I SA/Wa 630/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-04-27

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, jeśli jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie pomocy w tej części. Sąd ocenia sytuację materialną wnioskodawcy pod kątem możliwości poniesienia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, nawet jeśli koszty sądowe są już pokryte przez ustawowe zwolnienie.
Stan faktyczny
M. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania zasiłku celowego. Wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną, niewidomą, utrzymującą się ze świadczeń pomocy społecznej. Sąd ocenił jego sytuację materialną i postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, wskazując jednocześnie, że z mocy ustawy wnioskodawca jest zwolniony z kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie. M. Z. wnioskiem z dnia [...]kwietnia 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania są świadczenia otrzymywane z pomocy społecznej w tym zasiłek stały w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący zaznaczył, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, niewidomą oraz że nie posiada żadnego majątku, oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Sytuacja majątkowa skarżącego, który utrzymuje się jedynie ze świadczeń otrzymywanych z pomocy społecznej, jest trudna i nie jest on w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawca zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło