I SA/Wa 641/16

WyrokWSA w Warszawie2016-09-13

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka - Płaczkowska, Magdalena Durzyńska, Marta Kołtun

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku niewykonania przez organ administracji publicznej wyroku sądu administracyjnego, który zobowiązał go do rozpoznania wniosku w określonym terminie, sąd administracyjny powinien wymierzyć organowi grzywnę i stwierdzić rażące naruszenie prawa?
Ratio decidendi
W przypadku niewykonania przez organ administracji publicznej wyroku sądu administracyjnego, który zobowiązał go do rozpoznania wniosku w określonym terminie, sąd administracyjny jest uprawniony do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 154 § 1 PPSA. Niewykonywanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane i prowadzi do podważania zaufania do organów władzy. Jeśli organ przez długi okres nie podejmuje czynności zmierzających do zakończenia postępowania, a dodatkowo została mu już wcześniej wymierzona grzywna, która nie przyniosła skutku, sąd może stwierdzić rażące naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Skarżący S. M. wniósł skargę na Prezydenta [...] z powodu niewykonania wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 567/14, który zobowiązywał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie czterech miesięcy. Pomimo upływu terminu, wymierzenia organowi grzywny wyrokiem z dnia 2 grudnia 2015 r. (sygn. akt I SA/Wa 1458/15) i ponownego wezwania do wykonania wyroku, organ nadal nie rozpoznał wniosku. Prezydent [...] w odpowiedzi na skargę argumentował, że konieczne jest wykonanie operatu szacunkowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 zł, stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Prezydenta [...] na rzecz S. M. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Marta Kołtun – Kulik (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2016 r. sprawy ze skargi S. M. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 567/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz S. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. S. M., skargą z dnia 20 marca 2016 r., wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 567/14. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku S. M. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy dawnej ul. [...], ozn. hip. "[...]", w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że Prezydent nie wykonał wyroku, z dnia 22 stycznia 2015 r., pomimo upływu wyznaczonego przez Sąd terminu. Wyrok także nie został wykonany po wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 200,00 zł - co nastąpiło wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1458/15. Wobec powyższego skarżący – pismem z dnia 4 marca 2016 r. – ponownie wezwał organ do wykonania wyroku, a wobec jego bezskuteczności wniósł ww. skargę. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi oraz wskazał, że w celu zakończenia postępowania i wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę konieczne jest wykonanie operatu szacunkowego, który stanowić będzie podstawę do określenia wysokości należnego odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, co skutkuje wymierzeniem Prezydentowi [...] grzywny. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 567/14, zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy dawnej ul. [...], ozn. hip. "[...]", w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 18 czerwca 2015 r. Termin wykonania wyroku upłynął więc z dniem 18 października 2015 r. Na skutek skargi S. M., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1458/15, wymierzył organowi grzywnę w wysokości 200,00 zł za niewykonanie wyroku zobowiązującego do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość [...]. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżącego do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent [...] nie rozstrzygnął sprawy objętej wnioskiem S. M. Skoro więc Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 22 stycznia 2015 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. Taka sytuacja prowadzi do podważania zaufania jednostek do organów władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Biorąc zatem pod uwagę okres bezczynności organu, w stosunku do terminów załatwiania spraw wynikających z art. 35 k.p.a., oraz fakt, że Sąd zmuszony jest już po raz drugi orzekać w tym przedmiocie, gdyż poprzednio wymierzona grzywna nie osiągnęła swojego celu, wymiar grzywny został stosownie do tych okoliczności podwyższony do kwoty 2.000,00 zł. Kwota ta mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. ma za zadanie skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, jak również zawiera element represyjny, stanowiący w istocie karę za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych. Jednocześnie rozpoznając sprawę, stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd ocenia, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie zastrzeżenia Sądu budzi bowiem sytuacja, gdy organ nie podejmuje w sprawie przez około rok jakichkolwiek czynności zmierzających do szybkiego zakończenia postępowania, tym bardziej, iż organowi już raz została wymierzona grzywna. Jednocześnie, w ocenie Sądu, brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej. Przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. jest bowiem dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu, taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1 i 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło