I SA/Wa 647/17

Starszy Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokata J.M. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J.M., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 73,80 (siedemdziesiąt trzy 80/100) złotych, w tym tytułem opłaty kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 13,80 (trzynaście 80/100) złotych. T.G. pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W dniu [...] sierpnia 2017 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe z dnia [...] sierpnia 2017 r., w którym wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej poparł w całości złożoną przez skarżącą skargę, przedstawił swoje stanowisko w sprawie oraz wniósł o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że koszty pomocy prawnej nie zostały opłacone ani w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 647/17 wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym uchylił zaskarżone postanowienie. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje w niniejszej sprawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714), które weszło w życie 2 listopada 2016 r. Stosownie do treści § 2 pkt 1 i 2 tego rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w myśl § 3 rozporządzenia, zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Zgodnie z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia, opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia opłata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi natomiast 240 zł. W niniejszej sprawie wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej podejmował czynności w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. Złożony wniosek zawiera oświadczenie, o którym mowa w § 3 powołanego rozporządzenia. W sprawie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające przyznanie wynagrodzenia. Zauważyć jednak należy, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. wszedł w życie art. 250 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu. Co prawda w przepisie tym jest mowa o uprawnieniu sądu do obniżenia wynagrodzenia kwalifikowanego pełnomocnika, jednakże w doktrynie podkreśla się, że kompetencje w tym zakresie posiada w pierwszej kolejności referendarz sądowy, a sąd może podjąć takie działanie jedynie wyjątkowo, w szczególnie uzasadnionych przypadkach (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. zw. dr hab. Romana Hausera, prof. zw. dr hab. Marka Wierzbowskiego, Warszawa 2015, str. 994). Dokonując natomiast oceny pracy pełnomocnika należy mieć na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarga została sporządzona osobiście przez skarżącą. Wyrok wydany natomiast został na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Czynności podjęte przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji polegały zaś na sporządzeniu pisma procesowego z dnia 24 sierpnia 2017 r. Przy czym zauważyć trzeba, że adwokat J.M. wyznaczony został pełnomocnikiem z urzędu dla T.G. w niniejszej sprawie, a także w dziewięciu innych sprawach (sygn. akt I SA/Wa 644/17 – I SA/Wa 653/17). Przedmiotowe sprawy są natomiast sprawami rodzajowo podobnymi, dotyczą analogicznego zagadnienia prawnego. W każdej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie organu stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stan faktyczny i prawny wskazanych spraw jest analogiczny. Tym samym uznać należy, że nakład pracy pełnomocnika we wskazanych - niemal identycznych - sprawach jest mniejszy, niż gdyby każda z tych spraw była sprawą różniącą się rodzajowo, gdyby ich przedmiotem były akty wydane w różnych stanach faktycznych i prawnych, dotyczące różnych zagadnień prawnych. Wobec powyższego, uwzględniając w szczególności jednorodność rozpatrywanych spraw oraz fakt, że wyrok nie zapadł na rozprawie, a także biorąc pod uwagę nakład pracy pełnomocnika ograniczający się do sporządzenia pisma procesowego z dnia [...] sierpnia 2017 r. identycznego we wszystkich dziesięciu sprawach, stwierdzić trzeba, że zaistniały przesłanki do obniżenia wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji do kwoty 60 zł podwyższonej o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania. Zdaniem Starszego Referendarza Sądowego przyznana kwota uwzględnia realny nakład pracy pełnomocnika w prowadzonym postępowaniu sądowym. Mając powyższe na uwadze w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 250 § 1 i § 2 oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.