I SA/Wa 625/04
WyrokWSA w Warszawie2005-06-07
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Ewa Dzbeńska, Jerzy Siegień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie ustanowienia prawa własności czasowej do nieruchomości na podstawie dekretu z 1945 r.?Ratio decidendi
Brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które uzasadniałoby zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie ustanowienia prawa własności czasowej do nieruchomości na podstawie dekretu z 1945 r. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przewiduje inne mechanizmy ochrony ładu urbanistycznego w przypadku braku planu, takie jak decyzja o warunkach zabudowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. o zawieszeniu postępowania w sprawie ustanowienia prawa własności czasowej do nieruchomości. Zawieszenie uzasadniono koniecznością uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż poprzedni plan utracił moc. Skarżąca kwestionowała zasadność zawieszenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta W., stwierdzając jednocześnie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska Asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant referendarz sądowy Przemysław Żmich po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi S. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.
I SA/Wa 625/04
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2004 r. o zawieszeniu postępowania o ustanowienie prawa własności czasowej do nieruchomości przy ul. [...] w W. do czasu uchwalenia przez Radę W. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego obszaru.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że postanowieniem nr [...] wydanym [...] lutego 2004 r. Prezydent W. orzekł na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa o zawieszeniu postępowania w sprawie z wniosku dawnych właścicieli hipotecznych gruntu położonego przy ul. [...] w W., o ustanowienie prawa własności czasowej do tej nieruchomości do czasu uchwalenia przez Radę W. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego obszaru.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podkreślił, że nieruchomość położona przy ul. [...], objęta jest działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Dawni właściciele hipoteczni – M. i E. F. w dniu 24 czerwca 1949 r. złożyli wniosek o przyznanie im prawa własności czasowej w terminie przewidzianym w dekrecie. Obecnie prawa i roszczenia o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania gruntu przysługują S. F. Przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie objętym miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego m.st. Warszawy zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady W. z dnia 28 września 1992 r. Plan ten z dniem 31 grudnia 2003 r. utracił swą moc, co wynika z art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717).
Zdaniem organu, podstawą rozstrzygnięcia wniosku z art. 7 dekretu jest obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego. Uchwalenie przez Radę W. planu zagospodarowania przestrzennego przedmiotowego terenu, stanowi zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 kpa.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła S. F.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając zażalenie wskazało, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa i zasadne, gdyż organ administracji publicznej właściwy do rozpatrzenia wniosku znalazł się w sytuacji, w której nie może wykonać zalecenia art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy nakazującego ustalenie, czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem tego gruntu w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego. W myśl przepisu art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, plany zagospodarowania przestrzennego obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy (11 lipca 2003 r.) uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995 r. zachowały moc tylko do 31 grudnia 2003 r. Plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu nieruchomości uchwalono w 1992 r., wobec czego przestał on obowiązywać z upływem terminu wskazanego w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. Uchwalenie planu przez inny organ administracji publicznej – Radę W. stanowi zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zdaniem organu drugiej instancji brak jest możliwości rozpoznania wniosku dekretowego.
Na powyższe postanowienie skargę w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła S. F.
W skardze przedstawiła czynności podejmowane przez organ administracji po złożeniu wniosku o przyznanie własności czasowej i podniosła niezasadność postanowienia o zawieszenie postępowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację podniesioną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej ppsa) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, co sprowadza się do zbadania, czy organy w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując tej oceny Sąd – zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ppsa nie jest związany zarzutami i wnioskami zawartymi w skardze. W niniejszej sprawie jako podstawę zawieszenia postępowania w przedmiocie wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) organy wskazały przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu organ ma obowiązek zawiesić prowadzone postępowanie administracyjne, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego. Chodzi mianowicie o takie sytuacje, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego wydanie decyzji nie byłoby możliwe.
Wniosek skarżących o ustanowienie prawa własności czasowej oparty jest o przepis art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.). Celem dekretu było m.in. ułatwienie odbudowy stolicy z zachowaniem ładu urbanistycznego oraz ułatwienie przedwojennym właścicielom uzyskania prawa do gruntu, ale również z zachowaniem wymogów urbanistycznych. Służyć temu miała m.in. regulacja zawarta w art. 7 ust. 2 dekretu, w którym ustawodawca określił, że korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela musi być zgodne z przeznaczeniem gruntu w planie zabudowy. Ustawodawca nie przewidywał bowiem sytuacji, że na terenie W. (czy też części miasta) nie będzie planu zagospodarowania przestrzennego.
Bezsporne jest, że na datę wydania zaskarżonej decyzji, a także na datę wydania decyzji przez organ pierwszej instancji na terenie, na którym położona jest sporna nieruchomość nie było (i nie ma do chwili obecnej) planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż poprzedni plan, zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Miasta W. z dnia [...] września 1992 r. utracił moc na podstawie przepisu art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717).
Obecnie na terenie gminy nie toczą się żadne procedury planistyczne, a przedmiotowa nieruchomość objęta jest uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1998 r., nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ul. [...]. Plan ten został doprowadzony do etapu projektu przed uzgodnieniami.
Podkreślić jednakże należy, że jak wynika z treści ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym sporządzanie planu nie jest obowiązkowe. Ustawodawca przewidział w powołanej ustawie odpowiednie procedury chroniące ład urbanistyczny, np. art. 4 ust. 2 wyżej powołanej ustawy stanowi, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy i terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z kolei art. 3 ust. 1 ustawy odwołuje się do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Skoro na terenie objętym przedmiotowym wnioskiem nie ma planu zagospodarowania przestrzennego, to z przyczyn wyżej omówionych nie zachodzą przesłanki określone w art. 97 § 1 pkt 4 kpa do zawieszenia postępowania administracyjnego.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, w związku z art. 152 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło