I SA/Wa 632/05

WyrokWSA w Warszawie2006-02-01

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Marta Laskowska, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, czy od daty wcześniejszej, jeśli opóźnienie w złożeniu wniosku wynikało z przyczyn niezawinionych przez wnioskodawcę (np. opóźnienia w wydaniu orzeczenia o niepełnosprawności)?
Ratio decidendi
Prawo do świadczeń rodzinnych, w tym zasiłku pielęgnacyjnego, ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, w tym orzeczeniem o niepełnosprawności. Okoliczność, że wnioskodawca nie złożył wniosku w terminie, od którego domaga się przyznania świadczenia, wyklucza możliwość przyznania zasiłku w tym okresie, bez względu na przyczyny zaniechania złożenia wniosku, gdyż przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie dopuszczają w tym zakresie żadnych odstępstw.
Stan faktyczny
Skarżąca D. G. wniosła o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego dla córki J. G. od maja 2004 r., jednak wniosek wraz z orzeczeniem o niepełnosprawności dziecka został złożony dopiero w sierpniu 2004 r. Organy administracji przyznały zasiłek od sierpnia 2004 r., uznając, że prawo do świadczenia ustala się od miesiąca złożenia wniosku z wymaganą dokumentacją. Skarżąca kwestionowała tę datę, wskazując, że opóźnienie w uzyskaniu orzeczenia o niepełnosprawności wynikało z błędów instytucji i wyroku sądu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska (spr.) asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r., Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania D. G., na podstawie art. 138 par.1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy W., działającego z upoważnienia Prezydenta W. Nr [...], z dnia [...] września 2004 r., przyznającą D. G. świadczenie w formie zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy. Po rozpatrzeniu wniosku z dnia 16 sierpnia 2004 r. organ orzekł o przyznaniu D. G. oświadczenie w formie zasiłku pielęgnacyjnego dla niepełnosprawnego dziecka – J. G., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od 01 sierpnia 2004 r. do 31 lipca 2005 r., wskazując jako podstawę prawną art.16 ust.1 i ust.2, art.20, art.24 ust.2 i ust.4, art.26 ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz.2255 z p. zm.), oraz § 7 ust.1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 05 marca 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz. U. Nr 45, poz.433). Od powyższej decyzji odwołanie złożyła D. G., kwestionując datę, od której został przyznany zasiłek pielęgnacyjny, bowiem jej zdaniem zasiłek winien być przyznany od dnia 01 maja 2004 r. Złożenie przez skarżącą wniosku dopiero w sierpniu 2004 r. nastąpiło z przyczyn nie leżących po stronie odwołującej, lecz po uzyskaniu wyroku, który zmienił decyzję o orzeczeniu stopnia niepełnosprawności i zaliczył J. G. do osób niepełnosprawnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po zapoznaniu się z aktami stwierdziło, że organ pierwszej instancji prawidłowo rozpatrzył sprawę. Wskazując jako podstawę art. 24 ust. 2 i ust.4 w/w ustawy uznał, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy do miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Taki wniosek zdaniem organu wpłynął 16 sierpnia 2004 r. wraz z dołączonym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. Jednocześnie wskazano, że rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 marca 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 45, poz.443) – na które powołał się organ – zostało zastąpione z dniem 01 października 2004 r. przez rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 213, poz.2162). Powyższa zmiana przepisów wykonawczych do ustawy o świadczeniach rodzinnych nie miała jednak znaczenia do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Na powyższą decyzję D. G. skargę wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zakwestionowała obydwie decyzje wydane w niniejszej sprawie, podnosząc, że wniosek o przyznanie świadczenia nie mógł być złożony wcześniej ponieważ orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane zostało po postępowaniu odwoławczym i prawomocnym wyroku wydanym przez sąd w dniu [...] czerwca 2004 r. Zdaniem skarżącej nie może ona odpowiadać za błąd popełniony przez instytucje i to nie może pozbawić ją należnego świadczenia, tym bardziej, że w aktach sprawy znajdowało się odwołanie od negatywnego orzeczenia o niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko i argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądowoadministracyjna aktów lub czynności organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Stosownie natomiast do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga złożona w przedmiotowej sprawie nie może zostać uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sytuację prawną skarżącej należy rozważyć na tle dokonanych ustaleń faktycznych. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku D. G. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego złożonego do Ośrodka Pomocy Społecznej W. w dniu 16 sierpnia 2004 r. Do wniosku dołączona została kserokopia orzeczenia o niepełnosprawności wydanego w dniu [...] sierpnia 2004 r. Jednocześnie tego samego dnia tj. 16 sierpnia 2004 r. wnioskodawczyni D. G. złożyła wniosek o przywrócenie terminu płatności od maja 2004 r. świadczeń rodzinnych i dodatków w związku z dostarczeniem orzeczenia o stopniu niepełnosprawności córki J. Zgodnie z treścią art. 16 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 228, poz.2255 ze zm.) zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji, zaś wg ust. 2, pkt 1 wskazanego artykułu zasiłek pielęgnacyjny przysługuje niepełnosprawnemu dziecku. W tym miejscu przywołać należy definicję ustawową wynikającą z treści art. 3 pkt 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, że dzieckiem niepełnosprawnym jest dziecko w wieku do ukończenia 16 roku życia, legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. W niniejszej sprawie orzeczenie o niepełnosprawności wydane zostało przez Wojewódzki Zespół Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. w dniu [...] sierpnia 2004 r. w związku z wykonaniem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego W., [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sygn. akt [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. Po uzyskaniu takiego orzeczenia dotyczącego córki J., D. G. złożyła wniosek do Ośrodka Pomocy Społecznej W. w dniu 16 sierpnia 2004 r. Po rozpatrzeniu wniosku organ orzekł o przyznaniu D. G. świadczenie w formie zasiłku pielęgnacyjnego dla niepełnosprawnego dziecka – J. G., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od 1 sierpnia 2004 r. do 31 lipca 2005 r W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca nie kwestionując zasadności przyznania przez organ zasiłku pielęgnacyjnego, kwestionuje datę, od której świadczenie zostało przyznane tj.1 sierpnia 2004 r. W rozpoznawanej sprawie koniecznym jest więc ustalenie prawidłowej wykładni przepisu art.24 ust.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. 228, poz.2255 ze zmianami). Zgodnie z treścią art.24 ust.2 w/w ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami , do końca okresu zasiłkowego. Ustawodawca szczegółowo określił postępowanie w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń rodzinnych. W art. 23 ust.3 cyt. ustawy wskazane zostały dane, które powinien zawierać wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych. Jednym z niezbędnych zaświadczeń a wymienionym w pkt 4, b) jest orzeczenie o niepełnosprawności. Wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego złożony został w sierpniu 2004 r. i pomimo, że niepełnosprawność datuje się marca 2002 r., to od miesiąca, w którym został złożony wniosek skarżącej należy rozpatrywać możliwość przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Nie zmienia tego, występująca w niniejszej sprawie sytuacja, że dopiero w związku z wykonaniem prawomocnego wyroku orzeczenie o niepełnosprawności wydane zostało przez Wojewódzki Zespół Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. w dniu [...] sierpnia 2004 r., gdyż zgodnie z art. 24 ust. 2 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczenie ustala się, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Okoliczność, że skarżąca nie złożyła wniosku w terminie, od którego domaga się przyznania świadczenia wyklucza możliwość przyznania zasiłku w tym okresie, bez względu na przyczyny zaniechania złożenia wniosku. Ustawodawca bowiem w sposób kategoryczny określił warunki, jakie należy spełniać aby otrzymać zasiłek pielęgnacyjny oraz termin, od którego ustala się prawo do świadczeń rodzinnych i nie dopuścił w tym zakresie żadnych odstępstw. Analiza akt postępowania administracyjnego i wydana w tej sprawie decyzja wskazuje, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej, jak również przepisy prawa materialnego. Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło