I SA/Wa 63/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie asesor WSA Joanna Skiba (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia akt postępowania administracyjnego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] października 2006 roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własne postanowienie nr [...] z dnia [...] października 2006 roku, którym na zasadzie art. 74 § 2 k.p.a. odmówiono udostępnienia [...] Spółka z o.o. w W. akt sprawy prowadzonej przez Kolegium pod nr [...], dotyczącej nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. (dawna nazwa [...] rejon [...], rej. hip. [...] nast. [...]),. W uzasadnieniu organu podano , że Spółka z o.o. [...]z siedzibą w W. jest dzierżawcą nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], zabudowanej budynkiem biurowym. Spółka jest zainteresowana wykupieniem tej nieruchomości, ale prace nad przygotowaniem umowy wstrzymano, ponieważ przed Kolegium wszczęto postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu, którego część znajduje się na terenie nieruchomości dzierżawionej przez Spółkę [...]. Spółka chciałaby ustalić na jakim etapie znajduje się postępowanie w tej sprawie i jakie przewiduje się jego zakończenie. Do tego celu niezbędne jest zapoznanie się z aktami sprawy. Postanowieniem z [...] października 2006 r. w sprawie nr [...] podjętym na podstawie art. 74 § 2 kpa odmówiono uwzględnienia wniosku. W uzasadnieniu stwierdzono, że akta mogą być udostępnione wyłącznie stronie postępowania. Dzierżawca nieruchomości nie jest stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa, dotyczącego następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości i dlatego wniosek w tym przedmiocie nie podlegał uwzględnieniu. W wyniku rozpoznania wniosku złożonego przez Spółkę z.o.o. [...] z siedzibą w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.. podkreśliło , że postępowania prowadzone na podstawie przepisów dekretu rządzą się innymi zasadami niż postępowania o zwrot nieruchomości wywłaszczonych. Z charakteru stosunku dzierżawy oraz jego funkcji a także innych regulacji prawnych zawartych w k.c. odnoszących się do niego wynika, że nie można uznać wywodów wniosku złożonego w trybie art. 127 § 3 kpa za wystarczających do udziału spółki [...] w postępowaniu nadzorczym o stwierdzenie nieważności orzeczenia PRN odmawiającej dawnym właścicielom prawa do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...], niż wyrażona w postanowieniu nr [...] z [...] października 2006 roku. Organ administracji uznał, że w postępowaniu nadzorczym dzierżawca gruntu nie ma legitymacji strony co skutkuje tym, że organ prowadzący to postępowanie nie ma wynikającego z art. 73 § 1 kpa obowiązku udostępnienia mu akt. Wobec powyższych ustaleń nie uwzględniono żądania i utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie nr [...]. Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie wniosła [...] spółka z.o.o. z siedzibą w W. zarzucając naruszenie art. 28 i 73 § 1 kpa przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, na skutek czego skarżącemu odmówiono wglądu w akta postępowania administracyjnego, oraz przez pominięcie faktu, że skarżący ponosił pełne koszty budowanych 6 lokali na wynajem w budynku z 12 lokalami na wynajem. W konkluzji skargi wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] października 2006 r. ([...]) a nadto na podstawie art. 146 § 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniesiono o uznanie uprawnienia skarżącego do wglądu w akta, a tym samym dopuszczenie skarżącego w charakterze strony do postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] [...] dawnego rejonu [...], rej. Hip. [...], nast. [...] prowadzonej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. pod numerem [...]. W uzasadnieniu skargi podano, że prowadzone przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym postępowanie wpływa na przysługujące spółce prawa objęte umową dzierżawy spornego terenu. Podniesiono że Spółka [...] dokonała znacznych nakładów na sporną nieruchomość obejmujących m. in. wybudowanie na niej budynku biurowego. Poza tym z orzecznictwa NSA wynika, że w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości ma interes prawny dzierżawca, gdyż zgodnie z art. 138 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, umowa dzierżawy wygasa z upływem 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja o zwrocie wywłaszczone nieruchomości stała się ostateczna. Te okoliczności, zdaniem skarżącej, pozwalają uznać istnienie po jej stronie interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego, która uzasadnia prośbę o umożliwienie wglądu w akta sprawy, celem rozpoznania i oceny swojej sytuacji prawnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumenty podane w uzasadnieniu zaiskrzonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 73 § 1 kpa, w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Stroną zaś zgodnie z art. 28 kpa, jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak wynika z powyższych przepisów, przesłanką do skutecznego domagania wzglądu w akta danej sprawy jest wykazanie interesu prawnego lub obowiązku, którego dotyczy to postępowanie. Nie ulega wątpliwości, że stroną postępowania administracyjnego wg wskazanego przepisu jest wyłącznie ten podmiot, który legitymuje się własnym, rzeczywistym i poddającym się konkretyzacji interesem prawnym. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny tj. sytuacje, w której dany podmiot (osoba) jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego zadania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracyjny ( por. wyrok NSA z dnia 27 września 1999 roku sygn. akt IV S.A. 1285/98 ). Zatem o tym czy interes lub obowiązek mają charakter prawny czy tylko faktyczny przesądza treść przepisów prawa materialnego. Skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym podlegać będzie więc prawo dotychczasowych właścicieli gruntów [...] , nie zaś skarżącej spółki [...] sp. zoo w W. Zatem okoliczności, które zostały powołane w skardze, że stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] lipca 1961 roku o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] ma wpływ na sytuację prawną skarżącego, gdyż wstrzymuje kupno dzierżawionej działki, wchodzącej w skład dawnej nieruchomości [...] oraz roszczenia zwrot nakładów poniesionych na ten grunt - jest wyłącznie powołaniem się na interes faktyczny, nie określa zaś w żaden sposób interesu prawnego spółki. Należy również podkreślić, że powołane w skardze orzecznictwo NSA nie jest adekwatne do stanu prawnego w przedmiotowej sprawie, gdyż dotyczy on postępowania administracyjnego dotyczącego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, natomiast skutkiem samego stwierdzenia nieważności decyzji nacjonalizacyjnej nie jest odzyskanie nieruchomości przez jej poprzedniego właściciela, lecz wyeliminowanie z obrotu decyzji objętej ciężkimi wadami . Reasumując powyższe należało uznać, że organ zasadnie przyjął po stronie skarżącej spółki brak interesu prawnego i w konsekwencji odmówił jej prawa do zapoznania się z aktami postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z [...] lipca 1961 roku. Z tych wszystkich względów skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz, 1270 ze zm. )