I SA/Wa 633/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska (spr.) WSA Bożena Marciniak Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2016 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako SKO/organ) decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. S. (dalej jako: skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z dnia 1 października 2013 r. skarżąca wystąpiła do Wójta Gminy [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad bratem A. D.. Po rozpatrzeniu wniosku Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] października 2013 r. odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdziło nieważność ww. decyzji własnej z dnia [...] lutego 2014 r. Ponownie rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. uchyliło decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2013 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Wójt Gminy [...] ponownie odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, wyjaśniając, że podstawą wydania decyzji odmownej był art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm., dalej jako: ustawa). Stanowi on, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Organ podał, że skarżąca ma przyznane prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego na brata od dnia 24 sierpnia 2013 r. i prawo to nadal jej przysługuje. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, przytaczając treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy. Organ odwoławczy ustalił, że skarżąca ma przyznane prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki na swoim bratem na podstawie następujących decyzji Wójta Gminy [...]: a) decyzji z dnia [...] września 2013 r., nr [...] (na okres od 24 sierpnia 2013 r. do 31 października 2013 r.), b) decyzji z dnia [...] października 2013 r., nr [...] (na okres od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r.), c) decyzji z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] (na okres od 1 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r.), d) decyzji z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] (na okres od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r.). W konsekwencji SKO stwierdziło, że zaistniała negatywna przesłanka określona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy, która uniemożliwiła przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A S., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj.: art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa poprzez błędne ustalenie, iż w niniejszej sprawie skarżącej nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad bratem A. D., podczas gdy w spełnia ona wszystkie przesłanki wymagane ustawą oraz nie zachodzą przesłanki negatywne uniemożliwiające uzyskanie wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca i jest niezgodna z obowiązującym prawem. Wskazała, że chcąc uzyskać korzystniejsze świadczenie pielęgnacyjne w tym samym dniu złożyła zarówno wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, jak i wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz, że w chwili składania wniosku spełniała wszystkie przesłanki konieczne do uzyskania tych świadczeń a przy tym nie istniała żadna okoliczność, która by ją wykluczała z kręgu osób, którym przysługuje ww świadczenie. Zdaniem skarżącej, to działanie organów spowodowało, że świadczenie pielęgnacyjne nie zostało jej przyznane, a nie brak spełnienia przesłanek ustawowych. Skarżąca zrzuciła, że postępowanie organu skutkowało tym, że przez lata otrzymywała niższe świadczenie, mimo że przysługiwało jej korzystniejsze rozwiązanie. W świetle podniesionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą w niej prawną. Dokonując pod takim kątem oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2016 r., którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2015 r. odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Materialnoprawną podstawę wydania powołanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (jw.). Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny. Natomiast istota sporu sprowadza się do tego, czy organ zasadnie odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zasady, w tym przesłanki pozytywne i negatywne, przyznawania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego określa art. 17 ust. 1-5 ustawy. Z jednej strony art. 17 ustawy wprowadza przesłanki pozytywne (art. 17 ust.1-1b) z drugiej zaś przesłanki negatywne (art. 17 ust. 5). Niewątpliwie przesłanka negatywna zachodzi wówczas, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a lub b ustawy. Art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b został zmieniony przez art. 1 pkt 5 lit. d ustawy z dnia z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548 ze zm.), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego. Art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy w tym brzemieniu obowiązywał w dacie złożenia wniosku przez skarżącą o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Obecnie przepis ten stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżąca miała i ma nadal przyznane świadczenie w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego z mocy następujących decyzji: z dnia [...] września 2013 r. (na okres od 24 sierpnia 2013 r. do 31 października 2013 r.), z dnia [...] października 2013 r. (na okres od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r.), z dnia [...] listopada 2014 r. (na okres od 1 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r.), z dnia [...] listopada 2015 r. (na okres od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r.). W dniu 1 października 2013 r., w którym został złożony wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, skarżąca miała już przyznane świadczenie w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego a także konsekwentnie występowała o przyznanie ww zasiłku w okresach następnych. W tych okolicznościach, w świetle treści cytowanego wyżej art. 17 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy, brak było podstaw do przyznania skarżącej wnioskowanego równocześnie świadczenia pielęgnacyjnego. Organy obu instancji zasadnie odmówiły zatem skarżącej przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest przy tym podnoszona przez skarżącą okoliczność, że w tym samym dniu jednocześnie wystąpiła zarówno o zasiłek pielęgnacyjny jak i o specjalny zasiłek opiekuńczy. Nie można także uznać za trafny zarzutu skargi co do naruszenia przez organ art. 27 ust. 5 ustawy. Przepis ten został dodany do ustawy o świadczeniach rodzinnych na podstawie art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1217 ze zm.). Ustawa nowelizująca weszła w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., a to oznacza, że przepis ten nie mógł być zastosowany przy rozpoznawaniu wniosku skarżącej z dnia 1 października 2013 r. Wskazać przy tym należy, że dopiero od dnia 1 stycznia 2016 r. skarżąca mogła dokonać wyboru przysługującego jej świadczenia. Zaskarżonej decyzji nie można zatem zarzucić niezgodności z prawem. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organ prawidłowo rozpatrzył cały materiał dowodowy i tym samym nie naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Zaskarżona decyzja została przy tym uzasadniona adekwatnie do wymagań z art. 107 § 3 kpa. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.