I SA/Wa 641/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Miernik WSA Joanna Skiba Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie przepisu art. 127 § 2 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania K. K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] pozostawiającą bez rozpoznania jego wniosek z dnia [..] września 2012 r. o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu 21 września 2012 r. K. K. złożył do Prezydenta [...] wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy [...]. Organ pierwszej instancji uznając, że wniosek zawierał braki formalne wezwaniem z dnia [...] listopada 2012 r. zobowiązał K. K. do dostarczenia dokumentacji dotyczącej jego matki E. K. potwierdzającej utratę zatrudnienia w firmie [...], oświadczenia o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne odprowadzanych w 2011 r. w związku z zatrudnieniem w firmie [...], zaświadczenia z Urzędu Skarbowego za 2011 r., oraz zaświadczenia o dochodzie z firmy [...] za marzec 2012 r., a także dokumentacji dla siostry A. K. potwierdzającej utratę zatrudnienia w firmie [...] świadectwa pracy lub aktualnej umowy z firmy [...] złożenia oświadczenia o aktualnej sytuacji zawodowej w ciągu 14 dni od daty otrzymania wezwania. Organ wskazał, że K. K. otrzymał wezwanie w dniu 19 listopada 2012 r., a termin do dostarczenia wymaganych dokumentów minął w dniu 3 grudnia 2012 r. Prezydent [...] dodał, że do dnia wydania niniejszej decyzji wniosek nie został uzupełniony o: dokumentację dla E. K. potwierdzającą utratę dochodów w związku z zatrudnieniem w firmie [...], dokumentację dla A. K. potwierdzającą utratę zatrudnienia z firm [...] oraz świadectwa pracy z firmy [...]. Organ wskazał, że w takiej sytuacji ma zastosowanie zapis § 5 ust 3 Rozporządzenia Ministra Pracy I Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosków zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (D U. z 2010r. Nr 123 poz..836 ze zm) - dalej jako rozporządzenie, zgodnie, z którym; "W przypadku niezastosowania się do wezwania, o którym mowa w ust 1 lub 2, organ właściwy wierzyciela wydaje decyzję o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia". Mając na uwadze powyższe i działając zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. w związku z w/w § 5 ust 3 rozporządzenia Prezydent [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2012r. Nr [...] pozostawił bez rozpoznania wniosek K. K. z dnia [...] września 2012 r. Od tej decyzji K. K. wniósł, odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego W. argumentując, że złożył żądane dokumenty. Rozpoznając odwołanie Kolegium wskazało, że podstawą prawną dla wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 104 k.p.a. w związku z art. 64 § 2 k.p.a., oraz § 5 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że "w przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku organ właściwy wierzyciela wzywa pisemnie wnioskodawcę do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania". W przypadku złożenia wniosku bez wymaganych dokumentów organ właściwy wierzyciela przyjmuje wniosek i wzywa pisemnie wnioskodawcę do uzupełnienia brakujących dokumentów w terminie nie krótszym niż 14 dni i nie dłuższym niż 30 dni. W przypadku niezastosowania się do wezwania, o którym mowa w ust. 1 lub 2, organ właściwy wierzyciela wydaje decyzję o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. W ocenie Kolegium zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że K. K. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy [...]. Ponieważ wniosek zawierał braki formalne wezwaniem z dnia 8 listopada 2012 r. zobowiązano wnioskodawcę do dostarczenia dokumentacji dotyczącej jego matki potwierdzającej utratę zatrudnienia w firmie [...], zaświadczenia lub oświadczenia o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne odprowadzonych w 2011 r. w związku z zatrudnieniem w firmie [...], dostarczenia prawidłowego zaświadczenia z ZUS z 2011 r., a także zaświadczenia z firmy [...] za marzec 2012 r. oraz do dostarczenia dokumentacji dotyczącej jego siostry A. K. potwierdzającej utratę zatrudnienia w firmie [...], świadectwa pracy lub aktualnej umowy z firmy [...], złożenia oświadczenia o aktualnej sytuacji zawodowej, w ciągu 14 dni od dnia otrzymania wezwania. K. K. otrzymał wezwanie w dniu 19 listopada 2012 r., termin na uzupełnienie upłynął w dniu 3 grudnia 2012 r. W ocenie Kolegium zebrany materiał dowodowy wskazuje, że mimo twierdzeń odwołującego do dnia wydania zaskarżonej decyzji K. K. nie dostarczył wszystkich żądanych dokumentów koniecznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Dotyczy to między innym dokumentów potwierdzających utratę zatrudnienia przez E. K. w firmie [...] oraz dochodu za marzec 2012 r. z firmy [...]. Odwołujący nie dostarczył również dokumentów potwierdzających utratę zatrudnienia w firmie [...] przez A. K. oraz świadectwa pracy z firmy [...]. Powyższe zdaniem organu odwoławczego wskazuje, że decyzja Prezydenta [...] nie budzi zastrzeżeń formalno prawnych. W związku z tym Kolegium decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...]. Na powyższą decyzję K. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. Skarżący podniósł, że nadesłane dokumenty są zgodne ze stanem faktycznym. Wyjaśnił, że złożył je terminowo do 30 listopada 2012 r., a ich kopie są w jego posiadaniu. Ponadto wskazał, że podane braki w dokumentacji np. dotyczące utraty zatrudnienia przez matkę w firmie [...] są niezgodne z rzeczywistością, ponieważ matka nadal tam pracuje, firma jedynie zmieniła swoją nazwę co także zostało udokumentowane. K. K. podniósł również, że jego siostra pracowała na umowę zlecenie w [...], a przy takich umowach nie wydaje się świadectw pracy. Wskazał również, że w marcu 2012 r., dwukrotnie dostarczono zaświadczenie zatrudnienia z [...] jego matki, w 2011 r. firma [...] wysłała do Ośrodka Pomocy Społecznej świadectwo wynagrodzenia, w związku z czym dokumentacja ta powinna znajdować się w aktach sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sad rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołana podstawa prawna. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za zasadną. W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia czy organy obu instancji prawidłowo zastosowały tryb, o którym mowa w § 5 ust 3 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wnioski zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (D U. z 2010 r. Nr 123 poz..836 ze zm) uznając, że skarżący w wyznaczonym terminie nie wykonał wezwania do nadesłania wyliczonych w nim dokumentów. Wskazać należy, że postępowanie w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego regulują przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz.1228) oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy. Zgodnie z treścią przepisu § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia postępowanie w sprawie o przyznanie świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku o ustalenie prawa do świadczeń. Wzór takiego wniosku określony jest w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Stosownie natomiast do § 5 ust. 1 rozporządzenia, w przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku, organ właściwy wierzyciela wzywa pisemnie wnioskodawcę do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Zgodnie zaś z § 5 ust. 3 tego rozporządzenia, w przypadku niezastosowania się do wezwania, o którym mowa w ust. 1 lub 2, organ właściwy wierzyciela wydaje decyzję o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że w dniu [...] września 2012 r., K. K. złożył do Prezydenta [...] wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W następstwie powyższego Prezydent [...] wezwaniem z dnia [...] września 2012 r., zwrócił się do wnioskodawcy o nadesłanie w terminie 14 dni od doręczenia wezwania wyjaśnień dotyczących aktualnej sytuacji zawodowej jego i siostry, dostarczenie wszystkich PIT – ów z 2011 r., jego, siostry A. oraz matki E. Z dokumentacji zgromadzonej w aktach administracyjnych wynika, że w odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał kserokopie informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za rok 2011 r., dla E. K. z tytułu dochodu osiągniętego w [...] sp. z o.o., [...] spółka z o.o., [...] sp. z o.o. oraz [...] sp. z o.o., kserokopie informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za rok 2011 r. dla niego z tytułu dochodu osiągniętego w [...] sp. z o.o., oświadczenie A. K. z dnia [...] października 2012 r., iż w roku 2012 do sierpnia nie była ona zarejestrowana w Urzędzie Pracy ani nie pracowała, zobowiązanie A. K. do dostarczenia PIT za rok 2011 i umowę o pracę za rok 2012 r. oraz kopię rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy za rok podatkowy 2011 dla E. K. Ponadto w dniu 25 października 2012 r., wnioskodawca załączył zaświadczenie z urzędu skarbowego wystawione na rzecz E. K. za rok 2011, deklarację – informację do dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za rok 2011 wystawioną na rzecz A. K. przez [...] Spółka z o.o. z dnia 19 października 2012 r., oraz deklarację wystawioną przez [...] Spółka z o.o., a także kopię umowy zlecenia z dnia 1 października 2012 r., zawartą pomiędzy [...] sp. z o.o. a wnioskodawcą, wraz z rachunkiem wystawionym przez tę firmę. Następnie w dniu 8 listopada 2012 r., K. K. przesłał do akt sprawy kopię umowy o pracę z dnia [...] października 2007 r., zawartą między E. K. a [...] sp. z o.o., kopię umowy o pracę na czas określony zawartą pomiędzy E. K. a [...] sp. z o.o. z dnia 9 czerwca 2011 r. wraz ze świadectwami pracy z obu firm, deklarację – informację o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za rok 2011 wystawioną na rzecz E. K. wystawioną przez Przedsiębiorstwo Usługowe "[...]" sp. z o.o. z dnia 23 października 2012 r., zaświadczenia z ZUS z dnia 2 listopada 2012 r., z dnia 30 października 2012 r., i z dnia 29 października 2012 r., z których wynika, że E. K. podlegała ubezpieczeniu społecznemu i zdrowotnemu z tytułu umowy o pracę w [...] spółka z o.o., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o., Kolejnym wezwaniem z dnia 8 listopada 2012 r., Prezydent [...] wezwał K. K. do nadesłania w terminie 14 dni dostarczenia dokumentacji potwierdzającej utratę zatrudnienia w firmie [...], oświadczenia o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne odprowadzanych w 2011 r. w związku z zatrudnieniem w firmie [...], prawidłowego zaświadczenia z Urzędu Skarbowego za 2011 r., oraz zaświadczenia o dochodzie z firmy [...] za marzec 2012 r., - matki E. K., dostarczenia dokumentacji potwierdzającej utratę zatrudnienia w firmie [...], świadectwa pracy lub aktualnej umowy z firmy [...], oświadczenia o aktualnej sytuacji zawodowej - siostry A. K., w ciągu 14 dni od daty otrzymania wezwania. W odpowiedzi na wezwanie K. K. nadesłał oświadczenie z dnia [...] listopada 2012 r., w którym wyjaśnił, że nie posiada świadectwa pracy matki, gdyż firma [...] zmieniła nazwę na [...], wskazał, że do końca grudnia nadal w tej firmie pracuje, umowa z marca była przesłana do organu we wrześniu. Wskazał również, że jego siostra A. złożyła zaświadczenie o zatrudnieniu z [...] i powinno się ono znajdować w aktach sprawy. Do oświadczenia wnioskodawca załączył zaświadczenie z dnia 14 lutego 2012 r., iż tym dniem staje się pracownikiem [...] Sp. z o.o. zaświadczenie, że E. K. jest zatrudniona w Przedsiębiorstwie Usługowym "[...]" spółka z o.o. w P., zaświadczenie z dnia 29 listopada 2012 r., iż ww. podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu od 10 września 2011 r., do dnia 24 listopada 2011 r. Ponadto w dniu 19 listopada 2011 r., do organu wpłynęło zaświadczenie z [...] sp. z o.o. potwierdzające, że A. K. jest zatrudniona na podstawie umowy na okres próbny od dnia [...] sierpnia 2012 r., do dnia [...] listopada 2012 r. w tej firmie. Bezpośrednio przed rozstrzygnięciem organ pismem z dnia 3 grudnia 2012 r. zwracał się [...] sp. z o.o. o wyjaśnienie czy A. K. była zatrudniona w spółce na okres od 2 sierpnia 2012 r. do 31 listopada 2012 r. oraz o wyjaśnienie czy A. K. zawarła kolejną umowę o pracę. Odpowiedź pozytywna wpłynęła do organu w dniu 27 grudnia 2012 r. Pojawia się zatem pytanie czy uwzględniając powyższe działania i korespondencję przesłaną przez K. K. słusznie Prezydent [...] uznał, że wnioskodawca nie uzupełnił w wyznaczonym terminie wniosku o dokumentację, której organ żądał od niego, a potwierdzającą utratę dochodów w związku z zatrudnieniem w firmie [...] E. K., dokumentacji potwierdzającą utratę zatrudnienia z firm [...] oraz świadectwa pracy z firmy [..] A. K. Dokonując analizy akt sprawy Sąd uznał, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji było w tym zakresie przedwczesne. Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu administracyjnym organ działając w ramach tzw. władztwa administracyjnego zachowuje status w pewnym sensie nadrzędny. Dlatego też kodeks postępowania administracyjnego nakłada na organ administracji określone obowiązki. Ich katalog zawarty jest w szczególności w dziale 2 kodeksu dotyczącym zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Wskazać należy choćby na przepis art. 7 k.p.a., który stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadząc postępowanie jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. (por. art. 75 § 1). W art. 77 § 1 k.p.a. znalazł się zapis, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz zasada, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Owe zasady wyraźnie wskazują, że działania organu nie mogą być nacechowane nadmiernym formalizmem, ale powinny zmierzać do całościowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie. Zdaniem Sądu organy obu instancji naruszyły wyżej wymienione ogólne zasady postępowania administracyjnego. Nie można nie zgodzić się ze skarżącym, że wykonał on wezwania i nadesłał dokumentację potwierdzającą utratę dochodów w związku z zatrudnieniem w firmie [...] E. K., dokumentację potwierdzającą utratę zatrudnienia z firm [...] oraz świadectwa pracy z firmy [...] A. K. Zauważyć należy, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się kopia pisma z dnia 31 stycznia 2012 r., wystawionego przez [...] sp. z o.o., z którego wynika, że od dnia 1 marca 2012 r., doszło do wydzielenia tej spółki i przejęcia zakładu przez nowego pracodawcę do jest [...] sp. z o.o. Podobnej treści oświadczenia K. K. nadesłał do organu przy oświadczeniu z dnia 30 listopada 2012 r. Z powyższego wynika więc, że E. K. nie utraciła dochodów, a jedynie zmieniła pracodawcę, na co skarżący wskazał również w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Odnosząc się natomiast do tej części wezwania dotyczącej A. K. należy zauważyć, że w aktach znajduje się jej oświadczenie z dnia 16 października 2012 r., w którym stwierdza ona, że do sierpnia 2012 r., nie pracowała i nie była zarejestrowana w Urzędzie Pracy. Jak słusznie zauważył również skarżący w aktach sprawy znajdują się zaświadczenie z ZUS z dnia 23 sierpnia 2012 r., potwierdzające, że A. K. podlegała do 11 kwietnia 2011 r., do dnia 30 czerwca 2011 r., ubezpieczeniu społecznemu i zdrowotnemu z tytułu umowy o pracę w [...] sp. z o.o., zaświadczenie o zarobkach z dnia 14 listopada 2011 r., stwierdzające, iż A. K. była zatrudniona w [...] na umowę na okres próbny od dnia 11 kwietnia 2011 r., do dnia 30 czerwca 2011 r., oraz umowa o pracę z dnia 11 kwietnia 2011 r. Z powyższego wynika więc, że skarżący przedłożył na żądanie organu dokumenty dające wiedzę o sytuacji zawodowej i finansowej A. K. i E. K. Korespondencja znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy i czynności podejmowane przez K. K. wskazują również na to, że dążył on do prawidłowego wykonania wezwań i udokumentowania sytuacji rodziny. Działaniom skarżącego nie można zarzucić złej woli lub chęci wyłudzenia świadczeń. Wskazać należy, że mając wątpliwości co do stanu majątkowego rodziny skarżącego, nie było przeszkód, aby o niezbędną informację zwrócić się również do pracodawców lub stosownych instytucji, tak jak to uczyniono przy piśmie z dnia 3 grudnia 2012 r. kierując zapytanie dotyczące A. K. do [...]. Niewątpliwie przyczyniłoby się to do przyspieszenia postępowania administracyjnego. Nie bez znaczenia dla oceny okoliczności sprawy jest to, że skarżący ubiegał się o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego już wcześniej, z akt sprawy wynika, że pierwszy wniosek w tym przedmiocie wpłynął do organu jeszcze w 2008 r., co oznacza, że sytuacja rodziny skarżącego była prowadzącym postępowanie znana. Jak wskazano już wcześniej organy administracji są zobligowane do respektowania w postępowaniu administracyjnym zasad ogólnych, gdyż służą one udzieleniu ochrony prawnej słabszej stronie stosunku administracyjnego, którą w rozpoznawanej sprawie jest niewątpliwie K. K. Zasady ogólne nie są postulatami systemu prawa, bądź też deklaracjami lub innymi wskazówkami, ale normami prawnymi (por. Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 3 wydanie, Warszawa 2009, wyd. Wolters Kuwer, str. 104). Reasumując należy wskazać, że naruszone zostały ogólne zasady postępowania administracyjnego to jest art. 7, 8 i 9 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy i tym samym spowodowało przedwczesne pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę wykładnię dokonaną przez orzekający w sprawie Sąd i stosując się do zasad postępowania administracyjnego wyda rozstrzygnięcie zgodne ze stanem faktycznym oraz stanem prawnym właściwym dla niniejszej sprawy. W związku z powyższym, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.