I SA/Wa 625/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-04-27

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca oszczędności w wysokości 10.000 zł może zostać uznana za osobę znajdującą się w ciężkich warunkach materialnych uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna posiadająca oszczędności w wysokości 10.000 zł nie może zostać uznana za osobę znajdującą się w ciężkich warunkach materialnych uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Prawo pomocy jest skierowane do osób, które nie są w stanie ponieść kosztów postępowania, a posiadanie znaczących oszczędności wyklucza taką sytuację.
Stan faktyczny
C. C. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. dotyczącą zwrotu kwoty bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego. Do skargi dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący wykazał dochody rodziny z emerytur w łącznej kwocie [...] zł netto, posiadanie domu do remontu, działki, a także oszczędności w wysokości [...] zł. Wskazał również na koszty utrzymania i leczenia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania C. C. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi C. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu kwoty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego postanawia: odmówić przyznania C. C. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. C. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] stycznia 2011 r., nr [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] zobowiązującą m. in. skarżącego do zapłaty w terminie 14 dni od daty, gdy decyzja stanie się ostateczna [...] zł tytułem zwrotu kwoty równej udzielonej na mocy decyzji tego samego organu administracji nr [...] z [...] października 2007 r. i prostującego ją postanowienia nr [...] z [...] grudnia 2007 r. bonifikaty po jej waloryzacji, od opłaty wniesionej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości położonej w W., przy ul. [...], stanowiącego działkę nr ew. [...] z obrębu [...] liczącą [...] m2 w prawo jego własności. Do wniosku skarżący załączył złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu C. C. wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Źródłem dochodu rodziny są emerytury wnioskodawcy –[...] zł ([...] zł netto) oraz emerytura jego żony w wysokości [...] zł ([...] zł netto), co łącznie stanowi kwotę [...] zł ([...] zł netto). Ponadto wnioskodawca ujawnił, że posiada majątek w postaci domu o powierzchni [...] m2 (powierzchnia całkowita wraz z gospodarczą), którego część mieszkalna wynosi [...] m2, oraz działkę o powierzchni [...] m2 na której posadowiony jest dom teściowej. Skarżący zaznaczył, że jego dom przeznaczony jest do całkowitego remontu, którego koszty oszacował na kwotę [...] zł (por. pismo z dnia 16 kwietnia 2011 r. k – 13). W piśmie tym wskazał również, że miesięczne koszty utrzymania jego i żony to kwota około [...] zł (k-12). Skarżący wyjaśnił, że swoje koszty bytowe określił jako średnie na przestrzeni roku, do kosztów tych wliczył m. in. koszty bieżące utrzymania domu –[...] zł, koszty stałe ubezpieczenia domu i na życie – [...] zł, koszty stałe badań specjalistycznych, leków i wizyt lekarskich –[...] zł, koszty eksploatacji samochodu – paliwo, ubezpieczenie, przeglądu – [...] zł, dieta w chorobie jego żony i dieta skarżącego – [...] zł, oraz koszty odzieży, środków czystości i higieny –[...] zł. C. C. ujawnił, że posiada oszczędności w wysokości [...] zł. Ponadto wyjaśnił, że on i żona cierpią na różne choroby, żona posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 powołanej ustawy). W niniejszej sprawie uznać należało, że sytuacja majątkowa C. C. nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie z uwagi na ujawnione oszczędności. Zaznaczyć należy, że prawo pomocy skierowane jest w pierwszej kolejności do osób, które znajdują się w ciężkich warunkach materialnych co powoduje, że brakuje im środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów sądowych lub kosztów związanych z ustanowieniem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Nie można zatem uznać, że ze wsparcia Państwa powinna korzystać również osoba, która ujawniła, iż posiada oszczędności w wysokości [...] złotych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że z kwoty tej – nawet przy uwzględnieniu wykazanych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem i oszacowanymi kosztami remontu domu - może opłacić koszty sądowe i koszty ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy pragnie również zaznaczyć, że wyrażając powyższe stanowisko wziął pod uwagę relację kosztów remontu domu do zgromadzonych na koncie oszczędności (całkowite koszty remontu zasadniczo są wyższe od kosztów oszczędności) jednak zauważyć należy, że tylko niektóre koszty remontu zostały przez skarżącego określone jako bardzo pilne. Są to – dostosowanie łazienki i toalety do potrzeb osoby niepełnosprawnej ([...] zł) oraz dostosowane schodów do potrzeb osoby niepełnosprawnej – [...] zł, jak również remonty, które są w trakcie realizacji – remont kominów - [...] zł oraz remont instalacji grzewczej ciepłej wody - [...] zł. Nie zmienia to jednak faktu, iż po odliczeniu już realizowanych napraw jak również napraw realizowanych w najbliższej przyszłości określanych jako bardzo pilne do dyspozycji skarżącego pozostaje jeszcze znaczna kwota oszczędności i w takiej sytuacji wnoszący skargę do sądu powinien liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów rozpoznania skargi. Na marginesie wspomnieć należy, że na obecnym etapie postępowania same koszty sądowe sprowadzają się do opłacenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł oraz innych kosztów np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) z wszystkich tych kosztów wpis od skargi jest opłatą najwyższą. Ponadto zaznaczyć należy, że ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika nie jest na obecnym etapie postępowania obowiązkowe. Tzw. przymus adwokacki powstaje dopiero przy sporządzeniu skargi kasacyjnej, a zatem po wyroku wydanym w sprawie przez sąd pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówiono przyznania prawa pomocy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło