie. Rodzina ma również zapewnione potrzeby mieszkaniowe. Ponadto, jak wynika z danych zawartych we wniosku, małżonka skarżącego posiada stanowiące jej odrębny majątek gospodarstwo rolne, które jest lub może być potencjalnym źródłem dochodu rodziny. Także sam skarżący posiada nieruchomość rolną o pow. [...] ha. Nie można zatem stwierdzić by rodzina należała do kręgu osób ubogich, do których co do zasady adresowana jest pomoc państwa polegająca na zwolnieniu takich osób z obowiązku partycypowania w kosztach prowadzonego procesu. Wprawdzie skarżący wskazuje na ponoszone znaczne wydatki (łącznie ok. [...] złotych miesięcznie), niemniej zestawiając je z uzyskiwanym przez rodzinę dochodem ([...] złotych) stwierdzić należy, że uiszczenie wpisu od wniesionej skargi w kwocie 100,00 złotych nie stwarza realnego zagrożenia dla ekonomicznej egzystencji rodziny. Nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skoro bowiem, jak wskazano wyżej, instytucja prawa pomocy skierowana jest do osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów sądowych bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny, to nie ma możliwości przyznania tego prawa osobom, które są w stanie wygospodarować w ramach własnych możliwości finansowych (np. poprzez ograniczenie wydatków) środki wystarczające do prowadzenia procesu bez ryzyka wystąpienia ww. zagrożenia. Podkreślić przy tym należy, że bez znaczenia z punktu widzenia oceny zasadności złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest to, czy inicjując postępowanie administracyjne, a następnie sądowe działał on w interesie społecznym czy też wyłącznie w interesie prywatnym. Jedynymi bowiem przewidzianymi przez ustawodawcę przesłankami przyznania prawa pomocy są okoliczności dotyczące sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy, uniemożliwiające mu poniesienie należnych w sprawie kosztów w całości lub w części. W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.