I SA/Wa 630/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-15
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Mirosław Gdesz, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może wydać decyzję o nieodpłatnym i bezprzetargowym przyznaniu działki budowlanej na podstawie przepisów ustawy z 6 lipca 1972 r., która utraciła moc?Ratio decidendi
Wydanie decyzji administracyjnej o nieodpłatnym i bezprzetargowym przyznaniu działki budowlanej jest dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy istnieje obowiązująca norma prawna uprawniająca do takiego działania. W niniejszej sprawie ustawa z 6 lipca 1972 r. utraciła moc w 1985 r., a obecnie obowiązujące przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewidują takiej formy zbywania nieruchomości, wobec czego umorzenie postępowania było prawidłowe.Stan faktyczny
C. i W. S. złożyli wniosek do Prezydenta Miasta O. o nieodpłatne i bezprzetargowe przyznanie działki dla ich syna na podstawie ustawy z 1972 r. Prezydent Miasta O. umorzył postępowanie, wskazując, że ustawa ta utraciła moc, a obecne przepisy nie przewidują takiego przyznania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący złożyli skargę do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Mirosław Gdesz WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2010 r. sprawy ze skargi C. S. i W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [..] lutego 2010 r. nr [..] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [..] lutego 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. po rozpatrzeniu w dniu [..] lutego 2010 r. odwołania C. i W. S. od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] umarzającej postępowanie toczące się z wniosku C. i W. S. w przedmiocie nieodpłatnego i bezprzetargowego przyznania działki dla syna W. S. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Zaskarżona decyzja została wydania w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
C. i W. małżonkowie S. w dniu 22 kwietnia 2009 r. wnieśli do Prezydenta Miasta O. o nieodpłatne i bezprzetargowe przyznanie działki dla ich syna W. S., jako formy rekompensaty za nieruchomość położoną przy ul. [....], która przeszła na własność Skarbu Państwa w trybie ustawy z dnia 6 lipca 1972 o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach.
Prezydent Miasta O. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] umorzył postępowanie toczące się z wniosku C. i W. S. w przedmiocie nieodpłatnego i bezprzetargowego przyznania działki dla syna wymienionych W. S. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż C. S. i W. S. w części ½ oraz J. P.
i W. P. w ½ części byli współwłaścicielami gruntu o pow. [...] m2, położonego w O. przy ulicy [..]. Następnie na podstawie art. 5 ust 2 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz podziale nieruchomości w miastach i osiedlach ( Dz. U. nr 27, poz. 192) decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia [...] stycznia 1982 r., nr [...] wskazana wyżej nieruchomość stanowiąca współwłasność skarżących, położona w O. przy ul. [..], przeszła na własność Skarbu Państwa za odszkodowaniem w trybie wyżej powołanej ustawy. Zgodnie z art. 8 i 9 rzeczonej ustawy właściciele nieruchomości wchodzących w skład terenu budowlanego mieli prawo zachowania dla siebie
i dorosłych dzieci na własność wskazanej przez siebie jednej działki pod budownictwo jednorodzinne. Skarżący i dwoje ich pełnoletnich dzieci skorzystali z tego uprawnienia, co wynika z decyzji znajdujących się w aktach administracyjnych. Syn skarżących W. S. był wówczas niepełnoletni, wobec czego nie było możliwości na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. przyznania mu nieruchomości. Dalej organ zaakcentował, że ustawa z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach utraciła moc w dniu 1 sierpnia 1985 r. Organ przywołał w uzasadnieniu również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1008/07, w którym Sąd szczegółowo odniósł się do żądania skarżących i wskazał, że w obowiązującym stanie prawnym niedopuszczalnym jest wydanie decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie.
W odwołaniu od powyższej decyzji C. S. i W. S. zakwestionowali zasadność rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu odwołania skarżący zarzucili organowi niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz uchylanie się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., w wyniku rozpoznania odwołania, podtrzymało w całości stanowisko organu pierwszej instancji oraz wskazało, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym żaden przepis prawa materialnego nie daje jednostkom samorządu terytorialnego podstaw do nieodpłatnego
i bezprzetargowego przydzielania nieruchomości gruntowych w formie decyzji. Zgodnie z ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zbywanie nieruchomości gruntowych następuje w formie cywilno prawnej. Dlatego zdaniem organu żądania skarżących nie mogły być rozpoznane w formie decyzji administracyjnej, w związku z czym słusznie zostało wydane rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [..] lutego 2010 r. nr [..] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli C. i W. małżonkowie S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucając jej wydanie z naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 6 kpa, który określa ogólną zasadę praworządności w postępowaniu administracyjnym, organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że przepisy prawa (ustawy i wydane na podstawie ustaw i w celu ich wykonania przepisy wykonawcze) decydują o tym, kiedy organ administracji państwowej wydaje decyzję administracyjną o określonej treści. Wydawanie decyzji administracyjnej jest dopuszczalne wyłącznie wówczas, gdy w systemie prawnym jest obowiązująca norma prawna uprawniająca do działania w takiej formie.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że skarżący domagają się przyznania działki budowlanej dla syna W. S. za przejętą na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa i zagrodowego oraz
o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192).
Jak wynika z akt administracyjnych, decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia [...] stycznia 1982 r. nieruchomość stanowiąca współwłasność skarżących, położona w O. przy ul [...], przeszła na własność Skarbu Państwa za odszkodowaniem w trybie wyżej powołanej ustawy. Zgodnie z art. 8 i 9 tej ustawy właściciele nieruchomości wchodzących w skład terenu budowlanego mieli prawo zachowania dla siebie i dorosłych dzieci na własność wskazanej przez siebie jednej działki pod budownictwo jednorodzinne. Skarżący i dwoje ich pełnoletnich dzieci skorzystali z tego uprawnienia, co wynika z decyzji znajdujących się w aktach administracyjnych. Syn skarżących W. S. był wówczas niepełnoletni, wobec czego nie było możliwości na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. przyznania mu nieruchomości. Ustawa z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach utraciła moc w dniu 1 sierpnia 1985 r.
W obecnie obowiązującym stanie prawnym gospodarowanie nieruchomościami będącymi własnością Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego określa ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Przepisy tej ustawy nie przewidują nieodpłatnego zbywania tych nieruchomości na rzecz osób fizycznych w drodze decyzji administracyjnej. Ustawa określa co do zasady sposoby nabywania nieruchomości w drodze czynności cywilnoprawnych.
Jeżeli więc nie ma normy prawnej, która uprawniałaby organ do wydania decyzji w określonej sprawie, to jej wydanie oznaczałoby, że została wydana bez podstawy prawnej, a zatem obarczona byłaby wadą o jakiej stanowi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. [por. wyrok NSA z 10 czerwca 1983 r. I SA 217/83 (ONSA 1983, z. 1, poz. 41, wyrok NSA z 17 stycznia 2005 r. (OSK 1011/04), nie publ).
Zatem w tym stanie prawnym zarówno Prezydent Miasta O. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. prawidłowo uznały, iż niedopuszczalne jest zbycie nieruchomości na rzecz skarżących w formie decyzji administracyjnej. Wbrew stanowisku skarżących w przedmiotowej sprawie
w obowiązującym stanie prawnym niedopuszczalne jest merytoryczne rozpatrzenie ich wniosku w przedmiocie przyznania działki budowlanej dla syna W. S.
Sąd zauważa, że w rozpoznawanej sprawie organ winien był, zgodnie z art. 66 § 3 k.p.a., postanowieniem zwrócić podanie skarżącym, niemniej jednak podjęte
w sprawie rozstrzygnięcie umarzające postępowanie nie stanowi na tyle istotnego uchybienia, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy i skutkowało koniecznością wydania wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję.
Odnośnie do zarzutów skargi wskazujących, że sprawa była przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, podnieść należy, iż postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 7 listopada 2006 r. sygn. akt I SAB/Wa 147/06 skarga na bezczynność Prezydenta Miasta O. w sprawie nierozpoznania wniosku o przydział działki budowlanej, została odrzucona. Nadto wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1008/07 oddalono skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. w sprawie niedopuszczalności odwołania od pisma Prezydenta Miasta O. z dnia [...] stycznia 2007 r. i [...] marca 2007 r. o nr [...] dotyczącego wniosku o przyznanie działki budowlanej na terenie miasta dla syna W. S. Jednakże, zarówno przywołane postanowienie jak i wyrok nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze wszystkie wyżej omówione okoliczności uznać należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Dlatego z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło