I SA/Wa 643/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-08-09

Skład orzekający: Dorota Apostolidis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że jego miesięczne wydatki, obejmujące koszty utrzymania, leczenia oraz spłatę kredytu, w zasadzie równają się uzyskiwanym dochodom. W związku z tym uznać należy, że nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów sądowych, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów.
Stan faktyczny
J. L. złożył skargę na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie wydania nieruchomości. Jednocześnie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z emerytur, wysokie wydatki na leczenie, spłatę kredytu oraz koszty utrzymania. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak J. L. złożył sprzeciw, szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko i przedstawiając dodatkowe dokumenty.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J. L. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. L. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie wydania nieruchomości postanawia przyznać J. L. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. J. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie wydania nieruchomości. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Źródłem utrzymania rodziny są: emerytura skarżącego w wysokości [...] zł miesięcznie i emerytura jego żony w wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca ujawnił, że posiada majątek w postaci domu o powierzchni użytkowej [...] m2. Uzasadniając wniosek wyjaśnił, że w chwili obecnej nie prowadzi gospodarstwa hodowlanego, nie posiada żadnych oszczędności. Jakiś czas temu zachorował, a ponieważ jego sytuacja materialna była dość ciężka, zmuszony był zaciągnąć kredyt na leczenie. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący załączył kserokopię decyzji ZUS o naliczeniu emerytury, kopie transakcji bankowych dokonywanych na koncie, kopię zawiadomienia o najbliższej spłacie kredytu w wysokości [...] zł, oraz zaświadczenie o stanie zdrowia (kartę informacyjną leczenia szpitalnego). Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 29 maja 2013 r., odmówił przyznania J. L. prawa pomocy w żądanym przez niego zakresie. W dniu [...] czerwca 2013 r., J. L. przesłał do Sądu sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w którym zakwestionował zasadność wydanego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący wyjaśnił, że od szeregu lat leczy się na chorobę [...]. W związku z chorobą wcześniej przebywał na rencie, która wyniosła zaledwie [...] zł miesięcznie i w związku z tym musiał zaciągnąć pożyczkę na koszty leczenia i operację. Obecnie pożyczkę spłaca z emerytury, zatem na utrzymanie jego i żony pozostaje wyłącznie emerytura żony w wysokości [...] zł. Zdaniem J. L. należy wziąć pod uwagę to, że on i żona są osobami w podeszłym wieku, i część ich emerytur pochłaniają koszty leczenia i wydatki na lekarstwa. Wszystkie oszczędności jakie posiadał pochłonęły koszty choroby i koszty leczenia. W związku ze złożonym sprzeciwem zarządzeniem z dnia [...] lipca 2013 r., Sąd zwrócił się do J. L. o nadesłanie dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków na leki, o wyraźne wskazanie w jakiej wysokości wnioskodawca ponosi wydatki na leczenie, jak również o nadesłanie dokumentów potwierdzających zawarcie umowy kredytowej z harmonogramem spłat kredytu, oraz dokumentów potwierdzających wydatki na koszty utrzymania lub oświadczenia w jakiej wysokości są to koszty. W odpowiedzi skarżący wyjaśnił, że jego miesięczne wydatki na leczenie wynoszą obecnie od [...] do [...] zł, miesięczna rata kredytu to kwota [...] zł, a wydatki na utrzymanie to kwota [...] zł (koszty energii elektrycznej, [...] zł – koszty opłacenia podatku od nieruchomości, [...] zł – koszty opłacenia wody, [...] zł – koszty opłacenia wywozu śmieci, [...] zł – koszty opłacenia gazu, [...] – opłacenie telefonu, [...] zł – opłacenie Internetu, [...] zł – opłacenie rocznego ubezpieczenia domu. Do odpowiedzi skarżący dołączył kopię zawiadomienia o najbliższej spłacie kredytu, pożyczki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). Zauważyć należy, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ustawodawca nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny. Strona domagając się uwzględnienia takiego wniosku w całości czy też w części musi wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Tylko zatem te osoby, które wykażą, iż ich sytuacja materialna jest ciężka mogą oczekiwać, że ich wniosek zostanie uwzględniony. Takie stanowisko wielokrotnie akcentowały również w orzeczeniach sądy administracyjne. Podkreślenia wymaga, że dla oceny zasadności wniosku znaczenie ma wyłącznie sytuacja majątkowa ubiegającego się o pomoc prawną. Na sposób rozstrzygnięcia w żaden sposób nie wpływa charakter zaskarżonej decyzji. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy uznać, że J. L. wykazał, że pozostaje w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Choć skarżący ma zabezpieczone potrzeby bytowe, to jednak w zasadzie cały dochód przeznacza na utrzymanie swoje i swojej żony. Z oświadczenia złożonego w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r., wynika, że kwota niezbędnych wydatków łącznie wynosi około [...] zł. Dodatkowo skarżący spłaca również kredyt zaciągnięty w 2010 r. na leczenie i na operację, którego miesięczna rata to koszt w wysokości około [...] zł. Skoro więc kwota miesięcznych wydatków w zasadzie równa się uzyskiwanym dochodom przyjąć należy, że J. L. nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych i jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie powinien zostać uwzględniony. Mając na uwadze powyższe, uznając, że w sprawie wystąpiły przesłanki do uwzględnienia wniosku na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło