I SA/Wa 627/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...], przyznającej zasiłek celowy w kwocie [...] zł ([...]) na miesiąc styczeń z przeznaczeniem na zakup piecyka gazowego – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w oparciu o przeprowadzoną w dniu 4 stycznia 2008 r. aktualizację wywiadu środowiskowego Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. przyznał J. S. zasiłek celowy w wysokości [...] zł. na zakup piecyka gazowego na miesiąc styczeń. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wysokość zasiłku celowego uzależniona jest od aktualnej sytuacji życiowej i materialnej osoby ubiegającej się o pomoc, zasadności zgłoszonej potrzeby, a także od wysokości posiadanych środków i możliwości Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Ponadto organ I instancji podniósł, że skarżąca posiadając tytuł prawny do budynku o powierzchni zabudowy [...] m. kw. i działki przy ul. [...] nr [...], ma możliwość wykorzystania tego faktu w celu poprawienia swojej sytuacji mieszkaniowej i bytowej. Wyjaśnił, że w okresie styczeń - luty według projektu budżetu, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w S. dysponuje kwotą 10 000 zł miesięcznie na zasiłki celowe fakultatywne. Organ wskazał, że przewiduje, iż około 60 rodzin będzie ubiegała się o pomoc w styczniu i w lutym, co średnio na rodzinę wynosi około 166 zł. (w tym na zakup węgla dla osób, które ogrzewają się tym opałem). Organ uznał za niezbędna potrzebę bytową zakup piecyka gazowego, przez skarżącą, który według informacji dystrybutorów takich wyrobów - dobrej jakości piecyk można zakupić od 300 do 400 zł. Organ podniósł, że jest to ponowny koszt Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej na ten sam produkt, dlatego zobowiązał skarżącą do okazania faktury za zakupiony piecyk, celem zbadania, czy nie zachodzi sytuacja marnowania środków przeznaczonych na konkretny cel. Od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...], J. S. wniosła w dniu 1 lutego 2008 r., odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. J. S. podniosła, iż w związku z przyznaniem zasiłku celowego na zakup piecyka gazowego w połowie stycznia nie udało się jej kupić najlepszego włoskiego piecyka, tylko tańszy produkcji chińskiej - a fakt powyższy w ocenie odwołującej jest celowym działaniem kierownika MOPS w S., gdyż piecyki produkcji chińskiej nie posiadają katalizatora spalin i w związku z tym stwarzają bezpośrednie zagrożenie życia Pani J. S. Skarżąca podkreśla, iż ma pół domu o powierzchni [...] m2, a nie jak twierdzi Kierownik MOPS cały dom, oraz opisała wydatki poniesione na zakup gazu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji w uzasadnieniu wyroku podkreślił, że J. S. oprócz świadczeń stałych w postaci zasiłku pielęgnacyjnego oraz zasiłku stałego na miesiąc styczeń 2008 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w S. przyznał zasiłki celowe: [...] zł. na gaz i leki, [...] zł. na zakup piecyka gazowego i [...] zł. na zakup artykułów żywnościowych. Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja o przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Tym samym spełnienie kryteriów przez ubiegającego się o zasiłek celowy nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w wysokości określonej przez niego. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć ma względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osoby będących w trudnej sytuacji materialnej. Podniósł, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia z pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym potrzeby osób korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Organ odwoławczy podkreślił, że na terenie działania Ośrodka Pomocy Społecznej w S. mieszka wiele osób, w tym również całych rodzin, które z uwagi na swoją sytuację materialną kwalifikują się do tej formy pomocy. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają charakter subsydiarny, czyli uzupełniający własne środki, możliwości i uprawnienia osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Nie oznacza to zatem, że pomoc społeczna winna pokrywać wszystkie potrzeby osób i rodzin wnioskujących o udzielenie takiej pomocy. Możliwość zaspokojenia tych potrzeb jest zdeterminowana posiadanymi przez gminę środkami pieniężnymi. Nie może ona bowiem dać więcej, niż posiada. W ocenie Organu odwoławczego przyznanie zasiłku celowego na zakup piecyka gazowego w miesiącu styczniu nie miało na celu stworzenia sytuacji zagrożenia życia odwołującej. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2008 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. S. W skardze podniosła, że oprócz zasiłku celowego na zakup piecyka gazowego powinna otrzymać zasiłek celowy na transport piecyka gazowego oraz minimum 6 butli gazowych miesięcznie. Skarżąca opisała swoją sytuację zdrowotną oraz warunki mieszkaniowe. Wskazała że sytuacja, w której się znajduje bezpośrednio zagraża jej życiu i zdrowiu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wnosiło o jej oddalenie jako bezzasadnej. Jednocześnie podtrzymało w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. W pierwszej kolejności wskazać należy na dyspozycję art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), zgodnie, z którą zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. W szczególności zasiłek celowy może być przyznany na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Decyzja podejmowana przez organ administracji w przedmiocie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Nie znaczy to jednak, że organ administracji może podejmować decyzję w sposób całkowicie dowolny, jest bowiem związany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 § 1 k.p.a., jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej. W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. prawidłowo wykazało, że zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta, jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowym, nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Zasiłek celowy można przyznać wyłącznie na zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowej. Organ prawidłowo uznał, że zakup piecyka gazowego stanowi niezbędną potrzebę życiową skarżącej i przyznał zasiłek na ten cel, po zasięgnięciu informacji, w jakiej wysokości kształtują się ceny piecyków gazowych. Przyznanie zasiłku celowego na zakup piecyka gazowego, jest zgodne z wnioskiem skarżącej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb. Organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Stosownie do art.106 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Decyzja ta powinna odpowiadać wymogom określonym w art. 107 kpa. W przypadku wydawania decyzji w ramach uznania administracyjnego, do których należy zaliczyć decyzję wydaną w niniejszej sprawie, organy administracji publicznej mają obowiązek szczególnej dbałości o prawidłowe i wyczerpujące uzasadnienie rozstrzygnięcia. Stosownie do art.3 ust.3 i 4 ustawy o pomocy społecznej - " Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej". W ocenie Sądu w niniejszej sprawie oba organy przy wydaniu decyzji dotyczącej J. S. wskazane wyżej kryteria uwzględniły. Kwestionowana przez skarżącą decyzja nie przekracza granic uznania administracyjnego. Skarżąca od wielu lat korzysta ze wsparcia z pomocy społecznej. Jej sytuacja materialna i życiowa jest znana pracownikom opieki społecznej, dane te są zgodnie z obowiązującymi przepisami aktualizowane, skarżącej udzielana jest wszechstronna pomoc. Organy należycie uzasadniły swoje stanowisko, wobec czego brak jest podstaw do uznania, że przekroczone zostały granice uznania administracyjnego. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.