I SA/Wa 65/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2011 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta G. - wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. UZASADNIENIA Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta Miasta G. wykonującego zadania starosty o ponownie rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. stwierdzającą nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. z dnia [...] sierpnia 1960 r. o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w G., utrzymał w mocy swą poprzednią decyzję nr [...]. Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym sprawy: Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. rozstrzygnięciem z dnia [...] sierpnia 1960 r., nr [...] orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] i [...], oznaczonej katastralnie jako parcela nr [...] o powierzchni [...] m2, zapisanej w księdze wieczystej Sądu Powiatowego w G. KW nr [...], wykaz [...], stanowiącej własność A. K. Pismem z dnia 16 grudnia 2004 r. M. K., I. K. i W. K. (następcy prawni A. K.), reprezentowani przez r.pr. R. S. wnieśli o stwierdzenie nieważności powyższego orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w części dotyczącej przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Po rozpoznaniu powyższego wniosku decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] Minister Infrastruktury stwierdził nieważność orzeczenia z dnia [...] sierpnia 1960 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że przeprowadzona w sprawie rozprawa administracyjna przeprowadzona została bez wysłuchania opinii biegłych, a ponadto że opinia szacunkowa stanowiąca podstawę do ustalenia odszkodowania została sporządzona po rozprawie odszkodowawczej, na cztery dni przed wydaniem orzeczenia – co pozbawiło właściciela nieruchomości możliwości zapoznania się i ustosunkowania się do przedmiotowej opinii. Powyższe stanowiło rażące naruszenie przepisu art. 21 ustawy z dna 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Pismem z dnia 7 września 2010 r. Prezydent Miasta G. reprezentowany przez r.pr. W. U., złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej powyższą decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie niniejszej ustalenie odszkodowania nastąpiło na podstawie opinii szacunkowej sporządzonej już po przeprowadzeniu rozprawy odszkodowawczej co stanowiło rażące naruszenie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r., a zatem zasadnie stwierdzona została nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. z dnia [...] sierpnia 1960 r. Pismem z dnia 20 grudnia 2010 r. Prezydent Miasta G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wnosił o uchylenie w całości decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2010 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. wskazując, że rozpoznając niniejszą sprawę organ w ogóle nie odniósł się do kwestii prawidłowości ustalonego odszkodowania. Ponadto wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji funkcjonującej w obrocie prawnym od kilkudziesięciu lat jest odstępstwem od zasady trwałości decyzji ostatecznych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podziela stanowisko Ministra Infrastruktury, że w niniejszej sprawie ustalono odszkodowanie z rażącym naruszeniem art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70) , a przez to orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urzędu Spraw Wewnętrznych w G. z dnia [...].08.1960 r., w części dotyczącej przyznania odszkodowania zawiera wadę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Rację ma Minister Infrastruktury twierdząc, że w kwestionowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji odszkodowawczej ustalono odszkodowanie, a jego ustalenie nie było oparte o prawidłowo przygotowany przez rzeczoznawców operat szacunkowy, który był następnie przedmiotem zapoznania się i oceny w toku rozprawy przeprowadzonej z udziałem stron i biegłych . Z akt sprawy wynika bowiem, że na etapie prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego, w dniu [...].07.1960r. odbyła się rozprawa odszkodowawcza , która poprzedziła wydanie decyzji o wywłaszczeniu i odszkodowaniu, w której uczestniczyła R.K. w imieniu męża A. K. a, która odbyła się przed opracowaniem użytego dla potrzeb wydanej decyzji operatu i bez uczestnictwa biegłego. Aczkolwiek ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych akceptuje pogląd, iż brak biegłych na rozprawie, stanowiąc naruszenie art. 21 ustawy, nie może być oceniany w kategoriach przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji odszkodowawczej, to jednak w sprawie niniejszej, w dacie rozprawy, wycena nie była w ogóle dokonana. Rzeczoznawca F. K. sporządził ją w dniu [...].08.1960r. a zatem po przeprowadzonej rozprawie . Z akt sprawy nie wynika aby przed wydaniem decyzji odszkodowawczej organ w ogóle poinformował wywłaszczanych o istnieniu tego dowodu a tym samym umożliwił zapoznanie się z opinią i ustosunkowanie do wyliczonej kwoty odszkodowania. Zdaniem Sądu, nie budzi zastrzeżeń stanowisko Ministra Infrastruktury, że wydana w takich warunkach decyzja odszkodowawcza została wydana z rażącym naruszeniem prawa – art. 21 ustawy. Organ ustalił odszkodowanie z pominięciem jasnych w swej treści przepisów prawa, co nie jest do pogodzenia z zasadą praworządności. W ocenie Sądu Minister Infrastruktury zasadnie wskazał, że wyliczenie kwoty odszkodowania w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12.03.1958r. nie może być uznane za proste przeliczenie będące efektem zastosowania sztywnych stawek wynikających z treści obowiązujących przepisów prawa. W istocie bowiem wycena gruntu budowlanego poddana była regulacji zawartej w treści art. 8 ust.6 ustawy i zależała od rodzaju miasta , położenia działki , jej obszaru. Między innymi mogła wahać się od 5-10 % przeciętnych kosztów wybudowania domu jednorodzinnego pięcioizbowego w danej miejscowości. Odszkodowanie mogło też ulec zmniejszeniu, jeżeli obszar gruntu wywłaszczonego był mniejszy niż dopuszczalna powierzchnia działki pod budowę domu jednorodzinnego. Przepis art. 8 ustawy nie zawierał więc wyłącznie sztywnych wytycznych w zakresie reguł ustalania odszkodowania, ale również dawał biegłemu pewną swobodę w zakresie dokonywanej przez niego oceny. Niezależnie od powyższego Sąd nie podziela stanowiska Prezydenta Miasta G., że oceniając legalność decyzji odszkodowawczej organ nadzoru winien przede wszystkim ocenić, czy popełnione przez organ wywłaszczeniowy uchybienia miały wpływ na wysokość ustalonego odszkodowania. Celem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest ponowna merytoryczna ocena sprawy zakończonej kwestionowanym rozstrzygnięciem, lecz ocena legalności tej decyzji w oparciu o przepis art. 156 § 1 Kpa. W niniejszej sprawie organ przeprowadził rozprawę nie dysponując ostateczną wyceną wywłaszczanej nieruchomości , bez udziału biegłych, w sytuacji gdy strony nie znały szacunku rzeczoznawcy i nie mogły się do niego ustosunkować. Wadliwość ustalenia odszkodowania i w konsekwencji wadliwość kwestionowanej decyzji polega więc na tym, że w sprawie w ogóle nie doszło do przed wydaniem decyzji do ustalenia kwoty odszkodowania a tym samym także do umożliwienia zainteresowanym zajęcia stanowiska w tym przedmiocie. Nie można zatem ustalić, czy uchybienie to przełożyło się na wynik sprawy, tj. wysokość ustalonego odszkodowania. Z tej przyczyny nie zasługują na uwzględnienie zarzuty odnoszące się do kwestii związanych z kontrolą wysokości przyznanego odszkodowania a także pozostałe zarzuty skargi, w szczególności brak jest podstaw do uznania , że strony zapoznały się z opinią szacunkową i miały możliwość ustosunkowania się do ustalonej kwoty odszkodowania. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.