I SA/Wa 626/11

Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi C. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu kwoty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego postanawia: odmówić przyznania C. C. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. C. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] stycznia 2011 r., nr [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] listopada 2010 r., nr [...] zobowiązującą m. in. skarżącego do zapłaty w terminie 14 dni od daty, gdy decyzja stanie się ostateczna [...] zł tytułem zwrotu kwoty równej udzielonej na mocy decyzji tego samego organu administracji z [...] października 2007 r. nr [...] i prostującego ją postanowienia z [...] grudnia 2007 r. nr [...] bonifikaty po jej waloryzacji, od opłaty wniesionej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości położonej w [...], przy ul. [....] [...], stanowiącego działkę nr ew. [...] z obrębu [...] liczącą [...] m2 w prawo jego własności. W następstwie wniesionej skargi C. C. skierował do Sądu wniosek o przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, który zarządzeniem referendarza sądowego z 13 czerwca 2011 r. pozostawiono bez rozpoznania. Zarządzeniem z 1 grudnia 2011 r. skarżącego wezwano do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 1190 zł. W następstwie powyższego wezwania pismem z 14 grudnia 2011 r., (k- 83) skarżący skierował do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy, uzupełniony następnie poprzez nadesłanie wypełnionego urzędowego formularza. W pierwszym dokumencie skarżący wyjaśnił, że wnosi o "obniżenie" opłaty wpisu sądowego, gdyż ustalona kwota w wysokości 1190 zł jest dla jego rodziny kwotą znaczącą w ogólnej sytuacji bytowej i w jakimś sensie zaporową. C. C. dodał również, że po wydaniu zaskarżonej decyzji zmuszony był do natychmiastowej wpłaty kwoty [...] zł wynikającej z opłaty za zmianę własności zwanej bonifikatą pod rygorem wszczęcia postępowania sądowego. Prezydent [...] jak również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie poinformowały go, że zwrot bonifikaty jest natychmiastowy po decyzji SKO, co spowodowało naliczenie odsetek w kwocie [...] zł. Ponadto w kolejnym piśmie z dnia 31 grudnia 2011 r., skarżący wyjaśnił, że jego nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy różni się od składanego poprzednio tym, że zasadniczo wzrosły koszty utrzymania gospodarstwa domowego, koszty zakupu leków, wizyt lekarskich, diety itd. różnica wynosi w tym względzie co najmniej [....] tys. zł. Poinformował również, że generalny remont domu musi wykonać od remontu dachu i modernizacji ocieplenia poddasza, na która przyznawane są dofinansowania, które jednak z uwagi na ogólną sytuację gospodarczą są znacznie ograniczane. Wspomniał również, że dom będzie przeznaczony dla córki i trojga wnucząt. W formularzu urzędowego wniosku o przyznanie prawa pomocy C. C. zaznaczył, że domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu tym C. C. wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Źródłem dochodu małżonków są emerytury skarżącego – [...] zł ([...] zł netto) oraz emerytura jego żony w wysokości [...] zł ([...] zł netto), co łącznie stanowi kwotę [...] zł ([...] zł netto). Ponadto wnioskodawca ujawnił, że posiada majątek w postaci domu o powierzchni [...] m2 (powierzchnia całkowita wraz z gospodarczą), którego część mieszkalna wynosi [...] m2, oraz działkę o powierzchni [...] m2 na której posadowiony jest dom teściowej. Skarżący zaznaczył, że dom w którym zamieszkuje przeznaczony jest do całkowitego remontu. Wymaga remontu kominów, dachu, zdjęcie eternitu itd. Koszty remontu oszacował na kwotę około [...] złotych. Część czynności remontowych już wykonał, pozostałe mają być wykonane w nieokreślonej przyszłości. Ponadto w dołączonej do wniosku kopii pisma z 16 kwietnia 2011 r., wyliczył, że ponosi następujące koszty: - koszty bieżące utrzymania domu miesięcznie w wysokości [...] zł, - koszty stałe ubezpieczenia domu i na życie w wysokości [...] zł, - koszty stałe leków, badań specjalistycznych i wizyt lekarskich w wysokości [...] zł, - koszty wizyt w przychodniach specjalistycznych w wysokości [...] zł, - koszty związane ze stosowaniem szczególnej diety jego i żony w wysokości [...] zł, - koszty odzieży, środków czystości i higieny w wysokości [...] zł. Łącznie skarżący wyliczył, że jego wydatki z tego tytułu wynoszą miesięcznie [...] zł. Dodał również, że wszystkie koszty bytowe traktuje jako średnie na przestrzeni roku. Jeśli zatem ceny żywności, paliw, leków będą drastycznie wzrastały również wyliczone koszty utrzymania będą większe. Ponadto skarżący wyjaśnił, że według jego wyliczeń wydatki na remont domu zamykają się w kwocie około [...] złotych. Rozpoznając po raz kolejny wniosek C. C. o przyznanie prawa pomocy na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 powołanej ustawy). Dokonując oceny sytuacji majątkowej skarżącego w powyższym zakresie stwierdzić należało, że nie wykazał on, aby sytuacja ta uzasadniała przyznanie mu prawa pomocy. Po raz kolejny zauważyć należy, że prawo pomocy z założenia skierowane jest w pierwszej kolejności do tych osób, które znajdują się w obiektywnie trudnych warunkach materialnych, co pociąga za sobą brak środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów sądowych lub kosztów związanych z ustanowieniem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie referendarza sądowego nie można uznać, że C. C. nie jest w stanie opłacić samodzielnie kosztów sądowych (w tym kosztów wpisu od skargi) jak również kosztów ustanowienia w sprawie do reprezentowania jego interesów profesjonalnego pełnomocnika z uwagi na ujawnione oszczędności. Mimo, iż jak zauważył skarżący koszty bieżące jego utrzymania wzrosły w porównaniu z wcześniej ujawnioną sytuacja majątkową, to jednak nadal on i żona uzyskują regularne świadczenia emerytalne w wysokości netto ok. [...] zł miesięcznie. Faktem jest, że w zestawieniu z kosztami tzw. bieżących wydatków wyliczonych w dołączonej do wniosku kopii pisma z dnia 16 kwietnia 2011 r., czyli z kwotą około [...] zł kwota wydatków przekracza kwotę dochodu, jednak jak podkreślił sam skarżący wyliczone w tym piśmie koszty bytowe traktuje on jako średnie na przestrzeni roku. Niezależnie od powyższego skarżący w dacie rozpoznania wniosku ujawnił, że posiada oszczędności pieniężne zgromadzone w wysokości [...] zł. Przy tak ujawnionych oszczędnościach nie można uznać, że C. C. nie posiada środków na opłacenie bez pomocy Państwa kosztów sądowych i kosztów pełnomocnika. Przy ocenie sytuacji majątkowej skarżącego referendarz sądowy wziął pod uwagę fakt, iż C. C. nosi się z zamiarem kompleksowego remontu domu, a wydatki z tym związane przy szacunkowym wyliczeniu kosztów remontu przekraczają nawet zgromadzone oszczędności, jednak nie zmienia to faktu, że jak wnika z wyjaśnień ubiegającego się o pomoc remont przeprowadzany jest stopniowo, i na dzień rozpoznania wniosku nie pochłonął ujawnionych oszczędności w wysokości [...] zł. W sytuacji, gdy podmiot decyduje się na wniesienie skargi do Sądu musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów rozpoznania skargi, nawet przy założeniu, że koszty te będą miały pierwszeństwo przed innymi wydatkami. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówiono przyznania prawa pomocy.