I SA/Wa 644/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędzia WSA Tomasz Szmydt Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Prezydenta W. z [...] listopada 2012 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżona decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że ostateczną decyzją Prezydenta W. z [...] sierpnia 2011 r. nr [...] zostało przyznane A. K. świadczenie z funduszu alimentacyjnego od 1 października 2011 r. do 30 września 2012 r. w kwocie po [...] zł miesięcznie. Pismem z 23 października 2012 r. organ pierwszej instancji zawiadomił J.K. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla A. K. w okresie od 1 października 2011 r. do 30 września 2012 r. Decyzją z [...] listopada 2012 r. Prezydent W. zobowiązał J. K. do zwrotu [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami z tytułu wypłaconych na rzecz A. K. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wyżej wskazanym okresie. Odwołanie od decyzji złożył J. K. wskazując, że jest osobą bezrobotną bez żadnych dochodów i utrzymuje się z pomocy społecznej. Ponadto dodał, że jest chory, wymaga hospitalizacji, wobec czego nie jest w stanie obecnie zwrócić określonej kwoty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie i całokształt sprawy wyjaśniło, że zgodnie z art. 27 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tj. z 2009 r. Dz. U. nr 1, poz. 7 ze zm.) dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Kolegium podkreśliło, że decyzja wydana w trybie art. 27 ustawy nie ma charakteru uznaniowego, a organ ma obowiązek ją wydać niezależnie od sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika. Organ odwoławczy wyjaśnił, że ustawowy obowiązek dłużnika alimentacyjnego do zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, łącznie z ustawowymi odsetkami oraz obowiązek organu wydania stosownej decyzji o zwrocie świadczeń następuje, gdy zakończy się okres wypłaty alimentów z funduszu alimentacyjnego lub zostanie uchylona decyzja przyznająca świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Decyzja wydawana w sprawie obciążenia dłużnika alimentacyjnego obowiązkiem zwrotu kwot świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego nie jest decyzją uznaniową. Organ zobowiązany jest jedynie ustalić, czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego i czy zostały wypłacone świadczenia, zaś w razie poczynienia w tym zakresie pozytywnych ustaleń, ma obowiązek wydać decyzje nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego, wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej świadczeń. Natomiast zgodnie z art. 30 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej. Kolegium wyjaśniło, że J. K. może zwrócić się do organu pierwszej instancji z określonym wnioskiem na podstawie wskazanego przepisu. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. K. Podniósł, że od ponad dwóch lat jest bezrobotny, a jego jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek celowy ([...] zł). Wskazał, że ma [...] lat i z racji wieku nie może znaleźć zatrudnienia, natomiast sytuacja materialna uniemożliwia mu spłacenie zadłużenia na rzecz funduszu alimentacyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Decyzją z [...] sierpnia 2011 r. zostały przyznane świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz córki skarżącego A. K. na okres świadczeniowy od 1 października 2011 r. do 30 września 2012 r. w kwotach po [...] zł miesięcznie. Na podstawie tej decyzji córce skarżącego wypłacono w określonym w niej czasie, w sumie kwotę [...] zł (k. 5 i 6 akt adm. zestawienie wypłat). Zgodnie z treścią art. 27 ust. 1 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Z kolei stosownie do art. 27 ust. 2 tej ustawy organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Decyzja wydawana w sprawie obciążenia dłużnika alimentacyjnego obowiązkiem zwrotu kwot świadczenia wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jest decyzją związaną oraz jest wydawana w postępowaniu o niezwykle zredukowanym postępowaniu wyjaśniającym. Organ badający sprawę w myśl o art. 27 ust. 2 ustawy ma obowiązek wyłącznie ustalić, czy z mocy art. 25 tej ustawy w zw. z art. 110 kpa został już związany ostateczną decyzją o przyznaniu świadczenia alimentacyjnego wierzycielowi, na rzecz którego dłużnik nie wykonał obowiązku alimentacji. Funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji ostatecznej przyznającej prawo do świadczenia i wypłata świadczeń są w automatyczny sposób powiązane z nakazem wydania decyzji orzekającej zwrot należności. Nie jest to bowiem decyzja uznaniowa. Należy podkreślić, że decyzja wydana na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy rozstrzyga jedynie o kwestii zwrotu wypłaconych wierzycielowi alimentacyjnemu należności. W tym postępowaniu nie ma podstaw prawnych do badania sytuacji majątkowej dłużnika alimentacyjnego, bądź jego możliwości spłaty zobowiązania. Jak słusznie wskazało Kolegium kwestia ta wymaga wyjaśnienia dopiero w odrębnym postępowaniu prowadzonym w trybie art. 30 ust. 2 ustawy, zainicjowanym przez dłużnika alimentacyjnego po wydaniu decyzji o zwrocie należności. Dlatego też zarzuty skargi dotyczące trudnej sytuacji finansowej skarżącego i braku środków do spłaty świadczeń wypłaconych z funduszu nie mają dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy znaczenia. W przedmiotowej sprawie organy orzekające prawidłowo zastosowały przepisy art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z 7 września 2007 r., nie naruszając przepisów postępowania. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.