I SA/Wa 65/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. i M. S. na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz M. S. i M. S.kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] orzeczeniem z dnia [...] października 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku M. S. i M. S. (dalej jako skarżący) w sprawie wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę nr [...] z obrębu [...] położonej w [...] przy ul.[...][...] o pow.[....] m2 opisanej w księdze wieczystej Kw nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1 kpa i art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm., dalej jako: "ugn") umorzyło, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie wywołanej tym wnioskiem. W uzasadnieniu Kolegium podało, że przedmiotem orzeczenia jest ta część wniosku skarżących, która dotyczy wysokości opłaty oraz stawki procentowej. Organ wskazał, że pismo Prezydenta [...] z dnia [...] września 2016 r. nie spełnia warunków wskazanych przepisami art. 77-79 ugn, ponieważ nie było kierowanym do skarżących wypowiedzeniem, tym samym wniosek skarżących nie mógł skutecznie wszcząć postępowania przed Kolegium trybie art. 77-79 ugn. Kolegium zauważyło również, że sprawa związana z wysokością opłat za kupione od osób uprawnionych do wnoszenia opłaty symbolicznej na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy jest sprawą o charakterze cywilnym i tylko w takim trybie mogłaby być rozstrzygana przez sąd cywilny, o czym Prezydent poinformował skarżących. SKO nie jest organem właściwym. Nie zgadzając się z powyższym orzeczeniem skarżący pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2017 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie wskazać należy, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Użytkowanie wieczyste jest instytucją prawa cywilnego, a zatem i opłaty z tego tytułu mają charakter cywilnoprawny. Tryb ustalania i aktualizacji opłat ponoszonych w związku z użytkowaniem wieczystym nieruchomości został uregulowany w art. 71 - 81 ugn. Postępowanie o ustalenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przebiega w dwóch fazach. W pierwszym etapie, postępowanie to jest prowadzone przed samorządowym kolegium odwoławczym, w drugim zaś (jeśli do niego dojdzie) - toczy się przed sądem powszechnym, w drodze procesu cywilnego. Według utrwalonego orzecznictwa opłata z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości ma charakter cywilnoprawny (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 1994 r., sygn. akt III CZP 188/93 – niepublikowany i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 1996 r., sygn. akt OPK 10/96 – ONSA 1997 r. nr 1, poz. 8). W konsekwencji spór między stronami powstały na gruncie opłat za użytkowanie wieczyste jest typowym sporem cywilnoprawnym. Do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych. Jednocześnie brak jest przepisu szczególnego, który by rozstrzyganie sporów o wysokość opłaty z tytułu użytkowania wieczystego przekazywał do właściwości innych organów, a tym samym wyłączał od rozpoznawania w postępowaniu przed właściwym sądem powszechnym. Wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz.1369 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty i postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (z wyłączeniem pewnej ich kategorii), a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (również przy wyłączeniu niektórych z nich). Sąd administracyjny nie jest natomiast właściwy do rozpoznania spraw, które nie zostały enumeratywnie wymienione w powołanym wyżej przepisie ustawy procesowej. Zwłaszcza nie jest uprawniony do rozpoznawania spraw o charakterze cywilnym. Taką jest sprawa objęta zaskarżonym orzeczeniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2017 r. Prawidłowe jest stanowisko Kolegium, że sprawa związana z wysokością opłat za kupione od osób uprawnionych do wnoszenia opłaty symbolicznej na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego jest sprawą o charakterze cywilnym i tylko w takim trybie mogłaby być rozstrzygana przez sąd cywilny. Przepis art. 79 ust. 7 ugn stanowi, że do postępowania przed kolegium stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2894/13, dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, okoliczność, że w postępowaniu przed samorządowym kolegium odwoławczym, z mocy art. 79 ust. 7 ugn, mają odpowiednie zastosowanie wskazane przepisy kpa, nie oznacza, że sprawa ta w jakimkolwiek jej stadium uzyskuje charakter sprawy administracyjnej. W postanowieniu WSA w Warszawie z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 667/17, (dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdzono, że bez względu na to, czy spór dotyczy ustalenia opłaty po raz pierwszy, czy też jej podwyższenia cały czas mamy do czynienia ze sprawą cywilną, której źródło stanowi spór co do wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste. Stwierdzono również, że nie ma znaczenia tryb wydanego rozstrzygnięcia, także i to, czy orzeczenie dotyczy ustalenia opłaty z tytułu użytkowania wieczystego po raz pierwszy, po raz drugi czy po raz kolejny; jak również czy dotyczy zmiany czynszu symbolicznego na regularne opłaty. Przenosząc zatem powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że ma ona charakter sprawy cywilnej i nie podlega kognicji sądu administracyjnego, co obliguje Sąd do odrzucenia skargi. Stwierdzenie, że rozpoznawana sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego powoduje, iż Sąd zwolniony jest od merytorycznej oceny prawidłowości zaskarżonego orzeczenia oraz zasadności zarzutów podniesionych w skardze. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., odrzucił skargę. O zwrocie wpisu sądowego od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.