I SA/Wa 644/10

WyrokWSA w Warszawie2011-04-08

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Agnieszka Miernik, Gabriela Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata adiacencka z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału może zostać ustalona, jeśli decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, a w dniu jej ostateczności obowiązywała uchwała rady gminy ustalająca stawkę procentową opłaty, mimo że późniejsze zniesienie współwłasności nastąpiło aktem notarialnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłata adiacencka została ustalona prawidłowo, ponieważ spełnione zostały przesłanki określone w art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Kluczowe jest, że decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna, a w tym dniu obowiązywała uchwała rady gminy ustalająca stawkę procentową opłaty. Późniejsze zniesienie współwłasności nie ma wpływu na prawidłowość ustalenia tej opłaty.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta J. ustalającą opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po jej podziale. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, kwestionując zasadność naliczenia opłaty w sytuacji, gdy wydzielona część nieruchomości została nabyta z mocy prawa, a podział miał służyć realizacji roszczeń. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędzia WSA Gabriela Nowak Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej oddala skargę. I. Stan faktyczny 1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania L. M. od decyzji Burmistrza Miasta J. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] dotyczącej ustalenia jednorazowej opłaty adiacenckiej w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w J. przy ul. [...], na skutek jej podziału - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. 2. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że zawiadomieniem z dnia 10 marca 2009 r. Burmistrz Miasta J. poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości, w związku z podziałem nieruchomości położonej w J., ul. [...]. Przedmiotowa nieruchomość stanowiąca współwłasność [...], decyzją Burmistrza Miasta J. z dnia [...] grudnia 2008 r. została podzielona na działki nr [...], decyzja ta stała się ostateczna w dniu 14 stycznia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że w dacie, w której decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, obowiązywała uchwała Rady Miasta J. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku podziału (Dz. U. z 2008 r. Nr 90, poz. 3225), zgodnie z którą wysokość stawki procentowej została ustalona na 10%. Również z akt wynika, iż ustalenie opłaty adiacenckiej nastąpiło w terminie, o którym mowa w ww. art. 98a ust. 1. Podstawą ustalenia opłaty adiacenckiej był wykonany przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego, operat szacunkowy, wykonany w celu określenia wartości rynkowej działek gruntu jako przedmiotu prawa własności dla potrzeb określenia opłaty adiacenckiej z tytułu podziału nieruchomości. Jak wynika z tego operatu, wartość rynkowa działki nr [...] przed podziałem, tj. według stanu na dzień [...] grudnia 2008 r. została określona na kwotę [...] zł, zaś wartość po podziale, tj. według stanu na dzień 14 stycznia 2009 r. została określona na kwotę [...] zł. Sporządzony operat wskazuje, zdaniem organu, na wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości w wyniku jej podziału. Zatem różnica w wartości przedmiotowej nieruchomości wyniosła [...] zł i stanowiła podstawę wymiaru opłaty adiacenckiej w omawianej sprawie w wysokości 10% tej kwoty, co stanowi kwotę [...] zł. Decyzja z dnia [...] grudnia 2008 r. zatwierdzająca podział działki nr [...], wobec nie skorzystania z prawa do jej weryfikacji stała się ostateczna, pozostaje w obrocie prawnym i wiąże organ ustalający opłatę adiacencką. Zdaniem organu, skoro decyzja zatwierdzająca podział nie była kwestionowana przez skarżącą, wskazuje to na fakt, iż zgadzała się ona ze sposobem i trybem podziału zatwierdzonym tą decyzją. Bez znaczenia jest w niniejszej sprawie późniejsze zniesienie współwłasności dokonane aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 2009 r. Ustalenie więc opłaty adiacenckiej nastąpiło stosownie do posiadanych udziałów przez wszystkich współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, którym przysługiwało prawo własności w dniu [...] stycznia 2009 r., a więc w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział, stała się ostateczna. II. Zarzuty zawarte w skardze i stanowisko organu 1. Skargę na decyzję Samorządowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. złożyła A. M.; zarzucając naruszenie prawa materialnego przez ustalenie opłaty adiacenckiej niezgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, a w szczególności art. 95, art. 96, art. 97 pkt 4, art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami - wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji. Skarżąca zarzuciła, że nie uwzględniono, iż (1) wydzielona część nieruchomości została nabyta przez wnioskodawczynię z mocy prawa, (2) podział nieruchomości służy w celu realizacji roszczeń do części nieruchomości, (3) w przypadku wydzielenia nieruchomości, których własność została nabyta z mocy prawa nie wydaje się decyzji dotyczącej podziału, (4) ostateczna decyzja o nabyciu własności nieruchomości z mocy prawa zatwierdza podział, (5) podział nieruchomości polegający na wydzieleniu działek gruntu, odrębnie oznaczonych (dz. nr 48 i 49) w katastrze nieruchomości nie wymaga decyzji zatwierdzającej podział, (6) w przypadkach, o których mowa w art. 95, pkt. 3-5 podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, (7) art. 98a pkt 1 ustawy stanowi, że opłatę adjacencką nalicza się wówczas, gdy spełnione są kumulatywnie dwa warunki: (a) decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna; (b) w wyniku podziału nieruchomości wzrośnie jej wartość, (8) skoro wydanie decyzji zatwierdzającej podział było zbędne i naruszało art. 96 pkt 1, ust.1 b ustawy, zatem nie było podstawy do naliczenia przez UM opłaty adjacenckiej w oparciu o tę decyzję. Skarżąca zarzuciła również, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie rozpatrzyło całego materiału dowodowego, zawartego w trzech pismach odwoławczych wnioskodawczyni: odwołaniu z dnia 4 lipca 2009 r., uzupełnieniu odwołania z dnia 19 sierpnia 2009 r. oraz uzupełnieniu odwołania z dnia 25 września 2009 r., a ponadto organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania, co zostało szczegółowo omówione przez skarżącą w skardze. 2. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. III. Uzasadnienie prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta J. z dnia [...] czerwca 2009 r. dotyczącą ustalenia jednorazowej opłaty adiacenckiej w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w J. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz. ew. nr [...] na skutek jej podziału. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jak również decyzja poprzedzająca nie narusza prawa. Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. 3. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był art. 98a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.). Zgodnie z art. 98a ust. 1 i 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 30% różnicy wartości nieruchomości. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzji zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne, przy czym nie uwzględnia się części składowych nieruchomości. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić, jeżeli w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne, obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w ust. 1. Do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne. Podkreślić należy, wbrew zarzutom skargi, iż z powyższych przepisów stanowiących o uprawnieniu wójta, burmistrza albo prezydenta miasta do ustalenia w drodze decyzji opłaty adiacenckiej z powodu wzrostu wartości nieruchomości, nie wynika, by organ był zobowiązany badać, w jaki sposób nieruchomość została nabyta. Istotne jest tylko, czy w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela – wzrosła wartość nieruchomości, a jeżeli tak, to czy wójt, burmistrz albo prezydent miasta zdecydował ustalić opłatę adiacencką. 4. Jak wynika z akt sprawy, decyzja Burmistrza Miasta J. z dnia [..] grudnia 2008 r. zatwierdzająca podział nieruchomości stanowiącej działkę ewid. nr [...] stała się ostateczna w dniu 14 stycznia 2009 r., w dacie tej obowiązywała uchwała Rady Miasta J. z dnia [...] grudnia 2007 r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku podziału (Dz. U. z 2008r. Nr 90, poz. 3225), zgodnie z którą wysokość stawki procentowej została ustalona na 10%, natomiast ustalenie opłaty adiacenckiej nastąpiło w terminie, o którym mowa w ww. art. 98a ust. 1, w oparciu o operat szacunkowy sporządzony przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego. Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., iż operat szacunkowy w niniejszej sprawie sporządzony został zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a także zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Należy zauważyć, że zgodnie z art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych, przy określaniu wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości rzeczoznawca majątkowy zastosował podejście porównawcze i metodę korygowania ceny średniej, co zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości. 5. Podzielić należy stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., iż skoro decyzja z dnia [...] grudnia 2008 r. zatwierdzająca podział przedmiotowej działki nr [...], wobec nie skorzystania z prawa do jej weryfikacji stała się ostateczna, pozostaje w obrocie prawnym i wiąże organ ustalający opłatę adiacencka, a bez znaczenia jest późniejsze zniesienie współwłasności dokonane aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 2009 r. Rep. [...]. Ustalenie opłaty adiacenckiej nastąpiło stosownie do posiadanych udziałów przez wszystkich współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, którym przysługiwało prawo własności w dniu 14 stycznia 2009 r., a więc w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział, stała się ostateczna. Prawidłowo organ uznał, że na podstawie powoływanych przez skarżącą postanowień sądowych nie został dokonany podział przedmiotowej nieruchomości, bowiem postanowienia te dotyczą stwierdzenia nabycia praw do spadku po osobach zmarłych, a w sprawie dotyczącej ustalenia opłaty adiacenckiej znaczenie ma fakt obowiązywania uchwały dot. ustalenia stawki procentowej w dacie zatwierdzenia, w której decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, co miało miejsce w niniejszej sprawie. 6. Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. 7. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, iż przedłożony do akt sądowych niniejszej sprawy, do wiadomości, wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej z dnia [...] grudnia 2008 r. złożony w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. w dniu [...] kwietnia 2011 r., nie ma wpływu na zgodność z prawem badanej obecnie przez Sąd wskutek zaskarżenia decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej, jak również nie jest podstawą do odroczenia rozprawy czy zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. 8. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło