I SA/Wa 634/08

WyrokWSA w Warszawie2008-11-04

Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Daniela Kozłowska, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji starosty w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji starosty w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa. Zadania starosty w tym zakresie są zadaniami z zakresu administracji rządowej, a organem wyższego stopnia jest wojewoda. Wydanie decyzji przez SKO stanowi naruszenie przepisów o właściwości, co skutkuje stwierdzeniem nieważności tej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która umorzyła postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości Skarbu Państwa. SKO uznało, że Agencja [...] nie jest stroną postępowania, a wniesienie odwołania przez podmiot niebędący stroną czyni postępowanie bezprzedmiotowym. Agencja wniosła skargę do WSA, argumentując, że posiada interes prawny jako podmiot działający na rzecz Skarbu Państwa.
Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz strony skarżącej Agencji [...] Oddziału [...] w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. zarządza zwrot kwoty 688 (sześćset osiemdziesiąt osiem) zł na rzecz Agencji [...] Oddziału [...] w W. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie tytułem nadpłaconego wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2008 r. sprawy ze skargi Agencji [...] Oddziału [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz strony skarżącej Agencji [...] Oddziału [...] w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. zarządza zwrot kwoty 688 (sześćset osiemdziesiąt osiem) zł na rzecz Agencji [...] Oddziału [...] w W. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie tytułem nadpłaconego wpisu sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] marca 2008 r., nr [...], umorzyło postępowanie odwoławcze z odwołania Agencji [...] od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] orzekającej o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na rzecz M. i U. małż. P., nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], położonej w P. gm. M., za opłatą jednorazową wynoszącą [...] zł., płatną na konto Agencji [...] Oddział [...] w W.. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że organ ten uznał, że Agencja [...] nie jest stroną postępowania w sprawie wszczętej z wniosku M. i U. małż. P., gdyż nie może wykazać w tej sprawie interesu prawnego. Ze względu na wniesienie odwołania przez podmiot nie będący stroną postępowania, wszczęte nim postępowanie odwoławcze jest bezprzedmiotowe z przyczyn podmiotowych. Stwarza to obowiązek zakończenia postępowania w instancji poprzez jego umorzenie. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ powołał art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2008 r. Agencja [...] wnosiła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty Powiatu [...] i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W ocenie skarżącej działając na rzecz Skarbu Państwa Agencja ma interes prawny do występowania w niniejszym postępowaniu, ponieważ dotyczy ono nieruchomości będącej w Zasobie [...] Skarbu Państwa. Pozbawienie Agencji możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nieruchomości Zasobu jest całkowicie nieuzasadnione i uniemożliwia Agencji ochronę interesów Skarbu Państwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.) w art. 3 ust. 1 określa właściwość rzeczową organu administracji publicznej właściwego do wydania decyzji o przekształceniu użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa organem właściwym do wydania decyzji jest starosta. Ustawa ta nie określa, czy zadania w niej nałożone na starostę są zadaniami z zakresu administracji rządowej czy też zadaniami własnymi starosty jako organu jednostki samorządu terytorialnego (art. 5 § 2 pkt 6 kpa) Ustalenie do jakiego zakresu kompetencji starosty należy wydawanie decyzji o przekształceniu w trybie przepisów powołanej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa jest istotne dla określenia właściwości organu odwoławczego w przypadku wydania takich decyzji przez starostów, gdyż w ustawie nie uregulowano właściwości organu odwoławczego. Decyzje przekształceniowe w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa są decyzjami w zakresie gospodarowania nieruchomościami skarbowymi (komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami - G. Bieniek i inni, Wyd. Prawnicze "Lexis Nexis" W-wa 2007, wydanie 2, teza 3 do art. 11, str. 55). Przepis art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) określa kompetencje Skarbu Państwa w zakresie gospodarki nieruchomościami i stanowi, że organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Zgodnie zaś z art. 4 pkt 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu nadanym przez art. 137 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668 ze zm.) właściwym organem w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa jest starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Tak więc starosta, gdy wydaje decyzje w zakresie gospodarowania nieruchomościami skarbowymi, występuje jako właściwy organ wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Przepis art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że we wszystkich sprawach określonych w tej ustawie, rozstrzyganych w drodze decyzji przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, organem wyższego stopnia jest wojewoda. W ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu (...) brak jest takiego zapisu. Jednak wykładnia systemowa prowadzi do uznania, że wojewoda jest również organem wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów o postępowaniu administracyjnym, w stosunku do decyzji jakie podejmuje starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa. Ustawa o przekształceniu z dnia 4 września 1997 r. (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r., Nr 65, poz. 746 ze zm.) wprost określała w art. 2, że zadania w niej nałożone na starostę są zadaniami z zakresu administracji rządowej, a w art. 6a wprost stanowiła, że organem odwoławczym od takich decyzji jest wojewoda. Mimo, że ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu (...) takich przepisów nie zawiera to, poza argumentacją prawną wyżej przedstawioną, brak jest również uzasadnienia do przyjęcia, że wolą ustawodawcy było dokonanie takich zmian co do właściwości organów orzekających w przedmiocie przekształcenia, w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, by tylko w tym zakresie gospodarowanie nieruchomościami skarbowymi powierzyć staroście jako organowi jednostki samorządu terytorialnego. Samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. tylko w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 17 pkt 1 k.p.a.). Skoro zadania nałożone na starostę w ustawie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z dnia 29 lipca 2005 r. nie są zadaniami starosty jako organu jednostki samorządu terytorialnego, lecz są zadaniami z zakresu administracji rządowej to samorządowe kolegium odwoławcze nie jest organem wyższego stopnia w stosunku do starosty wykonującego takie zadania. Zgodnie z art. 127 § 2 kpa właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Wobec tego organem odwoławczym od decyzji wydanej przez starostę w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w przypadku nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa jest wojewoda. W rozpoznawanej sprawie nieruchomość objęta zaskarżoną decyzją stanowi własność Skarbu Państwa. Odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2007 r. w przedmiocie przekształcenia zostało rozpoznane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.. W ocenie Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, ze względów wyżej omówionych właściwym do rozpoznania odwołania jest Wojewoda [...]. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została więc wydana z naruszeniem przepisów o właściwości co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, określoną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło