I SA/Wa 634/05

WyrokWSA w Warszawie2005-12-21

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Joanna Banasiewicz, Jolanta Zdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej może zostać wydana bez uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, na podstawie której mienie zostało przekazane w trwały zarząd?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o nabyciu mienia przez samorząd nie może być wydana bez uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o przekazaniu tego mienia w trwały zarząd. Dopiero po zakończeniu postępowania dotyczącego decyzji o zarządzie mogą powstać przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o nabyciu mienia przez samorząd. Sąd nie zgodził się z poglądem, że jednostki organizacyjne posiadające nieruchomość i ponoszące na nią nakłady mają w tej sprawie interes prawny w rozumieniu KPA.
Stan faktyczny
Województwo wniosło skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody o nabyciu przez Województwo mienia Skarbu Państwa. Wojewoda pierwotnie stwierdził nabycie mienia przez Województwo na podstawie art. 60 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Prezydent Miasta G. wnioskował o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody, wskazując na wyrok Sądu Apelacyjnego stwierdzający nieważność zrzeczenia się użytkowania wieczystego przez poprzedniego użytkownika. Skarżące Województwo zarzuciło naruszenie prawa, gdyż nie wyeliminowano najpierw z obrotu prawnego decyzji o przekazaniu mienia w zarząd.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2004 r. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) WSA Jolanta Zdanowicz Protokolant Bożena Dąbkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o nabyciu mienia 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 634/05 UZASADNIENIE Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] października 2004 r. na podstawie art. 60 oraz art. 62 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), w związku z art. 127 § 3 i art. 138 § 1 ust. 1 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta Miasta G. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r., nr [...] stwierdzającej nabycie przez Województwo [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu [...] Centrum Rehabilitacji w D. utrzymał w mocy powołaną decyzję z dnia [...] kwietnia 2004 r. W uzasadnieniu przedstawiono, co następuje: Zarząd Województwa [...] wnioskiem z dnia [...] lutego 2001 r. wniósł o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie przez Województwo [...] mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu [...] Centrum Rehabilitacji w D., na podstawie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r., nr [...] stwierdził nabycie przez Województwo [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu [...] Centrum Rehabilitacji w D., w skład którego wchodzi: 1. nieruchomość gruntowa zabudowana położona w G. przy ul. [...], stanowiąca według danych ewidencji gruntów działkę nr [...], o powierzchni [...] ha, obręb [...], ark. mapy [...], dla której w Sądzie Rejonowym w G. - [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...], 2. budynki i budowle trwale połączone z nieruchomością gruntową wymienioną w pkt 1. Prezydent Miasta G. wnioskiem z dnia [...] września 2003 r. zwrócił się do Ministra Skarbu Państwa o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. podając w uzasadnieniu, iż wyrokiem Sądu Apelacyjnego w G. stwierdzono nieważność zrzeczenia się użytkowania wieczystego dokonanego przez Zakłady [...] w G. a to stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] stwierdził nieważność powołanej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. W toku postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Skarbu Państwa stwierdził, że użytkownikiem wieczystym spornej nieruchomości były Zakłady [...] w G., które aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 1993 r. zrzekły się na rzecz Skarbu Państwa swych uprawnień wobec nieruchomości, w tym budynków i budowli. W dniu [...] kwietnia 1993 r. ogłoszono upadłość Zakładów [...]. Przedmiotowa nieruchomość została oddana w trwały zarząd [...] Centrum Rehabilitacji w D. z przeznaczeniem na siedzibę Zakładów O. w G. na podstawie decyzji z dnia [...] października 1995 r. Kierownika Urzędu Rejonowego w G., nr [...]. Samorząd Województwa [...] jest organem założycielskim dla [...] Centrum Rehabilitacji w D. oraz [...] Zakładów O.. W związku z tym zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r., nr [...], stwierdził nabycie przez Województwo [...] przedmiotowej nieruchomości na rzecz Samorządu Województwa [...]. W latach 1998-2002 toczyło się postępowanie sądowe z udziałem Skarbu Państwa, którego interesy reprezentował Prezydent Miasta G., o ustalenie i wydanie przedmiotowej nieruchomości na rzecz Syndyka Masy Upadłości Zakładów [...] w G.. Wyrokiem z dnia [...] lipca 2002 r., sygn. akt [...] Sąd Apelacyjny w G. orzekł, że nieważna jest jednostronna czynność prawna wyrażona w formie aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 1993 r. dotycząca zrzeczenia się na rzecz pozwanego Skarbu Państwa prawa użytkowania wieczystego oraz prawa własności budynków i budowli na nieruchomości usytuowanej na działce nr [...] położonej w G. przy ul. [...] i nakazał pozwanemu wydanie przedmiotowej nieruchomości. Sąd stwierdził nieważność tej czynności ze skutkiem ex tunc, co oznacza, że czynność ta dotknięta była sankcją nieważności bezwzględnej w dniu [...] kwietnia 1993 r., tj. w dniu ogłoszenia upadłości Zakładów [...]. Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Nabyciu przez jednostkę samorządu terytorialnego podlega mienie Skarbu Państwa, które znajduje się we władaniu przedmiotowych instytucji i osób prawnych w przewidzianej prawem formie, tj. na podstawie tytułu prawnego. Takim tytułem prawnym był ustanowiony zarząd na rzecz [...] Centrum Rehabilitacji w D.. Z tych względów Wojewoda [...] uznał, że przedmiotowa nieruchomość powinna być własnością Samorządu Województwa [...]. Wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia [...] lipca 2002 r., sygn. akt [...] stwierdzający nieważność czynności prawnej polegającej na zrzeczeniu się prawa użytkowania spornej nieruchomości, jak również postanowienie z dnia [...] lipca 2003 r. Sądu Rejonowego w G. w sprawie o egzekucję świadczenia niepieniężnego, wyznaczające Prezydentowi Miasta G. sześciomiesięczny termin na wykonanie świadczenia wynikającego z wyroku Sądu Apelacyjnego oznacza, że w chwili wydania decyzji Wojewody [...] nieruchomość sporna była w użytkowaniu wieczystym Zakładów [...] i nie mogła podlegać przekazaniu na rzecz samorządu. W zaistniałej sytuacji prawnej i faktycznej Minister Skarbu Państwa stwierdził, że wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r., wskazał jednocześnie, że Prezydent Miasta G. powinien przeprowadzić postępowanie uchylające decyzję o ustanowieniu trwałego zarządu na rzecz [...] Centrum Rehabilitacji w D. Powyższą decyzję zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Województwo [...]. Kwestionując decyzje nadzorcze wydane w sprawie niniejszej strona skarżąca zarzuciła, że z naruszeniem prawa stwierdzono nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. orzekającej o nabyciu przez Województwo [...] nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], działka nr [...] będącej we władaniu [...] Zakładów O. w G., bez uprzedniego stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] października 1995 r., nr [...] w sprawie przekazania tej nieruchomości w zarząd [...] Centrum Rehabilitacji w D., z przeznaczeniem na siedzibę Zakładów O. w G.. Ponadto podniesiono, że [...] Zakłady O. oraz [...] Centrum Rehabilitacji w D. powinny występować w sprawie jako strony postępowania, gdyż Centrum poniosło nakłady na nieruchomości w kwocie [...] mln zł, zaś Zakłady O., które zostały wydzielone z Centrum posiadają tę nieruchomość nieprzerwanie od 1995 r. Minister Skarbu Państwa w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie zarzuty strony skarżącej są uzasadnione. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r., nr [...], której dotyczyło postępowanie nadzorcze zakończone zaskarżoną decyzją, wydana została w oparciu o art. 60 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz, 872 ze zm.). W decyzji tej stwierdzono, że wymienione tam mienie Skarbu Państwa będące we władaniu [...] Centrum Rehabilitacji w D. stało się z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa mieniem Województwa [...]. Wskazane mienie - zabudowana nieruchomość gruntowa położona w G. przy ul. [...], stanowiąca działkę ewidencyjną [...] o powierzchni [...] ha z obrębu [...], ark. mapy [...], dla której w Sądzie Rejonowym w G. urządzona jest księga wieczysta KW [...] - przekazane zostało w zarząd [...] Centrum Rehabilitacji w D., z przeznaczeniem na siedzibę Zakładów O. w G., decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] października 1995 r., nr [...]. Ta decyzja daje wymienionej jednostce tytuł prawny do władania nieruchomością, w oparciu o stan prawny z niej wynikający wydana została decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. Dlatego też w związku z treścią wyroku Sądu Apelacyjnego w G. z dnia [...] lipca 2002 r., sygn. akt [...] najpierw winny być podjęte czynności mające na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji przekazującej mienie w zarząd, a dopiero po zakończeniu tego postępowania powstać mogą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. Nie można natomiast zgodzić się z poglądem skarżącego, że [...] Zakłady O. oraz [...] Centrum Rehabilitacji w D. z tytułu posiadania nieruchomości, poczynionych na nią nakładów i uprawnienia do żądania zwrotu nakładów koniecznych w postępowaniu cywilnym mają w sprawie niniejszej interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa do występowania w charakterze strony. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu Minister Skarbu Państwa - w związku z treścią wskazówek co do dalszego postępowania winien rozważyć celowość zawieszenia niniejszego postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa do czasu rozstrzygnięcia kwestii pozostawania w obrocie decyzji o zarządzie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło