I SA/Wa 624/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2009 r. sprawy ze skargi A.T. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej oddala skargę. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku A. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] wydanej w przedmiocie uwłaszczenia przedsiębiorstwa państwowego P. nieruchomością położoną w K. przy u. [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wojewoda [...], działając na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.), decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. stwierdził nabycie przez przedsiębiorstwo państwowe P. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w K. przy [...], składającego się z działek nr [...] oraz prawa własności budynków, budowli i urządzeń położonych na tym gruncie. A. T. w dniu 3 grudnia 2007 r. wystąpiła do Ministra Infrastruktury o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji uwłaszczeniowej. Minister Infrastruktury ustalił, że wnioskodawczyni na dzień 5 grudnia 1990 r. nie posiadała żadnych praw rzeczowych do całości opisanej powyżej nieruchomości, grunt ten w powołanej dacie stanowił bowiem własność Skarbu Państwa. Organ zaznaczył również, że fakt, iż wnioskodawczyni nabyła nakłady inwestycyjne od W. K., który z kolei nabył je aktem notarialnym z dnia [...] lutego 1997 r. od [...] Przedsiębiorstwa [...], oznacza jedynie, że A. T. posiada jedynie interes faktyczny, a nie interes prawny. Interes prawny nie wynika bowiem z faktycznego korzystania z części nieruchomości, z kolei interes faktyczny nie jest objęty dyspozycją art. 28 k.p.a. Oznacza to, w ocenie Ministra, że A. T. nie posiada legitymacji prawnej w rozumieniu art. 28 k.p.a. do wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2003 r. W związku z tym Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. A. T. wniosła o ponowne rozpatrzenie jej sprawy. Minister Infrastruktury ponownie rozpoznając sprawę wyjaśnił, że z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej może wystąpić jedynie osoba posiadająca interes prawny, co wynika z treści art. 157 § 2 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. Organ podkreślił, iż w dacie 5 grudnia 1990 r. uwłaszczona nieruchomość była własnością Skarbu Państwa, zaś A. T. nie przysługiwały do niej żadne prawa rzeczowe. Także fakt nabycia czy też poniesienia przez stronę nakładów inwestycyjnych, nie dawał wnioskodawczyni przymiotu strony w postępowaniu uwłaszczeniowym. Organ zauważył również, że decyzja uwłaszczeniowa nie rozstrzyga kwestii rozliczeń nakładów inwestycyjnych pomiędzy osobami zainteresowanymi, a roszczenia w tym zakresie mogą być dochodzone tylko w postępowaniu cywilnoprawnym. Uwzględniając powyższe Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2008 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. Powyższa decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2008 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez A. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wniosła o jej uchylenie, jak również uchylenie poprzedzającej decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. Wydanym decyzjom skarżąca zarzuciła naruszenie art. 28 k.p.a. i art. 157 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że w postępowaniu uwłaszczeniowym bez własnej winy nie brała udziału jako strona. W jej ocenie legitymację do udziału w postępowaniu uwłaszczeniowym daje jej to, iż jest właścicielką budynków położonych przy ul. [...] w K. Prawo własności budynków strona nabyła od W. K. na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej w dniu [...] czerwca 2005 r. Skarżąca zaznaczyła, że budynki zostały wybudowane ze środków własnych przez Przedsiębiorstwo [...] w latach siedemdziesiątych. A. T. podkreśliła również, że nie została powiadomiona o toczącym się postępowaniu uwłaszczeniowym, i nie brała w nim udziału ponieważ P. wprowadziły w błąd Wojewodę [...] wskazując, iż to przedsiębiorstwu a nie jej przysługuje prawo własności do budynków. W ocenie skarżącej, niezależnie od powyższego, fakt przysługiwania jej roszczeń cywilnoprawnych daje jej prawo do udziału w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w treści zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stroną postępowania prowadzonego w trybie 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) może być w zasadzie tylko państwowa osoba prawna legitymująca się w dniu wejścia w życie ustawy z 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości prawem zarządu do gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub gminy. Może być również stroną takiego postępowania podmiot, który wykazuje, że to jemu, a nie osobie prawnej, która domagała się uwłaszczenia, przysługuje prawo do gruntu, bądź osoba, która podważa uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa lub gminy do gruntu obciążonego prawem zarządu, a także osoba legitymująca się prawem rzeczowym do części nieruchomości podlegającej uwłaszczeniu. Rację należy przyznać organowi orzekającemu, że skarżąca nie wykazała tytułu prawnego do mienia będącego przedmiotem uwłaszczenia, a konkretnie do nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]. Decyzja uwłaszczeniowa Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. odnosi się do stanu prawnego istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. Nieruchomość położona w K. przy [...], której dotyczy niniejsze postępowanie, w dacie 5 grudnia 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa, a zatem wnioskująca nie posiadała ani nie posiada tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości będącej przedmiotem tego postępowania. Skarżąca dokumentując swój interes prawny do udziału w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2003 r. wskazuje na akt notarialny zawarty w dniu w dniu [...] lutego 1997 r. przed notariuszem B. M. w K. nr Rep. [...], mocą którego J. K. nabył od [...] Przedsiębiorstwa [...] w K. nakłady poniesione na budynki opisane w § 1 aktu notarialnego, a należące jako środek trwały do przedsiębiorstwa oraz na umowę z dnia [...] czerwca 2005 r., mocą której J. K. przeniósł na skarżącą wierzytelności w postaci nakładów inwestycyjnych polegających na wzniesieniu budynków opisanych we wspomnianym. Nakłady inwestycyjne poczynione zostały na gruncie objętym decyzją uwłaszczeniową, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca. Prawidłowo organ wskazał, że nakłady inwestycyjne nie są źródłem interesu prawnego, co oznacza, że zainteresowana nie posiada interesu prawnego w sprawie, lecz interes faktyczny. Roszczenia z tytułu nakładów inwestycyjnych mogą być dochodzone tylko w postępowaniu cywilnoprawnym. Mając powyższe na uwadze, należy zgodzić się z poglądem organu, że skarżąca A. T., nie mając tytułu prawnego do uwłaszczonej nieruchomości nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r., a zatem nie mogła skutecznie żądać wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Stosownie bowiem do art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Dopiero ustalenie, że wnioskodawca ma uprawnienie do żądania stwierdzenia nieważności decyzji, czyni zasadnym badanie przez organ nadzorczy istnienie przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji określonych w art. 156 § 1 k.p.a. W tej sytuacji Minister Infrastruktury prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] wydanej w przedmiocie uwłaszczenia przedsiębiorstwa państwowego P. nieruchomością położoną w K. przy u. [...]. Skoro zatem zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.