I SA/Wa 645/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Joanna Skiba, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2017 r. sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania - uchyla zaskarżone postanowienie - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] lutego 2017 r. nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z [...] lipca 2016 r. nr [...] o odmowie przyznania specjalnego zasiłku celowego na opłatę kosztów turnusu rehabilitacyjnego. Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym. T. G. w dniu 5 maja 2016 r. wniosła o przyznanie specjalnego zasiłku celowego opłatę kosztów turnusu rehabilitacyjnego. Prezydent m. st. Warszawy rozpatrując powyższy wniosek decyzją z [...] lipca 2016 r. nr [...] odmówił przyznania specjalnego zasiłku celowego na opłatę kosztów turnusu rehabilitacyjnego. T. G. złożyła odwołanie od powyższej decyzji w dniu 13 września 2016 r. (data złożenia w siedzibie organu). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] lutego 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzja organu pierwszej instancji z [...] lipca 2016 r. nr [...] została doręczona T. G. 9 sierpnia 2016 r. w trybie doręczenia zastępczego zgodnie z art. 44 K.p.a. Potwierdzają to adnotacje urzędu pocztowego zawarte na kopercie wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru oraz wyjaśnienia zawarte w piśmie Poczty [...] S.A. z [...] grudnia 2016 r. Termin do wniesienia odwołania przez T. G. upłynął 23 sierpnia 2016 r. Odwołanie wniesione 13 września 2016 r. należało zatem uznać jako dokonane z uchybieniem terminu. T. G. wniosła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wskazała, że organ dokonał fikcyjnego doręczenia decyzji z [...] lipca 2016 r. w trybie art. 44 K.p.a., bez rozważenia doręczenia jej korespondencji na podstawie art. 42 K.p.a. Skarżąca podkreśliła, że wnosiła o doręczanie jej korespondencji w siedzibie organu. Pełnomocnik skarżącej z urzędu w piśmie z [...] sierpnia 2017 r. wskazał dodatkowo, że zaskarżone postanowienie zapadło w oparciu o błędne ustalenia faktyczne, które są podyktowane wadliwym zastosowaniem norm procesowych art. 44 § 4 K.p.a. Zaznaczył, że organowi wiadomym było, że skarżąca nie ma dostępu do skrzynki pocztowej w miejscu zamieszkania, gdyż nie stać jej na zakup kluczyka do niej. Dodatkowo pełnomocnik wskazał, że prośby skarżącej o doręczanie jej pism osobiście zostały zignorowane przez urzędników i przesyłkę nadano pocztą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ zaznaczył, że doręczenie decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło zgodnie z adresem zamieszkania skarżącej, a zawiadomienie o przesyłce zostało prawidłowo pozostawione w skrzynce pocztowej adresatki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna gdyż zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. W świetle regulacji zawartej w art. 42 K.p.a., najwłaściwszymi i jednocześnie podstawowymi miejscami doręczeń pism osobom fizycznym jest mieszkanie adresata lub miejsce jego pracy. W sytuacji gdy doręczenie pisma osobie fizycznej w sposób określony w art. 42 § 1 K.p.a. okaże się być, w ocenie organu prowadzącego postępowanie, niemożliwe lub istotnie utrudnione, organ może zdecydować – o ile przepisy szczególne nie będą stanowiły inaczej – o dokonaniu doręczenia pisma tej osobie w lokalu, w którym organ ten ma swoją siedzibę. W myśl postulatów płynących z art. 39 i art. 39¹ K.p.a. organ powinien zawsze wybierać taką techniczną metodę doręczeń pism, która w największym stopniu gwarantuje ich sprawność i efektywność i jednocześnie w największym stopniu zapewnia ochronę dla sfery praw i interesów adresata pisma (zob. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz wyd. II C.H. Beck Warszawa 2013 pod redakcją prof. M. Wierzbowskiego i prof. A. Wiktorowskiej, cyt. za P. Wajda s. 237-239). Nie wszystkie powyższe wymogi zostały spełnione i należycie wyjaśnione oraz przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że skarżąca w pismach poprzedzających wydanie decyzji organu pierwszej instancji z [...] lipca 2016 r., tj. z: [...] kwietnia, [...] maja 2016 r. wnosiła o doręczanie jej korespondencji w siedzibie organu na podstawie art. 42 § 2 K.p.a. Potwierdzeniem powyższego jest pismo organu pierwszej instancji z [...] czerwca 2016 r. i notatka służbowa z [...] lipca 2016 r., w których organ odniósł się lakonicznie do możliwości doręczania pism skarżącej w siedzibie organu. Wskazać należy, że przepis art. 42 § 2 K.p.a. posługuje się sformułowaniem "pisma mogą być doręczane". Unormowanie takie stwarza zatem dla organu możliwość (prawo) wykorzystania faktu obecności adresata w jego lokalu dla doręczenia mu pisma. Jeśli jednak zauważymy, że doręczenie w lokalu organu jest proste, pewne i jednocześnie tanie (w myśl art. 263 § 1 K.p.a. koszty doręczania stronom pism urzędowych zalicza się do kosztów postępowania, które w określonych sytuacjach podlegają zwrotowi), to mówić tu można - jak się wydaje - o obowiązku skorzystania z każdej nadarzającej się w tym zakresie sposobności. Niezbędnym warunkiem jest tu brak przepisu szczególnego, który nie stanowi inaczej, czyli nie zakazuje doręczenia w tym miejscu lub nie nakazuje doręczenia w miejscu innym (G. Łaszczyca, Komentarz do art. 42 Kodeksu postępowania administracyjnego LEX 2010). Organ nie rozważył możliwości doręczania pism skarżącej w siedzibie organu pomimo jej wielokrotnych wniosków i nie ocenił, czy będzie to efektywne i nie przysporzy trudności w doręczaniu pism skarżącej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia takich rozważań zabrakło, a organ odwoławczy nie wyjaśnił powodów nieuwzględnienia żądania skarżącej o doręczanie korespondencji w trybie art. 42 § 2 K.p.a. W związku z powyższym uznać należy, że organ naruszył art. 7, 77 § 1, art. 80, 107 § 3 i 134 K.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 119 pkt 3 i 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.